Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

Vaivasvata-Manu Sarga and the Re-Manifestation of the Saptarṣis (वैवस्वतसर्गः—सप्तर्षिप्रादुर्भावः)

एवमुक्त्वा तु ते सर्वे चाक्षुषस्यान्तरे मनोः / स्वायंभुवेन्तरे प्राप्ताः सृष्ट्यर्थं ते भवेन तु

evamuktvā tu te sarve cākṣuṣasyāntare manoḥ / svāyaṃbhuventare prāptāḥ sṛṣṭyarthaṃ te bhavena tu

Ayant ainsi parlé, tous, durant le Manvantara de Cākṣuṣa, au sein de l’intervalle du Manvantara de Svāyambhuva, parvinrent là pour l’œuvre de la création.

एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having said)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/समुच्चय-व्यतिरेकसूचक (particle: but/indeed)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative) बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st) बहुवचन; विशेषण (qualifying 'ते')
चाक्षुषस्यof Cākṣuṣa
चाक्षुषस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootचाक्षुष (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive) एकवचन
अन्तरेin the interval (during)
अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/Locative) एकवचन; अधिकरण (location/time)
मनोःof Manu
मनोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive) एकवचन
स्वायम्भुव-अन्तरेin the interval of Svāyambhuva (Manu)
स्वायम्भुव-अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वायम्भुव (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष समास; नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th) एकवचन; अधिकरण
प्राप्ताःarrived
प्राप्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि/भूतकृत् क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुल्लिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘arrived’
सृष्टि-अर्थम्for (the purpose of) creation
सृष्टि-अर्थम्:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeNoun
Rootसृष्टि (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (purpose: ‘for the sake of creation’); पुल्लिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative) एकवचन; प्रयोजनार्थे
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग; प्रथमा बहुवचन (पुनरुक्ति/अन्वय-स्थापन)
भवेनby/through Bhava (Śiva)
भवेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; तृतीया (3rd/Instrumental) एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphasis/contrast)