Shloka 75
Adhyaya 234 — The Threefold Suffering and the Path to Ultimate Dissolution
Devanagari script
संज्ञायते येन तद् अस्तदोषं शुद्धं परं निर्मलम् एकरूपम् संदृश्यते वाप्य् अथ गम्यते वा तज् ज्ञानम् अज्ञानम् अतो ऽन्यद् उक्तम्
Translation
Ce verset proclame : « À présent, écoutez avec révérence la parole sacrée qui expose le Dharma et l’antique tradition purānique ».
Word by Word
saṃjñāyateis known / is recognized
saṃjñāyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsaṃ-jñā (धातु)
Formलकारः—लट् (Present); पुरुषः—प्रथम (3rd); वचनम्—एकवचन (Singular); पदम्—आत्मनेपदम्; कर्मणि प्रयोगः (Passive)
yenaby which
yena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; तृतीया (Instrumental, 3rd); एकवचन
tatthat (thing)
tat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.); एकवचन
asta-doṣamfree from faults
asta-doṣam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootasta (प्रातिपदिक) + doṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (Accusative, 2nd); एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (doṣāḥ astāḥ yasmin → ‘in which faults are gone’)
śuddhampure
śuddham:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśuddha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
paramsupreme
param:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
nirmalamstainless
nirmalam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnirmala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
eka-rūpamof one form / uniform
eka-rūpam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; समासः—कर्मधारयः (ekaṃ rūpaṃ yasya)
saṃdṛśyateis seen / is perceived
saṃdṛśyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsaṃ-dṛś (धातु)
Formलकारः—लट्; पुरुषः—प्रथम; वचनम्—एकवचन; पदम्—आत्मनेपदम्; कर्मणि प्रयोगः (Passive)
vāor
vā:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्ययम्; विकल्पार्थक-निपात (disjunctive particle ‘or’)
apialso / even
api:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय/अवधारणार्थक-निपात (particle: also/even)
athathen / and
atha:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्ययम्; अनुक्रम/आरम्भार्थक-निपात (then/and now)
gamyateis reached / is understood
gamyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formलकारः—लट्; पुरुषः—प्रथम; वचनम्—एकवचन; पदम्—आत्मनेपदम्; कर्मणि प्रयोगः (Passive)
vāor
vā:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्ययम्; विकल्पार्थक-निपात
tatthat
tat:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (Nominative, 1st); एकवचन
jñānamknowledge
jñānam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjñāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
ajñānamignorance
ajñānam:
Pradhāna-nāma (प्रधान-नाम)
TypeNoun
Rootajñāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
ataḥtherefore
ataḥ:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootataḥ (अव्यय)
Formअव्ययम्; हेत्वर्थक/तस्मात्-अर्थक (therefore/from that)
anyatother (than that)
anyat:
Karta/Karma (कर्ता/कर्म)
TypeNoun
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन
uktamis said / is declared
uktam:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formकृदन्तः—क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; कर्मणि भावः (‘is said’)
Speaker
Continuation of the doctrinal discourse concluding Chapter 234’s theological definition.