HomeBrahma PuranaAdhy. 238Shloka 19
Previous Verse
Next Verse

Brahma Purana — The Path of Liberation: Self-Knowledge, Sense-Restraint, and Crossing the River of Worldly Flow, Shloka 19

तानि सर्वाणि संधाय मनःषष्ठानि मेधया आत्मतृप्तः स एवासीद् बहुचिन्त्यम् अचिन्तयन् //

Ce verset (n° 19) expose un sens profond selon l’antique tradition du Purāṇa.

tānithose (things)
tāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Bahuvacana (बहुवचन)
sarvāṇiall
sarvāṇi:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Bahuvacana (बहुवचन); viśeṣaṇa of tāni
saṃdhāyahaving brought together, having fixed
saṃdhāya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootsam-dhā (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त), avyaya; ‘having fixed/collected’
manaḥ-ṣaṣṭhāni(the senses) with mind as the sixth
manaḥ-ṣaṣṭhāni:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootmanas (प्रातिपदिक) + ṣaṣṭha (प्रातिपदिक)
FormBahuvrīhi (बहुव्रीहि) ‘whose sixth is mind’ = ‘with mind as the sixth’; Napumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Bahuvacana (बहुवचन); viśeṣaṇa of tāni (indriyāṇi implied)
medhayāby intelligence
medhayā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootmedhā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (स्त्रीलिङ्ग), Tṛtīyā (3rd/तृतीया), Ekavacana (एकवचन)
ātma-tṛptaḥself-satisfied, content in the Self
ātma-tṛptaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootātman (प्रातिपदिक) + tṛpta (कृदन्त from √tṛp)
FormTatpuruṣa (तत्पुरुष) ‘ātmanā tṛptaḥ/ātmani tṛptaḥ’; Puṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), emphatic particle (निपात)
āsītwas
āsīt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
FormLaṅ (लङ्) imperfect/past, Parasmaipada (परस्मैपद), Prathama-puruṣa (3rd person), Ekavacana (एकवचन)
bahu-cintyammuch-to-be-thought-about (many matters)
bahu-cintyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbahu (प्रातिपदिक) + cintya (कृदन्त from √cint)
FormKarmadhāraya (कर्मधारय) ‘bahu cintyam’; Napumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन)
acintayannot thinking (of)
acintayan:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Roota-cint (धातु)
FormPresent active participle (शतृ), Puṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन); negated ‘not thinking’
Unspecified teacher/sage instructing Brahmin seekers