Previous Verse
Next Verse

Brahma Purana — Cakṣus-tīrtha at Yogeśvara: Dharma Tested, Sight Restored, Shloka 7

गौतम उवाच गच्छामो धनम् आदातुं पर्वतान् उदधीन् अपि यौवनं तद् वृथा ज्ञेयं विना सौख्यानुकूल्यतः धनं विना तत् कथं स्याद् अहो धिङ् निर्धनं नरम् //

Le verset (n° 7) poursuit l’enseignement, en gardant la sacralité et la clarté du sens.

gautamaḥGautama
gautamaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgautama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट् (Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
gacchāmaḥwe go / let us go
gacchāmaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√gam (धातु)
Formलट् (Present); उत्तमपुरुष (1st person); बहुवचन; परस्मैपद
dhanamwealth
dhanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdhana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
ādātumto take / to obtain
ādātum:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootā-√dā (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive); प्रयोजन (purpose)
parvatānmountains
parvatān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootparvata (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; बहुवचन
udadhīnoceans
udadhīn:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootudadhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; बहुवचन
apieven / also
api:
Sambandha/Avadhāraṇa (सम्बन्ध/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-कार (particle: even/also)
yauvanamyouth
yauvanam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyauvana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन (context: subject/predicate)
tatthat
tat:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; सर्वनाम
vṛthāin vain
vṛthā:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootvṛthā (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (in vain)
jñeyamshould be known (as)
jñeyam:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√jñā (धातु)
Formकृदन्त; कर्मणि-भूतकृदन्त (gerundive/तव्यत्-भाव, here -य); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; ‘to be known/considered’
vināwithout
vinā:
Apādāna (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootvinā (अव्यय)
Formअव्यय; उपपद-प्रयोग (preposition) with तृतीया/पञ्चमी-अर्थ (without)
saukhya-anukūlyataḥfrom/without favorable conditions for happiness
saukhya-anukūlyataḥ:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootsaukhya+anukūlya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी (5th/Ablative); एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: saukhyasya anukūlyam
dhanamwealth
dhanam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdhana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन
vināwithout
vinā:
Apādāna (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootvinā (अव्यय)
Formअव्यय; उपपद (without)
tatthat (youth)
tat:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; सर्वनाम
kathamhow
katham:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkatham (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक (interrogative adverb)
syātcould be / would be
syāt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
ahoalas! / ah!
aho:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootaho (अव्यय)
Formअव्यय; विस्मय/उद्गार (exclamation)
dhiṅshame on
dhiṅ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootdhiṅ (अव्यय)
Formअव्यय; निन्दावाचक-उद्गार (censure particle)
nirdhanampoor / without wealth
nirdhanam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnir+dhana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; नञ्/निर्-प्रत्ययार्थ (without wealth)
naramman
naram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
Gautama addresses Maṇikuṇḍala.