Brahma Purana — Apsaroyugam Tirtha: The Confluence that Grants Worldly Enjoyment and Liberation, Shloka 11
Devanagari script
गम्भीरां चातिगम्भीराम् उभे ये गर्विते तदा ते ऊचतुर् उभे देवं सहस्राक्षं पुरंदरम् //
Translation
Voici le verset sacré (n° 11), vénéré comme parole sainte dans la tradition puranique.
Word by Word
गम्भीराम्deep/serious
गम्भीराम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootगम्भीर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (implicit apsaras)
चand
च:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
अतिगम्भीराम्very deep/most profound
अतिगम्भीराम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअतिगम्भीरा (प्रातिपदिक) = अति + गम्भीर
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्; कर्मधारय-समासः (अतिशयेन गम्भीरा)
उभेboth (of them)
उभे:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; ‘both (women)’
येwho (both)
ये:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
गर्वितेproud
गर्विते:
कर्ता (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootगर्वित (प्रातिपदिक; √गर्व् + क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषणम् (उभे)
तदाthen
तदा:
कालाधिकरण (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक
तेthey (both)
ते:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; सर्वनाम (refers to ubhe)
ऊचतुःsaid (both)
ऊचतुः:
क्रिया (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, द्विवचन; परस्मैपद
उभेboth (again)
उभे:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; पुनरुक्ति-बल (emphatic repetition)
देवम्to the god
देवम्:
सम्प्रदान/प्रति (Addressee/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सहस्राक्षम्thousand-eyed
सहस्राक्षम्:
सम्प्रदान/प्रति (Addressee qualifier/सम्प्रदान-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसहस्राक्ष (प्रातिपदिक) = सहस्र + अक्ष
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहि-समासः (सहस्राणि अक्षीणि यस्य) विशेषणम् (देवम्/इन्द्रम्)
पुरंदरम्Purandara (Indra)
पुरंदरम्:
सम्प्रदान/प्रति (Addressee/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootपुरंदर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; इन्द्रस्य उपनाम
Speaker
Gambhīrā and Atigambhīrā addressing Indra (reported by narrator)