Next Verse

Shloka 1

Nārada Instructs Dakṣa’s Sons; Allegory of the World; Dakṣa Curses Nārada

श्रीशुक उवाच तस्यां स पाञ्चजन्यां वै विष्णुमायोपबृंहित: । हर्यश्वसंज्ञानयुतं पुत्रानजनयद्विभु: ॥ १ ॥

śrī-śuka uvāca tasyāṁ sa pāñcajanyāṁ vai viṣṇu-māyopabṛṁhitaḥ haryaśva-saṁjñān ayutaṁ putrān ajanayad vibhuḥ

Śukadeva poursuivit : Poussé par la māyā du Seigneur Viṣṇu, Prajāpati Dakṣa engendra dans le sein de Pāñcajanī (Asiknī) dix mille fils, appelés les Haryaśvas.

श्रीशुकःŚrī Śuka
श्रीशुकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रीशुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तस्याम्in her
तस्याम्:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पाञ्चजन्याम्in Pāñcajanyā
पाञ्चजन्याम्:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootपाञ्चजन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय/पादपूरण (emphatic particle)
विष्णुमायोपबृंहितःempowered/augmented by Viṣṇu’s māyā
विष्णुमायोपबृंहितः:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootविष्णु + माया + उपबृंहित (प्रातिपदिक; कृदन्त-आधारित)
Formसमास: विष्णोः माया (षष्ठी-तत्पुरुष) + उपबृंहितः (PPP from बृंह् with उप-), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
हर्यश्वसंज्ञान्named ‘Haryaśva’
हर्यश्वसंज्ञान्:
Karma (कर्म/Object qualifier)
TypeAdjective
Rootहर्यश्व + संज्ञा (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (हर्यश्व इति संज्ञा येषाम्/हर्यश्व-संज्ञाः), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (understood with पुत्रान्)
अयुतम्ten thousand
अयुतम्:
Visheshana (विशेषण/Quantifier of object)
TypeAdjective
Rootअयुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; संख्यावाचक (numeral: ten thousand)
पुत्रान्sons
पुत्रान्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
अजनयत्begot
अजनयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद; causative sense in context ‘to beget’
विभुःthe mighty one
विभुः:
Karta (कर्ता/Subject apposition)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
Ś
Śukadeva Gosvāmī
D
Dakṣa
V
Viṣṇu
P
Pāñcajanī
H
Haryaśvas

FAQs

They are the sons begotten by Dakṣa in his wife Pāñcajanī, introduced here as the group later instructed in the narrative of Canto 6, Chapter 5.

It indicates the Lord’s divine potency that empowers material creation and worldly arrangements—here, enabling Dakṣa to produce progeny.

Even worldly duties like family and productivity operate under higher divine arrangement; remembering this cultivates humility and God-centered responsibility.