Shloka 52

Akrūra’s Mission: The Departure from Vraja and the Yamunā Vision of Viṣṇu-Ananta

Devanagari script

सुमहार्हमणिव्रातकिरीटकटकाङ्गदै: । कटिसूत्रब्रह्मसूत्रहारनूपुरकुण्डलै: ॥ ५१ ॥ भ्राजमानं पद्मकरं शङ्खचक्रगदाधरम् । श्रीवत्सवक्षसं भ्राजत्कौस्तुभं वनमालिनम् ॥ ५२ ॥

Transliteration

su-mahārha-maṇi-vrāta kirīṭa-kaṭakāṅgadaiḥ kaṭi-sūtra-brahma-sūtra hāra-nūpura-kuṇḍalaiḥ

Translation

Lui, le Seigneur au lotus, portait conque, disque et massue; et, paré de joyaux sertis de gemmes inestimables, Il apparaissait d’une beauté souveraine. Sur sa poitrine se distinguaient la marque de Śrīvatsa et le joyau Kaustubha éclatant, et à son cou la guirlande sacrée, la vanamālā.

Synonyms

• भ्राजमानम्: shining, resplendent
• भ्राजमानम्: Karma (कर्म/object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: भ्राज् (धातु) + शानच् (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले शतृ/शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (present participle, Ātmanepada sense); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन; (qualifying implied ‘him’)

• पद्म: lotus
• पद्म: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पद्म (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; (in compound)

• करम्: hand
• करम्: Karma (कर्म/object-qualifier)
• Type: Noun
• Root: कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (as bahuvrīhi member: ‘having hands’)

• पद्मकरम्: lotus-handed
• पद्मकरम्: Karma (कर्म/object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पद्म + कर (प्रातिपदिक-समास)
• Form: बहुव्रीहिः ‘पद्मौ इव करौ यस्य’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (qualifying the object)

• शङ्ख: conch
• शङ्ख: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शङ्ख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; (in compound)

• चक्र: discus
• चक्र: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: चक्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; (in compound)

• गदा: mace
• गदा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; (in compound)

• धरम्: bearing, holding
• धरम्: Karma (कर्म/object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: धृ (धातु) + अच् (कृदन्त/प्रातिपदिक ‘धर’)
• Form: कृदन्त-प्रातिपदिक ‘धर’ (agent noun: bearer); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (as compound head)

• शङ्ख-चक्र-गदा-धरम्: the bearer of conch, discus and mace
• शङ्ख-चक्र-गदा-धरम्: Karma (कर्म/object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शङ्ख + चक्र + गदा + धर (प्रातिपदिक-समास)
• Form: तत्पुरुषः (उपपद-तत्पुरुषः): ‘शङ्खं चक्रं गदां च धरति’; पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• श्रीवत्स: Śrīvatsa mark
• श्रीवत्स: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: श्रीवत्स (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; (in compound; the Śrīvatsa mark)

• वक्षसम्: chest
• वक्षसम्: Karma (कर्म/object-qualifier)
• Type: Noun
• Root: वक्षस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• श्रीवत्स-वक्षसम्: whose chest bears the Śrīvatsa
• श्रीवत्स-वक्षसम्: Karma (कर्म/object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: श्रीवत्स + वक्षस् (प्रातिपदिक-समास)
• Form: बहुव्रीहिः ‘श्रीवत्सो यस्य वक्षसि’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• भ्राजत्: shining
• भ्राजत्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भ्राज् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present participle, Parasmaipada); (in compound)

• कौस्तुभम्: the Kaustubha gem
• कौस्तुभम्: Karma (कर्म/object-qualifier)
• Type: Noun
• Root: कौस्तुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• भ्राजत्-कौस्तुभम्: with the shining Kaustubha
• भ्राजत्-कौस्तुभम्: Karma (कर्म/object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: भ्राजत् + कौस्तुभ (प्रातिपदिक-समास)
• Form: कर्मधारयः ‘भ्राजत् कौस्तुभः यस्य/भ्राजमानः कौस्तुभः’; पुंलिङ्ग/नपुंसक-रूपेण द्वितीया एकवचन (as used to qualify the object)

• वन: forest
• वन: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; (in compound)

• मालिनम्: garlanded
• मालिनम्: Karma (कर्म/object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: मालिन् (प्रातिपदिक)
• Form: मालिन्-प्रातिपदिक (possessor of garland); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• वन-मालिनम्: wearing a garland of forest flowers
• वन-मालिनम्: Karma (कर्म/object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: वन + मालिन् (प्रातिपदिक-समास)
• Form: तत्पुरुषः (षष्ठी/उपपद-भावः): ‘वनस्य माला यस्य’ (wearing a forest-garland); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Characters & Entities

• Śrī Kṛṣṇa
• Akrūra

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about meditating on Krishna’s form?

This verse models rūpa-dhyāna by describing Śrī Kṛṣṇa’s divine ornaments and sacred thread, helping devotees fix the mind on His personal form with reverence and love.

Why is Krishna described with a sacred thread (brahma-sutra) in Bhagavatam?

The verse portrays Kṛṣṇa as perfectly embodying dharma and Vedic culture, while simultaneously revealing His supreme, divine splendor through transcendental ornaments.

Practical application of this shloka in modern life?

Use the details as a guided visualization in japa or prayer—mentally remembering Kṛṣṇa’s form to steady attention and deepen devotion.