Previous Verse
Next Verse

Shloka 41

Lakṣmī’s Emergence, Dhanvantari, and the Advent of Mohinī-mūrti

एतस्मिन्नन्तरे विष्णु: सर्वोपायविदीश्वर: । योषिद्रूपमनिर्देश्यं दधार परमाद्भ‍ुतम् ॥ ४१ ॥ प्रेक्षणीयोत्पलश्यामं सर्वावयवसुन्दरम् । समानकर्णाभरणं सुकपोलोन्नसाननम् ॥ ४२ ॥ नवयौवननिर्वृत्तस्तनभारकृशोदरम् । मुखामोदानुरक्तालिझङ्कारोद्विग्नलोचनम् ॥ ४३ ॥ बिभ्रत् सुकेशभारेण मालामुत्फुल्ल‍मल्ल‍िकाम् । सुग्रीवकण्ठाभरणं सुभुजाङ्गदभूषितम् ॥ ४४ ॥ विरजाम्बरसंवीतनितम्बद्वीपशोभया । काञ्‍च्या प्रविलसद्वल्गुचलच्चरणनूपुरम् ॥ ४५ ॥ सव्रीडस्मितविक्षिप्तभ्रूविलासावलोकनै: । दैत्ययूथपचेत:सु काममुद्दीपयन् मुहु: ॥ ४६ ॥

etasminn antare viṣṇuḥ sarvopāya-vid īśvaraḥ yoṣid-rūpam anirdeśyaṁ dadhāra-paramādbhutam

Alors, Viṣṇu, le Seigneur qui connaît tous les moyens, prit une forme féminine suprêmement merveilleuse et indicible. Cette Mohinī était digne d’être contemplée : son teint rappelait le lotus noir tout juste éclos, chacun de ses membres était harmonieusement beau ; ses oreilles portaient des boucles assorties, ses joues étaient gracieuses, son nez relevé, et son visage rayonnait de jeunesse.

etasminin this
etasmin:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative, 7th), एकवचन
antarein the meantime/interval
antare:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootantara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative, 7th), एकवचन; ‘अन्तरे’ = in the interval
viṣṇuḥVishnu
viṣṇuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
sarva-upāya-vitknower of all means
sarva-upāya-vit:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + upāya (प्रातिपदिक) + vid (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः: सर्वान् उपायान् वेत्ति इति (knower of all means)
īśvaraḥthe Lord
īśvaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विष्णोः विशेष्य/उपाधि
yoṣit-rūpama woman's form
yoṣit-rūpam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyoṣit (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: योषितः रूपम् (form of a woman)
anirdeśyamindescribable
anirdeśyam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootanirdeśya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘योषिद्रूपम्’ इति विशेषणम्
dadhāraassumed/bore
dadhāra:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdhṛ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
parama-adbhutamsupremely wondrous
parama-adbhutam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक) + adbhuta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः: परमं च तत् अद्भुतं च

Because of the Supreme Lord’s assuming the form of a beautiful woman to arouse the lusty desires of the demons, a description of Her complete beauty is given here.