Previous Verse
Next Verse

Srimad Bhagavatam — Ashtama Skandha, Shloka 17

Lord Śiva Bewildered by Mohinī

Viṣṇu’s Yoga-māyā and the Limits of Ascetic Power

श्रीशुक उवाच इति ब्रुवाणो भगवांस्तत्रैवान्तरधीयत । सर्वतश्चारयंश्चक्षुर्भव आस्ते सहोमया ॥ १७ ॥

śrī-śuka uvāca iti bruvāṇo bhagavāṁs tatraivāntaradhīyata sarvataś cārayaṁś cakṣur bhava āste sahomayā

Śrī Śukadeva poursuivit : Après avoir parlé ainsi, le Seigneur Viṣṇu disparut sur-le-champ. Alors Śiva, avec Umā, demeura là, le cherchant de tous côtés d’un regard mobile.

श्रीशुकःŚrī Śuka
श्रीशुकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रीशुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—श्री + शुक (कर्मधारय)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
इतिthus
इति:
Vakya-sambandha (वाक्य-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्तिसूचक/quotative particle
ब्रुवाणःspeaking
ब्रुवाणः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootब्रू (धातु) + शानच् (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (present active participle, शानच्); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (भगवान्) इत्यस्य विशेषणम्
भगवान्the Lord
भगवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
एवindeed/just
एव:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle)
अन्तर्धीयतdisappeared
अन्तर्धीयत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअन्तर्धा+इ (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; ‘अन्तर्धा’ उपसर्ग/अव्ययपूर्वक धातु
सर्वतःeverywhere
सर्वतः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्यय; दिशावाचक/परिमाणवाचक क्रियाविशेषण (adverb: on all sides)
चारयन्directing/turning
चारयन्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचर् (धातु) (णिच् causative: चारय) + शतृ
Formवर्तमानकृदन्त (present active participle, शतृ); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (भवः) इत्यस्य विशेषणम्; णिजन्त (causative)
चक्षुः(his) eyes
चक्षुः:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootचक्षुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
भवःBhava (Śiva)
भवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
आस्तेremained/sat
आस्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
सहtogether with
सह:
Saha-sambandha (सह-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक उपपद (with)
उमयाUmā (Pārvatī)
उमया:
Sahakari (सहकारी/Accompaniment)
TypeNoun
Rootउमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
Ś
Śukadeva Gosvāmī
B
Bhagavān (Supreme Lord)
B
Bhava (Lord Śiva)
U
Umā (Pārvatī)

FAQs

This verse states that after speaking, Bhagavān vanished from that very spot, showing His supreme independence and His power to become unmanifest at will.

After the Lord disappeared, Śiva (Bhava) remained with Umā and searched everywhere with his eyes, indicating astonishment and the lingering effect of the Lord’s divine līlā and māyā.

Do not assume control over outcomes—recognize the Lord’s independence and cultivate steady devotion even when guidance or clarity seems to “disappear.”