Mantra 2

Sukta 26

यो नः पाप्मन् न जहासि तमु त्वा जहिमो वयम्। पथामनु व्यावर्तनेऽन्यं पाप्मानु पद्यताम्

yó naḥ pāpman ná jahā́si tám u tvā jahímo vayám | pathā́m ánu vyā́vartane ’nyám pāpmā́nu padyatām ||

What Pāpmán leaveth us not— that thee, forsooth, we drive away. Along the path, at the turning-aside, let Pāpmán follow after another.

Ce Pāpmán qui ne nous quitte pas—toi, en vérité, nous te chassons. Sur le chemin, au lieu du détour, que Pāpmán suive un autre.

यःwho (he who)
यः:
कर्तृ (सम्बन्धवाक्ये) / विशेष्य-सम्बन्धः
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध (षष्ठी) / अधिकार-सम्बन्धः
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पाप्मन्O evil / O sin / O disease-spirit
पाप्मन्:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun
Rootपाप्मन् (प्रातिपदिक)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध-अव्यय)
जहासिyou leave / abandon
जहासि:
क्रिया (सम्बन्धवाक्ये) — कर्ता: ‘त्वम्/पाप्मन्’
TypeVerb
Rootहास् (धातु; परस्मैपदी) — ‘हास्/जहा’ (त्यागे/परित्यागे)
तम्that (one)
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
indeed, just
:
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जहिमःwe strike / slay / drive off
जहिमः:
क्रिया — कर्ता: ‘वयम्’, कर्म: ‘त्वा’
TypeVerb
Rootहन् (धातु; परस्मैपदी) — ‘हन्’ (हिंसायाम्) ; रूपम्: जहि- (आदेश)
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पथाम्by/along the path
पथाम्:
करण/अधिकरण (मार्गेण) — ‘by/along the path’
TypeNoun
Rootपथ (प्रातिपदिक) / पन्था (सम्बद्ध-प्रातिपदिक)
अनुalong, following
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
व्यावर्तनेin the turning back / at the point of diversion
व्यावर्तने:
अधिकरण (स्थान/अवसर) — ‘in/at the turning-away’
TypeNoun
Rootव्यावर्तन (कृदन्त-प्रातिपदिक; वि+आ+वृत् ‘to turn away/return’)
अन्यम्another (person/one)
अन्यम्:
कर्म (गन्तव्य/प्राप्य) / विशेष्य-रूपेण
TypeAdjective (used substantively)
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
पाप्मानम्evil, sin, disease-spirit
पाप्मानम्:
कर्म (पद्यताम् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootपाप्मन् (प्रातिपदिक)
अनुafter, along
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
पद्यताम्let it go/step (towards), let it befall
पद्यताम्:
क्रिया — कर्ता: ‘पाप्मानम्’ (प्रार्थित-कर्तृ), गन्तव्य: ‘अन्यम्’
TypeVerb
Rootपद् (धातु; आत्मनेपदी) — ‘पद्’ (गत्यर्थे)

Rishi: Atharvanic tradition (not specified in excerpt)

Devata: Pāpmán (evil/disease) as addressed and manipulated agent

Chandas: Anuṣṭubh-like

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"bhayankara","emotional_arc":"From frustration at persistence → decisive drive-out → relief through successful diversion.","listener_experience":"Empowered boundary-setting; sense of harm being physically moved away.","intensity":7}