Mantra 10

Sukta 28

Sanskrit (Devanagari)

इमास्तिस्रो देवपुरास्तास्त्वा रक्षन्तु सर्वतः । तास्त्वं बिभ्रद् वर्चस्व्युत्तरो द्विषतां भव

IAST Transliteration

imā́s tisró devapurā́s tā́s tvā rakṣantu sárvataḥ | tā́s tvaṁ bíbhrat varcasvī́ úttaro dviṣatā́m bhava ||

English Translation (Griffith/Whitney)

These three Forts of the Gods—may they guard thee from every side. Bearing them, be thou radiant in splendor, and stand superior to them that hate thee.

Translation

Ces trois forteresses des dieux — qu’elles te gardent de tous côtés. Les portant, sois rayonnant de splendeur et demeure supérieur à ceux qui te haïssent.

Word by Word

• इमाः: these
• इमाः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• तिस्रः: three
• तिस्रः: कर्तृ
• Type: Numeral (Adjectival)
• Root: त्रि (संख्यावाचक-प्रातिपदिक) → तिसृ

• देवपुराः: divine strongholds / god-built forts
• देवपुराः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देवपुर (समास: देव + पुर)

• ताः: those (they)
• ताः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्वा: you (as object)
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रक्षन्तु: may (they) protect
• रक्षन्तु: —
• Type: Verb
• Root: रक्ष् (धातु)

• सर्वतः: from all sides / on every side
• सर्वतः: अधिकारण (देश/दिक्-अर्थे)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित-अव्यय)

• ताः: them
• ताः: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• बिभ्रत्: bearing / holding
• बिभ्रत्: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Verbal adjective (Participle)
• Root: भृ (धातु) → बिभ्रत् (वर्तमान कृदन्त)

• वर्चस्वी: radiant / endowed with splendor
• वर्चस्वी: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: वर्चस् (प्रातिपदिक) + विन् (तद्धित) → वर्चस्विन्

• उत्तरो: higher / superior
• उत्तरो: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तर (प्रातिपदिक)

• द्विषताम्: of (your) haters / enemies
• द्विषताम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun (from participle)
• Root: द्विष् (धातु) → द्विषत् (वर्तमान कृदन्त) प्रयुक्तः प्रातिपदिकवत्

• भव: become / be
• भव: —
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition.

Devata: Devapurā (protective forts); Varcas (splendor) as functional deity-like power.

Chandas: Anuṣṭubh (typical Atharvanic charm meter; approximate).

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From vulnerability to encircled confidence and ascendancy.","listener_experience":"Feels guarded, upright, and socially unassailable.","intensity":6}