Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 18

Sukta 9

यत् ते मज्जा यदस्थि यन्मांसं यच्च लोहितम्। आमिक्षां दुह्रतां दात्रे क्षीरं सर्पिरथो मधु

yát te májjā yád ásthi yán mā́ṃsaṃ yác ca lóhitam | āmíkṣāṃ duhratāṃ dātré kṣīráṃ sarpír átho mádhu

Thy marrow, thy bone, thy flesh, and thy blood—let these milk into the vessel clotted milk: milk, and ghee, and honey besides.

Ce qui est en toi la moelle, ce qui est l’os, ce qui est la chair et ce qui est le sang—que tout cela soit trait dans le récipient (dātra) en āmiḳṣā : du lait, du beurre clarifié (sarpis) et, en plus, du miel.

यत्whatever (that which)
यत्:
Karma (यद्-सम्बन्धेन ‘दुह्रताम्’ इत्यस्य कर्म-समूहस्य निर्देशः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यत्-शब्द
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मज्जाmarrow
मज्जा:
Karma (दुह्रताम्—दोह्यवस्तु-समुच्चयस्य अङ्गम्)
TypeNoun
Rootमज्जा (प्रातिपदिक)
यत्whatever
यत्:
Karma (सम्बन्धेन)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्थिbone
अस्थि:
Karma (दोह्यवस्तु-समुच्चयस्य अङ्गम्)
TypeNoun
Rootअस्थि (प्रातिपदिक)
यत्whatever
यत्:
Karma (सम्बन्धेन)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मांसम्flesh
मांसम्:
Karma (दोह्यवस्तु-समुच्चयस्य अङ्गम्)
TypeNoun
Rootमांस (प्रातिपदिक)
यत्whatever
यत्:
Karma (सम्बन्धेन)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
and
:
— (समुच्चयार्थक)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
लोहितम्blood (the red [fluid])
लोहितम्:
Karma (दोह्यवस्तु-समुच्चयस्य अङ्गम्)
TypeNoun/Adjective
Rootलोहित (प्रातिपदिक)
आमिक्षाम्curdled milk / thickened milk (āmikṣā)
आमिक्षाम्:
Karma (दुह्रताम्—दोह्यं द्रव्यम्)
TypeNoun
Rootआमिक्षा (प्रातिपदिक)
दुह्रताम्of the milkers / of those who milk
दुह्रताम्:
Kartā (अभिप्रेत-कर्तृसमूहः—‘दोहने प्रवृत्तानाम्’)
TypeParticiple (verbal adjective)
Rootदुह् (धातु) → दुह्रत् (वर्तमान-कृदन्त/शतृ-प्रत्ययः) + षष्ठी बहुवचनम्
दात्रेto the giver / to the one who gives
दात्रे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootदात्रि (प्रातिपदिक) अथवा दातृ (प्रातिपदिक)
क्षीरम्milk
क्षीरम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षीर (प्रातिपदिक)
सर्पिःghee
सर्पिः:
Karma
TypeNoun
Rootसर्पिस् (प्रातिपदिक)
अथोand also / moreover
अथो:
— (समुच्चय/अनन्तरार्थक)
TypeIndeclinable
Rootअथ + उ (निपात-संयोगः)
मधुhoney
मधु:
Karma
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)

Rishi: Atharvanic tradition.

Devata: Ojas/śrī embodied in the cow’s substances; dairy as manifest vitality.

Chandas: Anuṣṭubh

{"primary_rasa":"adbhuta","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From solemn depth (tissues) to sweet assurance (milk-ghee-honey).","listener_experience":"Wonder at transmutation: the body’s depths become blessings; calm confidence in replenishment.","intensity":5}