Sutra 31
Devanagari script
अल्पकोशः कुप्यपशुक्षेत्राणि दद्यात् अल्पं च हिरण्यम् ॥ कZ_०५.३.३१ ॥
Transliteration
alpakośaḥ kupyapaśukṣetrāṇi dadyāt alpaṃ ca hiraṇyam
Translation
Lorsque le trésor est faible, il doit donner des biens, du bétail et des terres, et seulement une petite quantité d’or (numéraire).
Word by Word
अल्पकोशःone with a small treasury (a financially weak ruler)
अल्पकोशः:
TypeNoun (Adjectival compound used substantively)
Rootअल्प + कोश
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; ‘अल्पः कोशः यस्य सः’ इति अर्थे बहुव्रीहिरपि सम्भवः, परन्तु वाक्ये कर्तृपदे ‘अल्प-कोशः (अल्पः कोशः)’ इति कर्मधारय-प्रयोगः सुगमः
कुप्यmovable goods/wares
कुप्य:
TypeNoun
Rootकुप्य
Formद्वितीया-बहुवचनम् (समाहार/समुच्चयार्थे), नपुंसकलिङ्गः; ‘कुप्य’ = विक्रेय/उपकरणादि द्रव्य (movables/wares)
पशुlivestock/animals
पशु:
TypeNoun
Rootपशु
Formद्वितीया-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः
क्षेत्राणिfields/landholdings
क्षेत्राणि:
TypeNoun
Rootक्षेत्र
Formद्वितीया-बहुवचनम्, नपुंसकलिङ्गः
दद्यात्should give/grant
दद्यात्:
TypeVerb
Rootदा (दान)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; ‘देयम्/दद्यात्’ = ‘should give’
अल्पम्a small amount
अल्पम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootअल्प
Formद्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गः; ‘अल्पं (किञ्चित्)’
चand
च:
TypeParticle/Conjunction
Rootच
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थकः
हिरण्यम्money/treasure (gold/coin)
हिरण्यम्:
TypeNoun
Rootहिरण्य
Formद्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गः
Entities Mentioned
K
kośa (treasury)K
kupya (commodities)P
paśu (livestock)K
kṣetra (land)H
hiraṇya (gold/cash)FAQs
It conserves liquidity while still meeting obligations; it also converts state-controlled assets into welfare/compensation without immediate cash outflow.