कार्यस्यासिद्धाव् उपरुध्यमानस्तर्कयेत्किं भर्तुर्मे व्यसनमासन्नं पश्यन् स्वं वा व्यसनं प्रतिकर्तुकामः पार्ष्णिग्राहमासारमन्तःकोपमाटविकं वा समुत्थापयितुकामः मित्रमाक्रन्दं वा व्याघातयितुकामः स्वं वा परतो विग्रहमन्तःकोपमाटविकं वा प्रतिकर्तुकामः संसिद्धं वा मे भर्तुर्यात्राकालमभिहन्तुकामः सस्यपण्यकुप्यसंग्रहं दुर्गकर्म बलसमुद्दानं वा कर्तुकामः स्वसैन्यानां वा व्यायामस्य देशकालावाकाङ्क्षमाणः परिभवप्रमादाभ्यां वा संसर्गानुबन्धार्थी वा मामुपरुणद्धि इति ॥ कZ_०१.१६.२९ ॥
kāryasyāsiddhāv uparudhyamānas tarkayet: kiṃ bhartur me vyasanam āsannaṃ paśyan, svaṃ vā vyasanaṃ pratikartukāmaḥ, pārṣṇigrāham āsāram antaḥkopam āṭavikaṃ vā samutthāpayitukāmaḥ, mitram ākrandaṃ vā vyāghātayitukāmaḥ, svaṃ vā parato vigraham antaḥkopam āṭavikaṃ vā pratikartukāmaḥ, saṃsiddhaṃ vā me bhartur yātrākālam abhihantukāmaḥ, sasyapaṇyakupyasaṃgrahaṃ durgakarma balasamuddānaṃ vā kartukāmaḥ, svasainyānāṃ vā vyāyāmasya deśakālāv ākāṅkṣamāṇaḥ, paribhava-pramādābhyāṃ vā saṃsargānubandhārthī vā mām uparuṇaddhi iti.
Si, dans l’accomplissement d’une mission, il est entravé, il doit en déduire : « Mon maître voit-il une calamité imminente et la contre-t-il donc ? Ou cherche-t-il à remédier à sa propre détresse ? Ou veut-il susciter un ennemi à ses talons (pārṣṇigrāha), une invasion, une révolte interne ou un soulèvement de tribus forestières ? Ou veut-il nuire à un allié ou à un allié en détresse (ākranda) ? Ou veut-il contrer un conflit, une révolte interne ou un soulèvement forestier provenant de notre camp ou d’autrui ? Ou veut-il frapper au moment de l’expédition préparée de mon maître (yātrā-kāla) ? Ou veut-il entreprendre le stockage de grains/marchandises/équipements, des travaux de fortification ou la mobilisation des forces ? Ou attend-il le lieu et le moment propices pour l’entraînement de ses troupes ? Ou bien, par affront ou par négligence, cherche-t-il association et attachement (avec d’autres) et me retient-il pour cela ? »
Do not assume bad faith immediately; interpret obstruction through a strategic lens (threats, preparations, timing, logistics, internal stability) before reacting.
It resembles root-cause analysis for blocked initiatives—checking security risk, resource mobilization, operational timing, and stakeholder dynamics before escalation.