Sutra 24
Devanagari script
यदस्य कार्यमभिप्रेतं तत्प्रतिरूपकं मन्त्रिणः पृच्छेत्कार्यमिदमेवमासीत् एवं वा यदि भवेत्तत्कथं कर्तव्यमिति ॥ कZ_०१.१५.२४ ॥
Transliteration
yad asya kāryam abhipretaṃ tat-pratirūpakaṃ mantriṇaḥ pṛcchet—kāryam idam evam āsīt, evaṃ vā yadi bhavet, tat kathaṃ kartavyam iti
Translation
Quelle que soit l’action qu’il envisage, il doit interroger les ministres au moyen d’un cas hypothétique comparable : « Une affaire de ce genre s’est produite (ou pourrait se produire ainsi) ; comment faut-il la traiter ? »
Word by Word
यत्whatever; that which
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया (सन्दर्भे ‘यत् … तत्’ सम्बन्धः)
अस्यof him/this (person)
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
Formसर्वनाम; पुं/नपुंसक; एकवचन; षष्ठी
कार्यम्task; matter to be done; business
कार्यम्:
TypeNoun
Rootकार्य
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया
अभिप्रेतम्intended; desired
अभिप्रेतम्:
TypeParticiple
Rootअभि-√प्रि (प्रीञ्)
Formकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया; ‘कार्यम्’ इति विशेषणम्
तत्that (then/that matter)
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया (यत्-तत् सम्बन्धे)
प्रतिरूपकम्a corresponding/analogous (case); a counter-model
प्रतिरूपकम्:
TypeAdjective/Noun
Rootप्रतिरूपक
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया; ‘तत्’/‘कार्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्
मन्त्रिणः(of) the ministers/counsellors
मन्त्रिणः:
TypeNoun
Rootमन्त्रिन्
Formपुंलिङ्ग; बहुवचन; षष्ठी (मन्त्रिणाम्) / प्रथमा (मन्त्रिणः = मन्त्रिणः) — अत्र क्रियापद ‘पृच्छेत्’ इत्यस्य कर्म-सम्बन्धे षष्ठी (whom to ask: of the ministers)
पृच्छेत्should ask; should inquire
पृच्छेत्:
TypeVerb
Root√प्रच्छ्
Formलिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष; एकवचन
कार्यम्the matter/task
कार्यम्:
TypeNoun
Rootकार्य
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया
इदम्this
इदम्:
TypePronoun
Rootइदम्
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया
एवम्thus; in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
Formअव्यय
आसीत्was; happened
आसीत्:
TypeVerb
Root√अस्
Formलङ् (अनद्यतनभूत); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष; एकवचन
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
Formअव्यय
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formअव्यय; विकल्पार्थक
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
Formअव्यय; शर्तार्थक
भवेत्should be; were to occur
भवेत्:
TypeVerb
Root√भू
Formलिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष; एकवचन
तत्then that (case)
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया
कथम्how
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
Formअव्यय; प्रश्नार्थक
कर्तव्यम्is to be done; should be done
कर्तव्यम्:
TypeGerundive
Root√कृ
Formकृदन्त (तव्यत्); नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया; भावे/कर्तरि प्रयोगः
इतिthus (quoting)
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formअव्यय; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणचिह्न
Entities Mentioned
M
mantrin (minister)K
king/executive (implied)FAQs
To obtain usable guidance while limiting disclosure of the actual intended operation.