Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 13

कारणाभावे बलसमुच्छ्रये वा परस्य दुर्गमुन्मुच्यापगच्छेत् ॥ कZ_०७.१५.१३ ॥

kāraṇābhāve balasamucchraye vā parasya durgam unmucyāpagacchet

Si la raison initiale disparaît, ou si la force de l’ennemi s’accroît nettement, il faut relâcher la forteresse ennemie (cesser de la presser) et se retirer.

कारण-अभावेin the absence of a (valid) cause/justification
कारण-अभावे:
TypeNoun
Rootकारण; अभाव
Formपुं/नपुं? (कारण) + पुं (अभाव); समासः ‘कारणस्य अभावे’; एकवचन, सप्तमी
बल-समुच्छ्रयेor when there is a build-up/concentration of forces
बल-समुच्छ्रये:
TypeNoun
Rootबल; समुच्छ्रय
Formसमासः ‘बलस्य समुच्छ्रये’; एकवचन, सप्तमी
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
परस्यof the enemy/other (king)
परस्य:
TypePronoun/Adjective
Rootपर
Formपर (अन्य/शत्रु); एकवचन, षष्ठी
दुर्गम्the fort
दुर्गम्:
TypeNoun
Rootदुर्ग
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन, द्वितीया
उन्मुच्यhaving released/abandoned (the attempt/pressure)
उन्मुच्य:
TypeVerb (absolutive)
Rootमुच्
Formक्त्वान्त (ल्यप्) अव्ययकृदन्त; उपसर्गः उत्/उन्-; धातुः मुच् (मोचने); अर्थः ‘त्यक्त्वा/विमोच्य’
अपगच्छेत्he should withdraw/retreat
अपगच्छेत्:
TypeVerb
Rootगम्
Formलिङ् (विधिलिङ्), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्गः अप-; धातुः गम् (गतौ)
E
enemy fort
E
enemy forces

FAQs

(1) The initial strategic cause no longer holds; (2) the enemy’s power has substantially increased.

Adaptive decision-making and force preservation—reassessing assumptions and disengaging when the cost-benefit balance reverses.