Sutra 21

Devanagari script

धर्मस्थीये चारके बन्धनागारे वा शय्यासनभोजनोच्चारसंचाररोधबन्धनेषु त्रिपणोत्तरा दण्डाः कर्तुः कारयितुश्च ॥ कZ_०४.९.२१ ॥

Transliteration

dharmasthīye cārake bandhanāgāre vā śayyāsanabhojanoccārasaṃcārarodhabandhaneṣu tripaṇottarā daṇḍāḥ kartuḥ kārayituś ca

Translation

Dans la garde du dharmasthīya (détention protectrice) ou en prison, pour avoir entravé ou retenu (au détenu) lit, siège, nourriture, excrétion ou déplacement, des amendes supérieures à trois paṇas sont infligées — tant à l’auteur direct qu’à celui qui en est l’instigateur.

Word by Word

• धर्मस्थीये: in the jurisdiction of the court (of justice)
• Type: Adjective (used substantively/locative)
• Root: धर्मस्थीय (धर्मस्थ + ईय)
• Form: सप्तमी एकवचनम् (नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे स्थानवाचक-प्रयोगः); ‘धर्मस्थीय’ = धर्मस्थ-सम्बन्धिनि (न्यायाधिकरणे)

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

• आरके: in the watch/guard (police) establishment
• Type: Noun
• Root: आरक
• Form: सप्तमी एकवचनम्, पुंलिङ्गम् (स्थान/अधिकरणवाचक)

• बन्धनागारे: in the prison
• Type: Noun
• Root: बन्धनागार
• Form: सप्तमी एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गम्; बन्धनस्य आगारम्

• वा: or
• Type: Particle
• Root: वा
• Form: विकल्पार्थक-अव्ययम्

• शय्या: (in matters of) bedding
• Type: Noun
• Root: शय्या
• Form: सप्तमी बहुवचनम् (समाहार-द्वन्द्वे समस्तपदानां सप्तमी-बहुवचन-प्रयोगः), स्त्रीलिङ्गम्

• आसन: seating
• Type: Noun
• Root: आसन
• Form: सप्तमी बहुवचनम्, नपुंसकलिङ्गम्

• भोजन: food (provision)
• Type: Noun
• Root: भोजन
• Form: सप्तमी बहुवचनम्, नपुंसकलिङ्गम्

• उच्चार: evacuation (of urine/feces)
• Type: Noun
• Root: उच्चार
• Form: सप्तमी बहुवचनम्, पुंलिङ्गम्; अत्र ‘मल-मूत्र-उत्सर्ग’ अर्थे

• संचार: movement (going about)
• Type: Noun
• Root: संचार
• Form: सप्तमी बहुवचनम्, पुंलिङ्गम्

• रोध: restriction/obstruction
• Type: Noun
• Root: रोध
• Form: सप्तमी बहुवचनम्, पुंलिङ्गम्

• बन्धनेषु: in acts of restraint/fettering
• Type: Noun
• Root: बन्धन
• Form: सप्तमी बहुवचनम्, नपुंसकलिङ्गम्; ‘...-बन्धनेषु’ = (अतिशय)बन्धन-प्रयोगेषु

• त्रिपणोत्तरा: exceeding three paṇas (in amount)
• Type: Adjective
• Root: त्रिपणोत्तर
• Form: प्रथमा बहुवचनम्, पुंलिङ्गम्; दण्डाः इति विशेष्यस्य विशेषणम्; ‘त्रिपण + उत्तर’ = त्रिपणाधिकाः

• दण्डाः: fines/penalties
• Type: Noun
• Root: दण्ड
• Form: प्रथमा बहुवचनम्, पुंलिङ्गम्; विधेयम्

• कर्तुः: of the perpetrator (doer)
• Type: Noun
• Root: कर्तृ
• Form: षष्ठी एकवचनम्, पुंलिङ्गम्; ‘of the doer/agent’

• कारयितुः: of the instigator/one who causes it to be done
• Type: Noun (agent noun)
• Root: कारयितृ (√कृ, णिच्)
• Form: षष्ठी एकवचनम्, पुंलिङ्गम्; causative agent: ‘one who causes (another) to do’

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

Entities Mentioned

• dharmasthīya
• cāraka (detainee)
• bandhanāgāra (prison staff/authority)

More Details

FAQs

What administrative principle is stated here about responsibility?

Both the person who commits the obstruction and the person who orders/causes it are punishable (direct and vicarious liability).