Sutra 10
Devanagari script
प्रसह्य दिवा रात्रौ वान्तर्यामिकमपहरतोऽर्धमूल्येषु एत एव दण्डाः ॥ कZ_०४.९.१० ॥
Transliteration
prasahya divā rātrau vā antaryāmikam apaharato 'rdhamūlyeṣu eta eva daṇḍāḥ
Translation
Pour celui qui s’empare d’un bien par la force—de jour ou de nuit—ou qui vole depuis l’intérieur (d’une demeure/espace privé), lorsque l’évaluation est fixée à la moitié de la valeur, ces mêmes peines s’appliquent.
Word by Word
प्रसह्यforcibly, by force
प्रसह्य:
TypeAvyaya (Gerund)
Rootसह् (सहते)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (ल्यप्/क्त्वा); अर्थः—बलात्/प्रबलं कृत्वा
दिवाby day, in daytime
दिवा:
TypeAvyaya
Rootदिव्/दिवा
Formकालवाचक अव्यय
रात्रौat night
रात्रौ:
TypeNoun
Rootरात्रि
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (कालाधिकरणे)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक निपात
अन्तर्यामिकम्property kept inside (interior/inner goods)
अन्तर्यामिकम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootअन्तर्यामिन्
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; विशेषण/उपपद—(अपहरतः) कर्म
अपहरतःof one who steals / the stealer (robber)
अपहरतः:
TypeVerb (Participle)
Rootअप-हृ (हरति)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ); परस्मैपदी; प्रथमा बहुवचन/षष्ठी एकवचन?—अत्र सामान्यतः ‘अपहरतः’ = ‘अपहरताम्/अपहरतः (जनस्य)’ इति चौराणां निर्देशः; अर्थतः—‘stealing/robbing’ (agent)
अर्धमूल्येषुin the case of half-valued (low-value) goods
अर्धमूल्येषु:
TypeNoun (compound)
Rootअर्ध + मूल्य
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी बहुवचन; अधिकरणे—‘अर्धमूल्येषु (द्रव्येषु)’
एतेthese
एते:
TypePronoun
Rootएतद्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन
एवindeed, just, only
एव:
TypeParticle
Rootएव
Formअवधारणार्थक निपात
दण्डाःpunishments, fines
दण्डाः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन
Entities Mentioned
A
antaryāmikaFAQs
Both increase threat to personal security and are harder to prevent; Kauṭilya standardizes punishment to deter high-risk forms of theft.
It provides a consistent administrative basis for valuation while keeping the sanction schedule aligned with earlier categories.