Sutra 4

कुष्ठोन्मादक्लैब्यादिभिः कुत्सायां च सत्यमिथ्यास्तुतिनिन्दासु द्वादशपणोत्तरा दण्डास्तुल्येषु ॥ कZ_०३.१८.०४ ॥

kuṣṭhonmādaklaibyādibhiḥ kutsāyāṃ ca satyamithyāstutinindāsu dvādaśapaṇottarā daṇḍās tulyeṣu

Lorsque l’insulte méprisante comporte des qualificatifs tels que «lépreux», «fou», «impuissant» et autres—et dans les cas de louange/blâme, vrai ou faux—pour des personnes de rang égal, les amendes sont de douze paṇas et au-delà.

कुष्ठleprosy (as an abusive imputation)
कुष्ठ:
TypeNoun
Rootकुष्ठ
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
उन्मादmadness/insanity (as an abusive imputation)
उन्माद:
TypeNoun
Rootउन्माद
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
क्लैब्यimpotence/effeminacy (as an abusive imputation)
क्लैब्य:
TypeNoun
Rootक्लैब्य
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
आदिभिःand the like; with etcetera (instrumental plural)
आदिभिः:
TypeNoun
Rootआदि
Formपुंलिङ्ग; तृतीया बहुवचन; ‘आदि’ = ‘इत्यादि’
कुत्सायाम्in abuse/insult (in the context of reviling)
कुत्सायाम्:
TypeNoun
Rootकुत्सा
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी एकवचन
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
सत्यtrue (truthful)
सत्य:
TypeNoun/Adjective
Rootसत्य
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
मिथ्याfalsely; untruly
मिथ्या:
TypeIndeclinable/Adverb
Rootमिथ्या
Formअव्यय; ‘false/incorrectly’ अर्थे (समासपूर्वपद)
स्तुतिin praises (commendations)
स्तुति:
TypeNoun
Rootस्तुति
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी बहुवचन (समासान्तर्गत)
निन्दासुin censures (denunciations)
निन्दासु:
TypeNoun
Rootनिन्दा
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी बहुवचन (समासान्तर्गत)
द्वादशtwelve
द्वादश:
TypeNumeral
Rootद्वादश
Formसंख्यावाचक (अव्ययवत् प्रयोग)
पणpaṇa (a monetary unit)
पण:
TypeNoun
Rootपण
Formपुंलिङ्ग; (समासपूर्वपद) दण्डपरिमाणे
उत्तराadditional; in excess
उत्तरा:
TypeAdjective
Rootउत्तर
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; ‘अधिक/अतिरिक्त’ अर्थे
दण्डाःpenalties/fines
दण्डाः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन
तुल्येषुin similar (cases/offences)
तुल्येषु:
TypeAdjective
Rootतुल्य
Formपुं/नपुंसक; सप्तमी बहुवचन; ‘समानेषु (प्रसङ्गेषु/अपराधेषु)’
S
speaker
T
target/victim
C
court

FAQs

It sets a baseline schedule for same-status parties; later rules adjust fines upward or downward depending on relative rank and protected categories.