Sutra 7
Devanagari script
नागवनाध्यक्षः पार्वतं नादेयं सारसमानूपं च नागवनं विदितपर्यन्तप्रवेशनिष्कासं नागवनपालैः पालयेत् ॥ कZ_०२.२.०७ ॥
Transliteration
nâgavanādhyakṣaḥ pārvataṃ nādeyaṃ sārasamānūpaṃ ca nāgavanaṃ viditaparyantapraveśaniṣkāsaṃ nāgavanapālaiḥ pālayet
Translation
Le Surintendant des forêts d’éléphants doit faire garder, par des gardes des forêts d’éléphants, les forêts d’éléphants de montagne, riveraines, de lacs‑marais et de zones humides, avec des limites et des voies d’entrée/sortie clairement connues et contrôlées.
Word by Word
नागवनाध्यक्षःthe superintendent of the elephant-forest
नागवनाध्यक्षः:
TypeNoun
Rootअधि-√अस् (अध्यक्ष) / नाग + वन
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘नागवनस्य अध्यक्षः’
पार्वतम्(an elephant-forest) in mountainous terrain
पार्वतम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootपर्वत
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; ‘पार्वतं (नागवनम्)’
नादेयम्(an elephant-forest) in riverine terrain
नादेयम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootनद + एय (नादेय)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; ‘नदी-सम्बन्धि/नदी-प्रदेशीय (नागवनम्)’
सारसम्(an elephant-forest) in lake/marshy-lake terrain
सारसम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootसारस
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; ‘सारसं (नागवनम्)’
आनूपम्(an elephant-forest) in marshy/riparian lowland terrain
आनूपम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootअनूप (आनूप)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; ‘आनूपं (नागवनम्)’
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
नागवनम्the elephant-forest (elephant reserve)
नागवनम्:
TypeNoun
Rootनाग + वन
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; कर्मपद
विदितपर्यन्तप्रवेशनिष्कासम्(an elephant-forest) with known boundaries and regulated entry and exit
विदितपर्यन्तप्रवेशनिष्कासम्:
TypeAdjective (bahuvrihi, qualifying ‘नागवनम्’)
Root√विद् (विदित) + पर्यन्त + प्रवेश + निष्कास
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; ‘यस्य पर्यन्ताः विदिताः, प्रवेशः निष्कासश्च (नियत/व्यवस्थितौ) सः’ इति भावः
नागवनपालैःby the guards/wardens of the elephant-forest
नागवनपालैः:
TypeNoun
Rootनागवन + पाल
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-बहुवचन; करण/सहायक-कर्तृ (instrumental of agency)
पालयेत्should protect/maintain
पालयेत्:
TypeVerb
Root√पाल्
Formलोट्/विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; विध्यर्थः
Entities Mentioned
N
Nāgavanādhyakṣa (Superintendent)N
Nāgavane-pāla (forest wardens)M
mountain/riparian/wetland reservesFAQs
It enables enforcement: preventing poaching and theft, tracking movement of people and elephants, and establishing accountability for guards and officials.