Sutra 34
Devanagari script
मित्राभावे प्रकृतीनां लघीयस्यैकतोऽनर्थां साधयेत् उभयतोऽनर्थां ज्यायस्या समन्ततोऽनर्थां मूलेन प्रतिकुर्यात् ॥ कZ_०९.७.३४ ॥
Transliteration
mitrābhāve prakṛtīnāṃ laghīyasy aikato'narthāṃ sādhayet, ubhayato'narthāṃ jyāyasyāḥ, samantato'narthāṃ mūlena pratikuryāt
Translation
En l’absence d’alliés, il doit gérer une perte d’un seul côté en renforçant les éléments les plus faibles de l’État ; une perte des deux côtés en renforçant les éléments les plus forts ; et une perte de toutes parts en y remédiant à la racine.
Word by Word
मित्राभावेin the absence of an ally
मित्राभावे:
TypeNoun
Rootमित्र + अभाव
Formसप्तमी एकवचन (अभाव-शब्दः); ‘मित्रस्य अभावे’ इत्यर्थे
प्रकृतीनाम्of the constituents (of the state)
प्रकृतीनाम्:
TypeNoun
Rootप्रकृति
Formषष्ठी बहुवचन स्त्रीलिङ्ग
लघीयस्यof the weaker (one)
लघीयस्य:
TypeAdjective
Rootलघीयस् (लघु-तुलनात्मक)
Formषष्ठी एकवचन (पुं/नपुं); ‘लघीयसः’ = weaker/smaller (king/state)
एकतःfrom one side
एकतः:
TypeIndeclinable
Rootएक
Formअव्यय; दिशार्थ/पक्षार्थ
अनर्थाम्a loss / harm
अनर्थाम्:
TypeNoun
Rootअनर्थ
Formद्वितीया एकवचन स्त्रीलिङ्ग; ‘अनर्था’ = हानिः/विपत्तिः
साधयेत्should bring about / accomplish
साधयेत्:
TypeVerb
Rootसाध्
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष एकवचन
उभयतःfrom both sides
उभयतः:
TypeIndeclinable
Rootउभय
Formअव्यय; ‘both sides’
अनर्थाम्a loss / harm
अनर्थाम्:
TypeNoun
Rootअनर्थ
Formद्वितीया एकवचन स्त्रीलिङ्ग
ज्यायस्याःof the stronger (one)
ज्यायस्याः:
TypeAdjective
Rootज्यायस् (तुलनात्मक)
Formषष्ठी एकवचन स्त्रीलिङ्ग; ‘ज्यायसी’ = stronger/greater (party)
समन्ततःon all sides
समन्ततः:
TypeIndeclinable
Rootसमन्त
Formअव्यय; ‘on all sides’
अनर्थाम्a loss / harm
अनर्थाम्:
TypeNoun
Rootअनर्थ
Formद्वितीया एकवचन स्त्रीलिङ्ग
मूलेनby the root / at the root (by a fundamental means)
मूलेन:
TypeNoun
Rootमूल
Formतृतीया एकवचन नपुंसकलिङ्ग; करण/हेतौ
प्रतिकुर्यात्should counteract / retaliate
प्रतिकुर्यात्:
TypeVerb
Rootप्रति + कृ
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष एकवचन
Entities Mentioned
P
prakṛti (elements of the state)FAQs
Use internal balancing: reinforce weak state-elements for localized loss, reinforce strong ones for multi-front loss, and treat systemic collapse by addressing root causes (finance, legitimacy, command, logistics).