Previous Verse
Next Verse

Agni Purana — Vastu-Pratishtha & Isana-kalpa, Shloka 35

Chapter 81 — समयदीक्षाविधानम्

Procedure for Samaya Initiation

ः अस्त्रासनाय हूं फट् ॐ ॐ अस्त्रमूर्तये नमः ॐ हूं फट् पाशुपतास्त्राय नमः ॐ ॐ हृदयाय हूं फट् नमः ॐ श्रीं शिरसे हूं फट् नमः ॐ यं शिखायै हूं फट् नमः ॐ गूं कवचाय हूं फट् नमः ॐ फट् अस्त्राय हूं फट् नमःचतुर्वक्त्रं सदंष्ट्रञ्च स्मरेदस्त्रं सशक्तिकं समुद्गरत्रिशूलासिं सूर्यकोटिसमप्रभं

ḥ astrāsanāya hūṃ phaṭ oṃ oṃ astramūrtaye namaḥ oṃ hūṃ phaṭ pāśupatāstrāya namaḥ oṃ oṃ hṛdayāya hūṃ phaṭ namaḥ oṃ śrīṃ śirase hūṃ phaṭ namaḥ oṃ yaṃ śikhāyai hūṃ phaṭ namaḥ oṃ gūṃ kavacāya hūṃ phaṭ namaḥ oṃ phaṭ astrāya hūṃ phaṭ namaḥcaturvaktraṃ sadaṃṣṭrañca smaredastraṃ saśaktikaṃ samudgaratriśūlāsiṃ sūryakoṭisamaprabhaṃ

«ḥ—au siège de l’arme, hūṁ phaṭ. Oṁ, oṁ—hommage à l’Arme en sa forme incarnée (Astramūrti). Oṁ hūṁ phaṭ—hommage à l’arme Pāśupata. Oṁ, oṁ—au cœur, hūṁ phaṭ, hommage. Oṁ śrīṁ—à la tête, hūṁ phaṭ, hommage. Oṁ yaṁ—à la śikhā (touffe), hūṁ phaṭ, hommage. Oṁ gūṁ—au kavaca (cuirasse), hūṁ phaṭ, hommage. Oṁ phaṭ—à l’astra (arme), hūṁ phaṭ, hommage.» On méditera l’arme comme ayant quatre faces et des crocs, pourvue de Śakti, portant massue, trident et épée, d’un éclat égal à dix millions de soleils.

(mantric sound) ḥ
:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootः (अव्यय/बीजाक्षर-चिह्न)
Formमन्त्र-बीज/उच्चारण-चिह्न (visarga-bīja)
अस्त्र-आसनायfor the seat of the astra
अस्त्र-आसनाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक) + आसन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान/Dative), एकवचन; तत्पुरुषः (अस्त्रस्य आसनम्)
हूंhūṃ
हूं:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootहूं (अव्यय/बीज)
Formबीजाक्षर (mantric seed syllable)
फट्phaṭ
फट्:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootफट् (अव्यय/निग्रह-बीज)
Formमन्त्र-निग्रह/उच्छेदक-बीज (phaṭ)
oṃ
:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootॐ (अव्यय/प्रणव)
Formप्रणव (praṇava)
oṃ
:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootॐ (अव्यय/प्रणव)
Formप्रणव (praṇava)
अस्त्र-मूर्तयेto the embodiment of the astra
अस्त्र-मूर्तये:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक) + मूर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (अस्त्रस्य मूर्तिः)
नमःobeisance
नमः:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootनमः (अव्यय)
Formनमस्कारार्थक-अव्यय (salutatory particle)
oṃ
:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootॐ (अव्यय/प्रणव)
Formप्रणव
हूंhūṃ
हूं:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootहूं (अव्यय/बीज)
Formबीजाक्षर
फट्phaṭ
फट्:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootफट् (अव्यय/बीज)
Formबीजाक्षर
पाशुपत-अस्त्रायto the Pāśupata weapon
पाशुपत-अस्त्राय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootपाशुपत (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (पाशुपतं अस्त्रम्)
नमःobeisance
नमः:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootनमः (अव्यय)
Formनमस्कारार्थक-अव्यय
oṃ
:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootॐ (अव्यय/प्रणव)
Formप्रणव
oṃ
:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootॐ (अव्यय/प्रणव)
Formप्रणव
हृदयायto the heart
हृदयाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootहृदय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन
हूंhūṃ
हूं:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootहूं (अव्यय/बीज)
Formबीजाक्षर
फट्phaṭ
फट्:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootफट् (अव्यय/बीज)
Formबीजाक्षर
नमःobeisance
नमः:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootनमः (अव्यय)
Formनमस्कारार्थक-अव्यय
oṃ
:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootॐ (अव्यय/प्रणव)
Formप्रणव
श्रींśrīṃ
श्रीं:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootश्रीं (अव्यय/बीज)
Formबीजाक्षर (śrīṃ)
शिरसेto the head
शिरसे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन
हूंhūṃ
हूं:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootहूं (अव्यय/बीज)
Formबीजाक्षर
फट्phaṭ
फट्:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootफट् (अव्यय/बीज)
Formबीजाक्षर
नमःobeisance
नमः:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootनमः (अव्यय)
Formनमस्कारार्थक-अव्यय
oṃ
:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootॐ (अव्यय/प्रणव)
Formप्रणव
यंyaṃ
यं:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootयं (अव्यय/बीज)
Formबीजाक्षर (yaṃ)
शिखायैto the topknot/crest
शिखायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootशिखा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन
हूंhūṃ
हूं:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootहूं (अव्यय/बीज)
Formबीजाक्षर
फट्phaṭ
फट्:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootफट् (अव्यय/बीज)
Formबीजाक्षर
नमःobeisance
नमः:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootनमः (अव्यय)
Formनमस्कारार्थक-अव्यय
oṃ
:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootॐ (अव्यय/प्रणव)
Formप्रणव
गूंgūṃ
गूं:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootगूं (अव्यय/बीज)
Formबीजाक्षर (gūṃ)
कवचायto the armor
कवचाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootकवच (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन
हूंhūṃ
हूं:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootहूं (अव्यय/बीज)
Formबीजाक्षर
फट्phaṭ
फट्:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootफट् (अव्यय/बीज)
Formबीजाक्षर
नमःobeisance
नमः:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootनमः (अव्यय)
Formनमस्कारार्थक-अव्यय
oṃ
:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootॐ (अव्यय/प्रणव)
Formप्रणव
फट्phaṭ
फट्:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootफट् (अव्यय/बीज)
Formबीजाक्षर
अस्त्रायto the astra
अस्त्राय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन
हूंhūṃ
हूं:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootहूं (अव्यय/बीज)
Formबीजाक्षर
फट्phaṭ
फट्:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootफट् (अव्यय/बीज)
Formबीजाक्षर
नमःobeisance
नमः:
Mantra (मन्त्र)
TypeIndeclinable
Rootनमः (अव्यय)
Formनमस्कारार्थक-अव्यय
चतुर्-वक्त्रम्four-faced
चतुर्-वक्त्रम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्या-प्रातिपदिक) + वक्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समासः (चत्वारि वक्त्राणि यस्य)
स-दंष्ट्रम्with fangs
स-दंष्ट्रम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय-पूर्वपद) + दंष्ट्रा (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सहार्थक-तत्पुरुषः (दंष्ट्राभिः सह)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
स्मरेत्should visualize/remember
स्मरेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
अस्त्रम्the astra (weapon-mantra)
अस्त्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
स-शक्तिकम्together with śakti (power/spear)
स-शक्तिकम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय-पूर्वपद) + शक्ति (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सहार्थक-तत्पुरुषः (शक्त्या सह)
समुद्गर-त्रिशूल-असिम्(bearing) mace, trident, and sword
समुद्गर-त्रिशूल-असिम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसमुद्गर (प्रातिपदिक) + त्रिशूल (प्रातिपदिक) + असि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्वन्द्व-समासः (समुद्गरश्च त्रिशूलश्च असिश्च)
सूर्य-कोटि-सम-प्रभम्having radiance equal to ten million suns
सूर्य-कोटि-सम-प्रभम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसूर्य (प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक) + सम (प्रातिपदिक) + प्रभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (सूर्यकोटिसमः प्रभः यस्य)

Lord Agni (in dialogue tradition, instructing the sage Vasiṣṭha)

Vidya Category: {"primary_vidya":"Mantra","secondary_vidya":"Tantra","practical_application":"Astra-nyāsa and Pāśupata-astra invocation for protective sealing (rakṣā) of the practitioner and rite; includes dhyāna of the astra’s form for visualization-based empowerment.","sutra_style":false}

Encyclopedic Reference: {"reference_type":"Mantra","entry_title":"Pāśupata-astra Nyāsa Mantras and Astra-dhyāna (four-faced, fanged, radiant)","lookup_keywords":["pāśupatāstra","astra-nyāsa","hūṁ phaṭ","kavaca-śikhā-hṛdaya","astra-dhyāna"],"quick_summary":"Recite the astra-series (āsana, mūrti, pāśupata, hṛdaya, śiras, śikhā, kavaca, astra) and visualize the weapon-deity as a fierce, four-faced radiant form; this functions as a ritual shield and purifier."}

Alamkara Type: Atiśayokti

Weapon Type: Astra (Pāśupata), plus mace, trident, sword as iconographic weapons

Concept: Mantra is operationalized through nyāsa (embodiment) and dhyāna (form-fixation), converting ‘sound’ into ‘protective presence’.

Application: Use aṅga-nyāsa to seal heart/head/topknot/armor/weapon points; maintain a stable visualization of the astra-mūrti to sustain protective focus during rites.

Khanda Section: Puja-vidhi / Tantra-Mantra (Astra-nyasa and Pashupata-astra dhyana)

Primary Rasa: raudra

Secondary Rasa: adbhuta

Visual Art Cues: {"scene_description":"A fierce personified weapon-deity appears in meditation: four faces, fangs, blazing like countless suns, holding mace, trident, and sword, accompanied by Śakti; the practitioner performs aṅga-nyāsa while reciting hūṁ phaṭ mantras.","kerala_mural_prompt":"Kerala mural: central astra-mūrti with four faces and prominent fangs, fiery aureole, weapons in hands, Śakti beside; priest in foreground touching heart/head/topknot/armor points (nyāsa), bold reds and blacks with traditional flat stylization.","tanjore_prompt":"Tanjore: astra-mūrti enthroned with heavy gold halo, embossed weapons, Śakti ornamented; mantra syllables (hūṁ phaṭ) subtly inscribed around; priest performing nyāsa, gold work emphasizing solar radiance.","mysore_prompt":"Mysore: clean, detailed depiction of nyāsa sequence with the astra-mūrti above as visualization target; fine linework on weapons (mudgara, triśūla, asi), controlled palette, instructional clarity.","mughal_miniature_prompt":"Mughal miniature: dramatic apparition of a four-faced radiant guardian-weapon in a night-lit shrine, delicate rendering of flames and weaponry, the sādhaka seated reciting with hand-gestures, ornate borders with mantra cartouches."}

Audio Atmosphere: {"recitation_mood":"epic","suggested_raga":"Bhairavi","pace":"fast","voice_tone":"instructional"}

Sandhi Resolution Notes: श्रावयेनमूलमुच्चरन् इत्यादिवत् मन्त्रपाठे संधि-लोप/विरामचिह्न-प्रयोगः; नमःचतुर्वक्त्रं = नमः + चतुर्-वक्त्रम्; सदंष्ट्रञ्च = स-दंष्ट्रम् + च; स्मरेदस्त्रं = स्मरेत् + अस्त्रम्

Related Themes: Agni Purana 81 (astra-vidhi, nyāsa, kumbha-rakṣā)

A
Agni
P
Pāśupata-astra
Ś
Śakti
M
Mantra (Oṁ, Hūṁ, Phaṭ)
N
Nyāsa (hṛdaya, śiras, śikhā, kavaca, astra)

FAQs

It teaches astra-nyāsa and dhyāna: installing protective mantras on heart, head, śikhā, and kavaca, while invoking the Pāśupata-astra and visualizing its empowered, deity-like form.

Alongside mythology, the Agni Purana preserves applied ritual-technology—mantra syllables, nyāsa mapping on the body, and weapon-deity visualization—showing how Purāṇas encode practical liturgical and protective systems.

By consecrating the body through nyāsa and invoking the Pāśupata power with controlled visualization, the practitioner seeks purification, protection, and the disciplined use of divine force aligned with dharma rather than personal aggression.