Adhyaya 95: The Slaying of the Daitya Ruru, the Hymn to Cāmuṇḍā/Kālarātri, and the Doctrine of the Threefold Power

Verse 1

श्रीवराह उवाच । या सा नीलगिरिं याता तपसे धृतमानसा । रौद्री तमोद्भवा शक्तिस्तस्याः शृणु धरे व्रतम् ॥

Śrī Varāha dijo: «Aquella que fue al Nīlagiri para practicar tapas, con la mente firme—esa śakti feroz nacida de la oscuridad: escucha, oh Portadora de la Tierra, su observancia sagrada (vrata)»

Verse 2

अश्वास्तथा काञ्चनपीडनद्धा रोहीतमत्स्यैः समतां जलान्तः । व्यवस्थितास्ते सममेव तूर्णं विनिर्ययुः लक्षशः कोटिशश्च ॥

También los caballos—ceñidos con arreos de oro—estaban apostados dentro del agua, iguales en medida a los peces rohīta; y todos, a una, irrumpieron velozmente, por cientos de miles y por crores.

Verse 3

रथा रविस्यन्दनतुल्यवेगाः सुचक्रदण्डाक्षत्रिवेणुयुक्ताः । सुशस्त्रयन्त्राः परिपीडिताङ्गाः चलत्पताकास्त्वरितं विशङ्काः ॥

Los carros, veloces como el carro del Sol, provistos de finas ruedas, pértigas, ejes y piezas de triple bambú; bien pertrechados con armas y mecanismos, oprimiendo los cuerpos (de los que iban dentro), con estandartes ondeantes, avanzaron con presteza sin vacilar.

Verse 4

तथैव योधाः स्थगितेतरेतरास्तितीर्षवः प्रवरास्तूर्णपाणयः । रणे रणे लब्धजयाः प्रहारिणो विरेजुरुच्चैरसुरानुगा भृशम् ॥

Así también los guerreros—cubriéndose unos a otros, deseosos de abrirse paso, los más eminentes y de manos veloces—habiendo obtenido victoria en batalla tras batalla, resplandecieron con clamor, poderosamente como seguidores de los Asuras.

Verse 5

देवेषु चैव भग्नेषु विनिर्गत्य जलात् ततः । चतुरङ्गबलोपेतः प्रायादिन्द्रपुरं प्रति ॥

Y cuando los Devas fueron derrotados, entonces, saliendo del agua, él—acompañado por el ejército de cuatro divisiones—marchó hacia la ciudad de Indra.

Verse 6

युयोध च सूरैः सार्द्धं रुरुर्दैत्यपतिस्तथा । मुद्गरैर्मुषलैः शूलैः शरैर्दण्डायुधैस्तथा । जघ्नुर्दैत्याः सुरान् संख्ये सुराश्चैव तथासुरान् ॥

Y Ruru, señor de los Daityas, combatió junto con los héroes; con mazas, garrotes, lanzas, flechas y armas de bastón. En la batalla los Daityas abatieron a los Suras, y los Suras asimismo (abatieron) a los Asuras.

Verse 7

एवं क्षणमथो युद्धं तदा देवाः सवासवाः । असुरैर्निर्जिताः सद्यो दुद्रुवुर्विमुखा भृशम् ॥

Así, tras continuar la batalla por un breve momento, los dioses—junto con Indra—fueron vencidos de inmediato por los asuras y huyeron en gran aflicción, volviendo el rostro en retirada.

Verse 8

देवेषु चैव भग्नेषु विद्रुतेषु विशेषतः । असुरः सर्वदेवानामन्वधावत वीर्यवान् ॥

Y cuando los dioses fueron derrotados y, en particular, se hallaban en fuga, un asura poderoso persiguió de cerca a todos los dioses.

Verse 9

ततो देवगणाः सर्वे द्रवन्तो भयविह्वलाः । नीलं गिरिवरं जग्मुर्यत्र देवी व्यवस्थिताः ॥

Entonces todas las huestes de dioses, corriendo en pánico y estremecidas por el miedo, fueron al excelente monte Nīla, donde la Diosa estaba establecida.

Verse 10

औद्री तपोरता देवी तामसी शक्तिरुत्तमा । संहारकारिणी देवी कालरात्रीति तां विदुः ॥

La Diosa—de naturaleza feroz, entregada a la austeridad (tapas) y poder supremo de lo oscuro (tāmasī)—la Diosa que causa la disolución: es conocida como Kālārātrī.

Verse 11

सा दृष्ट्वा तान् तदा देवान् भयत्रस्तान् विचेतसः । मा भैष्टेत्युच्चकैर्देवी तानुवाच सुरोत्तमान् ॥

Al ver entonces a aquellos dioses, aterrados por el miedo y turbados en la mente, la Diosa habló en voz alta a los más excelsos de los suras: «No temáis».

Verse 12

तपः कृत्वा चिरं कालं पालयाम्यखिलं जगत् । एवमुद्दिश्य पञ्चाग्निं साधयामास भामिनी ॥

«Habiendo practicado austeridades por largo tiempo, sostendré al mundo entero». Con tal propósito, la resplandeciente dama emprendió la disciplina de los cinco fuegos (pañcāgni).

Verse 13

देव्युवाच । किमियं व्याकुला देवा गतिर् वा उपलक्ष्यते । कथयध्वं द्रुतं देवाः सर्वथा भयकारणम् ॥

La Diosa dijo: «¿Qué es esta agitación, oh devas, y qué curso de acontecimientos se percibe? Decidme pronto, oh devas, la causa del temor en todo sentido».

Verse 14

देवा ऊचुः । अयमायाति दैत्येन्द्रो रुरुर्भीमपराक्रमः । एतस्य भीतान् रक्षस्व त्वं देवान् परमेश्वरि ॥

Los dioses dijeron: «Se acerca el señor de los daityas, Ruru, de terrible valor. Tú, oh Señora suprema, protege a los dioses, atemorizados por él».

Verse 15

एवमुक्ता तदा देवैर्देवी भीमपराक्रमा । जहास परया प्रीत्या देवानां पुरतः शुभा ॥

Así interpelada entonces por los dioses, la Diosa de formidable poder—auspiciosa—rió con gran deleite ante los dioses.

Verse 16

तस्या हसन्त्या वक्त्रात् तु बह्व्यो देव्यॊ विनिर्ययुः । याभिर्विश्वमिदं व्याप्तं विकृताभिरनेकशः ॥

Y de la boca de ella, mientras reía, surgieron muchas diosas, por cuyas múltiples formas este universo entero queda penetrado de diversas maneras.

Verse 17

पाशाङ्कुशधराः सर्वाः सर्वाः पीनपयोधराः । सर्वाः शूलधराः भीमाः सर्वाश्चापधराः शुभाः ॥

Todas ellas portaban lazo y aguijada; todas eran de pechos plenos. Todas, formidables, llevaban lanzas; y todas, auspiciosas, empuñaban arcos.

Verse 18

ताः सर्वाः कोटिशो देव्यस्तां देवीं वेष्ट्य संस्थिताः । युयुधुर्दानवैः सार्द्धं बद्धतूणा महाबलाः । क्षणेन दानवबलं तत्सर्वं निहतं तु तैः ॥

Aquellas diosas, en incontables multitudes, se apostaron rodeando a esa Diosa. Poderosas y con las aljabas ceñidas, combatieron junto contra los Dānavas; y en un instante, toda aquella hueste dānava fue abatida por ellas.

Verse 19

देवाश्च सर्वे संयत्ता युयुधुर्दानवं बलम् । आदित्या वसवो रुद्रा विश्वेदेवास्तथाश्विनौ । सर्वे शस्त्राणि संगृह्य युयुधुर्दानवं बलम् ॥

Todos los dioses, plenamente dispuestos, combatieron al ejército dānava: los Ādityas, los Vasus, los Rudras, los Viśvedevas y también los dos Aśvins. Todos, tomando sus armas, lucharon contra la hueste de los Dānavas.

Verse 20

कालरात्र्या बलं यच्च यच्च देवबलं महत् । तत्सर्वं दानवबलमनयद् यमसादनम् ॥

Cualquiera que fuese la fuerza de Kālarātrī, y cualquiera que fuese la gran fuerza de los dioses, todo ello condujo al ejército dānava a la morada de Yama, el reino de la muerte.

Verse 21

एक एव महादैत्यो रुरुस्तस्थौ महामृधे । स च मायां महारौद्रीं रौरवीं विससर्ज ह ॥

Un solo gran Daitya —Ruru— permaneció firme en la gran batalla; y desató una poderosa y pavorosa ilusión, una māyā rauravī, aterradora.

Verse 22

सा माया ववृधे भीमा सर्वदेवप्रमोहिनी । तया तु मोहिता देवाः सद्यो निद्रां तु भेजिरे ॥

Esa māyā creció hasta volverse un poder temible, que engañaba a todos los dioses; y los dioses, confundidos por ella, cayeron de inmediato en el sueño.

Verse 23

तस्याः कालान्तरे देव्यास्तपन्त्यास्तप उत्तमम् । रुरुर्नाम महातेजा ब्रह्मदत्तवरोऽसुरः ॥

Tras algún tiempo, mientras aquella Diosa practicaba la más excelente austeridad (tapas), apareció un Asura de gran esplendor llamado Ruru, dotado de un don concedido por Brahmā.

Verse 24

देवी च त्रिशिखेनाजौ तं दैत्यं समताड्यत् । तया तु ताडितान्तस्य दैत्यस्य शुभलोचने । चर्ममुण्डे उभे सम्यक् पृथग्भूते बभूवतुः ॥

Y la Diosa, en la batalla, golpeó a aquel Daitya con el arma triśikha. Al ser abatido por ella, oh de hermosos ojos, la ‘piel’ y la ‘cabeza’ del Daitya quedaron por completo separadas.

Verse 25

रुरोस्तु दानवेन्द्रस्य चर्ममुण्डे क्षणाद् यतः । अपहृत्याहरद् देवी चामुण्डा तेन साभवत् ॥

Puesto que, en un instante, la Diosa arrebató y se llevó a ‘Carman’ y ‘Muṇḍa’ de Ruru, señor de los Dānavas, por ello llegó a ser conocida como Cāmuṇḍā.

Verse 26

सर्वभूतमहाराुद्री या देवी परमेश्वरी । संहारिणी तु या चैव कालरात्रिः प्रकीर्तिता ॥

Esa Diosa, sumamente feroz para con todos los seres, la Soberana suprema (Parameśvarī), y la que destruye, es en verdad proclamada como Kālarātrī.

Verse 27

तस्या ह्यनुचरा देव्यो या ह्यसङ्ख्यातकोटयः । तास्तां देवीं महाभागां परिवर्य व्यवस्थिताः ॥

Sus divinas servidoras—innumerables crores—rodearon a aquella Diosa sumamente afortunada y permanecieron reunidas a su alrededor.

Verse 28

या क्यामासुरव्यग्रास्तास्तां देवीं बुभुक्षिताः । बुभुक्षिता वयं देवि देहि नो भोजनं शुभे ॥

Aquellas servidoras, agitadas y afligidas, se acercaron a la Diosa con hambre y dijeron: «Tenemos hambre, oh Devi; concédenos alimento, oh auspiciosa».

Verse 29

एवमुक्ता तदा देवी दध्यौ तासां तु भोजनम् । न चाध्यगच्छच्च यदा तासां भोजनमन्तिकात् ॥

Así interpelada, la Diosa meditó entonces sobre alimento para ellas; pero no halló cerca provisión alguna para su comida.

Verse 30

ततो दध्यौ महादेवं रुद्रं पशुपतिं विभुम् । सोऽपि ध्यानात् समुत्तस्थौ परमात्मा त्रिलोचनः ॥

Entonces meditó en Mahādeva—Rudra, Paśupati, el Señor omnipenetrante—y él también se alzó de aquella contemplación: el Ser supremo, el de tres ojos.

Verse 31

उवाच च द्रुतं देवीं किं ते कार्यं विवक्षितम् । ब्रूहि देवि वरारोहे यत् ते मनसि वर्तते ॥

Y él dijo con presteza a la Diosa: «¿Qué asunto deseas expresar? Habla, oh Diosa de hermoso porte, lo que mora en tu mente».

Verse 32

देव्युवाच । भक्ष्यार्थमासां देवेश किञ्चिद् दातुमिहार्हसि । बलात्कुर्वन्ति मामेता भक्षार्थिन्यो महाबलाः । अन्यथा मामपि बलाद् भक्षयिष्यन्ति मां प्रभो ॥

La Diosa dijo: «Oh Señor de los dioses, debes dar aquí algo para que ellas coman. Estas poderosas, deseosas de alimento, me apremian por la fuerza; de otro modo, oh Señor, incluso a mí me devorarán violentamente».

Verse 33

रुद्र उवाच । एतासां शृणु देवेशि भक्ष्यमेकं मयोद्यतम् । कथ्यमानं वरारोहे कालरात्रि महाप्रभे ॥

Rudra dijo: «Escucha, oh Señora de los dioses: he preparado para ellas un único ‘alimento’. Mientras lo expongo, oh Kālarātri de noble ascenso, oh de gran esplendor, escucha».

Verse 34

समुद्रमध्ये रत्नाढ्यं पुरमस्ति महावनम् । तत्र राजा स दैत्येन्द्रः सर्वदेवभयंकरः ॥

En medio del océano hay una ciudad rica en joyas, un vasto bosque; allí reina aquel rey, señor de los Daityas, temible para todos los dioses.

Verse 35

या स्त्री सगर्भा देवेशि अन्यस्त्रीपरिधानकम् । परिधत्ते स्पृशेच्चापि पुरुषस्य विशेषतः ॥

Cualquier mujer embarazada, oh Señora de los dioses, que se ponga la prenda de otra mujer—o incluso la toque, especialmente en relación con un hombre—(incurre en la consecuencia indicada en el contexto circundante).

Verse 36

स भागोऽस्तु महाभागे कासाञ्चित् पृथिवीतले । अन्याश्छिद्रेषु बालानि गृहीत्वा तत्र वै बलिम् । लब्ध्वा तिष्ठन्तु सुप्रीता अपि वर्षशतान्यपि ॥

«Sea asignada esa porción, oh muy afortunada, a ciertos lugares sobre la faz de la tierra. Que otras, tras apoderarse de niños en sitios vulnerables, obtengan allí ofrendas y permanezcan satisfechas, incluso por cientos de años».

Verse 37

अन्याः सूतिगृहे छिद्रं गृह्णीयुस्तत्र पूजिताः । निवसिष्यन्ति देवेशि तथान्या जातहारिकाः ॥

Otros, una vez honrados allí, se apoderarán de una abertura en la cámara del parto; y, oh Señora de los dioses, otros más—los que arrebatan a los recién nacidos—establecerán allí su morada.

Verse 38

गृहे क्षेत्रे तडागेषु वाप्युद्यानेषु चैव हि । अन्यचित्ता रुदन्त्यो याः स्त्रियस्तिष्ठन्ति नित्यशः । तासां शरीराण्याविश्य काश्चित्तृप्तिमवाप्स्यथ ॥

En verdad, en casas, campos, estanques, pozos y jardines, aquellas mujeres que permanecen siempre con la mente distraída y llorando—al entrar en sus cuerpos, algunos de esos seres alcanzarán satisfacción.

Verse 39

एवमुक्त्वा तदा देवीं स्वयं रुद्रः प्रतापवान् । दृष्ट्वा रुरुं च सबलमसुरेन्द्रं निपातितम् । स्तुतिं चकार भगवन् स्वयं देवस्त्रिलोचनः ॥

Habiendo hablado así a la Diosa, el poderoso Rudra mismo—al ver a Ruru y al fuerte señor de los Asuras derribados—ofreció alabanza; el divino Trilocana, el de tres ojos, compuso un himno.

Verse 40

रुद्र उवाच । जयस्व देवि चामुण्डे जय भूतापहारिणि । जय सर्वगते देवि कालरात्रि नमोऽस्तु ते ॥

Rudra dijo: «¡Victoria a ti, Diosa Cāmuṇḍā; victoria a ti, removedora de los bhūtas! Victoria a ti, Diosa omnipresente; oh Kālarātrī, sea para ti mi homenaje».

Verse 41

विश्वमूर्त्ते शुभे शुद्धे विरूपाक्षि त्रिलोचने । भीमरूपे शिवे विद्ये महामाये महोदयॆ ॥

Oh tú cuya forma es el universo, auspiciosa y pura; oh Virūpākṣī, oh la de tres ojos; de aspecto temible; oh Śivā, oh Vidyā; oh gran Māyā, oh gran poder que se eleva.

Verse 42

मनोजवे जये जृम्भे भीमाक्षि क्षुभितक्षये । महामारि विचित्राङ्गे गेयनृत्यप्रिये शुभे ॥

Oh, veloz como el pensamiento; oh Victoria; oh Jṛmbhā; oh Bhīmākṣī; oh destructora de lo agitado; oh Gran Plaga (o gran aflicción personificada); oh de miembros maravillosos; oh amante del canto y la danza; oh Auspiciosa.

Verse 43

विकराले महाकालि कालिके पापहारिणि । पाशहस्ते दण्डहस्ते भीमरूपे भयानके ॥

Oh fiera; oh Mahākālī; oh Kālikā; removedora del pecado; con lazo en la mano, con bastón en la mano; de forma temible, aterradora.

Verse 44

चामुण्डे ज्वलमानास्ये तीक्ष्णदंष्ट्रे महाबले । शवयानस्थिते देवि प्रेतासनगते शिवे ॥

Oh Cāmuṇḍā, de rostro llameante; de colmillos afilados; de gran fuerza; oh Diosa sentada sobre un vehículo-cadáver; oh Śivā, asentada en un trono de pretas.

Verse 45

अनेकशतसाहस्ट्रकोटिकोतिशतॊत्तरैः । असुरैरन्वितः श्रीमान् द्वितीयो नमुचिर्यथा ॥

Acompañado de Asuras en número de cientos, miles, crores y aún cientos de crores, aquel espléndido era como un segundo Namuci.

Verse 46

भीमाक्षि भीषणे देवि सर्वभूतभयंकरी । कराले विकराले च महाकाले करालिनि । काली कराली विक्रान्ता कालरात्रि नमोऽस्तु ते ॥

Oh Bhīmākṣī; oh Diosa terrible, que infunde temor a todos los seres; oh fiera, oh sumamente fiera; oh Mahākāla, oh Karālinī; oh Kālī, oh Karālī, oh valerosa—oh Kālarātrī, a ti sea la reverencia.

Verse 47

विकरालमुखी देवि ज्वालामुखि नमोऽस्तु ते । सर्वसत्त्वहिते देवि सर्वदेवि नमोऽस्तु ते ॥

Oh Diosa de semblante terrible, oh de rostro de llama, homenaje a Ti. Oh Diosa dedicada al bien de todos los seres, oh Diosa que eres todas las diosas, homenaje a Ti.

Verse 48

इति स्तुता तदा देवी रुद्रेण परमेष्ठिना । तुतोष परमा देवी वाक्यं छेदमुवाच ह । वरं वृणीष्व देवेश यत् ते मनसि वर्तते ॥

Así, alabada entonces por Rudra, el Señor supremo, la Diosa excelsa quedó complacida y pronunció estas palabras: «Elige un don, oh Señor de los dioses, lo que habite en tu mente».

Verse 49

रुद्र उवाच । स्तोत्रेणानेन ये देवि त्वां स्तुवन्ति वरानने । तेषां त्वं वरदा देवि भव सर्वगता सती ॥

Rudra dijo: «Oh Diosa de hermoso semblante, quienes te alaban con este himno: sé para ellos, oh Diosa, la otorgadora de dones, omnipresente y firme».

Verse 50

यश्चेमं त्रिप्रकारं तु देवि भक्त्या समन्वितः । स पुत्रपौत्रपशुमान् समृद्धिमुपगच्छति ॥

Y quien, oh Diosa, dotado de devoción, recita o acoge esta triple forma, alcanza la prosperidad, con hijos, nietos y ganado.

Verse 51

यश्चेमं शृणुयाद् भक्त्या त्रिशक्त्यास्तु समुद्भवम् । सर्वपापविनिर्मुक्तः पदं गच्छत्यनामयम् ॥

Y quien lo escucha con devoción, este relato del surgimiento de las tres potencias, queda libre de todo pecado y alcanza un estado sin aflicción.

Verse 52

एवं स्तुत्वा भवो देवीं चामुण्डां परमेश्वरीम् । क्षणादन्तर्हितो देवस्ते च देवा दिवं ययुः ॥

Así, tras alabar a la Diosa Cāmuṇḍā, la Soberana suprema, Bhava (Rudra) desapareció en un instante; y aquellos dioses se dirigieron al cielo.

Verse 53

य एतां वेद वै देव्याः उत्पत्तिं त्रिविधां धरे । सर्वपापविनिर्मुक्तः परं निर्वाणमृच्छति ॥

Quien conoce verdaderamente este triple origen de la Diosa, oh sustentador de la tierra, queda libre de todo pecado y alcanza el nirvāṇa supremo.

Verse 54

भ्रष्टराज्यो यदा राजा नवम्यां नियतः शुचिः । अष्टम्यां च चतुर्दश्यामुपवासी नरोत्तमः । संवत्सरेण लभते राज्यं निष्कण्टकं नृपः ॥

Cuando un rey ha caído de su reino, si en el noveno día lunar se mantiene disciplinado y puro, y en el octavo y el decimocuarto ayuna, entonces en el plazo de un año obtiene un reino sin espinas, libre de adversarios y obstáculos.

Verse 55

एषा त्रिशक्तिरुद्दिष्टा नयसिद्धान्तगामिनी । एषा श्वेता परा सृष्टिः सात्त्विकी ब्रह्मसंस्थिताः ॥

Esta tríada de poderes ha sido indicada, conforme al método doctrinal establecido. Esta es la creación blanca y superior, de naturaleza sāttvika, asentada en Brahman.

Verse 56

कालेन महता चासौ लोकपालपुराण्यथ । जिगीषुः सैन्यसंवीतो देवैर्भयमरॊचयत् ॥

Y tras mucho tiempo, entonces, en relación con los antiguos relatos de los guardianes del mundo, él—deseoso de conquista y rodeado de un ejército—infundió temor entre los dioses.

Verse 57

एषैव रक्ताऽ रजसि वैष्णवी परिकीर्तिता । एषैव कृष्णा तमसि रौद्री देवी प्रकीर्तिता ॥

Este mismo poder, cuando es rojo en el modo de rajas, es proclamado como Vaiṣṇavī; y este mismo poder, cuando es oscuro en el modo de tamas, es proclamado como la diosa Raudrī.

Verse 58

परमात्मा यथा देव एक एव त्रिधा स्थितः । प्रयोजनवशाच्छक्तिरेकैव त्रिविधाऽभवत् ॥

Así como el Paramātman, el Dios divino, aunque uno solo, permanece en una condición triple, así también la única śakti, por razón de propósito y función, se vuelve triple.

Verse 59

य एतं शृणुयात् सर्गं त्रिशक्त्याः परमं शिवम् । सर्वपापविनिर्मुक्तः परं निर्वाणमाप्नुयात् ॥

Quienquiera que escuche este relato de la emanación de la śakti triple—supremamente auspicioso—queda libre de toda falta y puede alcanzar el nirvāṇa supremo.

Verse 60

यश्चेदं शृणुयाद् भक्त्या नवम्यां नियतः स्थितः । स राज्यमतुलं लेभे भयेश्य्च प्रमुच्यते ॥

Y quien lo escuche con devoción, permaneciendo disciplinado en el día de navamī, obtiene una soberanía incomparable y queda liberado de los temores.

Verse 61

यस्येदं लिखितं गेहे सदा तिष्ठति धारिणि । न तस्याग्निभयं घोरं सर्पचौरादिकं भवेत् ॥

Oh Portadora, en cuya casa esto está escrito y siempre se conserva, para esa persona no surgirá el terrible temor al fuego, ni peligros como serpientes, ladrones y otros semejantes.

Verse 62

यश्चैतत् पूजयेद् भक्त्या पुस्तकेऽपि स्थितं बुधः । तेन यष्टं भवेत् सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥

Y el sabio que lo venera con devoción, aun cuando permanezca en un libro, por ese acto es como si el triple mundo entero, con todo lo móvil e inmóvil, hubiera sido ofrecido en adoración.

Verse 63

जायन्ते पशवः पुत्रा धनं धान्यं वरस्त्रियः । रत्नान्यश्वा गजा भृत्या यानाश्चाशु भवन्त्युत । यस्येदं तिष्ठते गेहे तस्येदं जायते ध्रुवम् ॥

Nacen ganados, hijos, riqueza, grano, mujeres excelentes; también joyas, caballos, elefantes, sirvientes y vehículos surgen pronto. Para aquel en cuya casa esto permanece, todo ello nace ciertamente sin falta.

Verse 64

श्रीवराह उवाच । एतदेव रहस्यं ते कीर्तितं भूतधारिणि । रुद्रस्य खलु माहात्म्यं सकलं कीर्तितं मया ॥

Śrī Varāha dijo: Este mismo secreto te ha sido declarado, oh Sustentadora de los seres; en verdad, he expuesto por completo la grandeza de Rudra.

Verse 65

नवकोट्यस्तु चामुण्डा भेदभिन्ना व्यवस्थिताः । या रौद्री तामसी शक्तिः सा चामुण्डा प्रकीर्तिता ॥

Se dice que Chāmuṇḍā está dividida en nueve koṭis, diferenciadas por distinciones y dispuestas en consecuencia. Aquella potencia que es Raudrī y de naturaleza tāmasica, ella es proclamada como Chāmuṇḍā.

Verse 66

अष्टादश तथा कोट्यो वैष्णव्या भेद उच्यते । या सा च राजसी शक्तिः पालनी चैव वैष्णवी । या ब्रह्मशक्तिः सत्त्वस्था अनन्तास्ताः प्रकीर्तिताः ॥

Asimismo, se declaran dieciocho koṭis como las divisiones de Vaiṣṇavī. Aquella potencia que es rājásica—y también la que sostiene y protege—es en verdad Vaiṣṇavī. Y la Brahma-śakti, establecida en sattva, es proclamada infinita en sus formas.

Verse 67

उत्तिष्ठतस्तस्य महासुरस्य समुद्रतोयं ववृद्धेऽतिमात्रम् । अनेकनक्रग्रहमीनजुष्टम् आप्लावयत् पर्वतसानुदेशान् ॥

Cuando aquel gran Asura se alzó, las aguas del océano crecieron sin medida; pobladas de cocodrilos, de criaturas que apresan y de peces, inundaron las laderas y comarcas de las montañas.

Verse 68

एतासां सर्वभेदेषु पृथगेकैकशो धरे । सर्वासां भगवान् रुद्रः सर्वगश्च पतिर्भवेत् ॥

Oh Dharā, en todas las distintas divisiones de estas Śaktis, por separado y una a una, el Señor Rudra—presente en todas partes—llega a ser el consorte de todas ellas.

Verse 69

यावन्त्यस्या महाशक्त्यास्तावद् रूपाणि शङ्करः । कृतवांस्ताश्च भजते पतिरूपेण सर्वदा ॥

Tantas como son las formas de este Gran Poder, tantas formas ha dispuesto Śaṅkara; y siempre se relaciona con ellas, participando en el papel de consorte.

Verse 70

यश्चाराधयते तास्तु रुद्रस्तुष्टो भविष्यति । सिद्ध्यन्ते तास्तदा देव्यो मन्त्रिणो नात्र संशयः ॥

Quienquiera que las venere debidamente (a esas Diosas), Rudra quedará complacido; entonces esos poderes divinos se vuelven eficaces, oh consejeros, sin duda alguna.

Verse 71

अन्तः स्थितानेकसुरारिसङ्घं विचित्रचर्मायुधचित्रशोभम् । भीमं बलं बलिनं चारुयोधं विनिर्ययौ सिन्धुजलाद् विशालम् ॥

De las vastas aguas del mar emergió una fuerza terrible e inmensa; en su interior había huestes de enemigos de los dioses, resplandeciente con variadas armaduras y armas, fuerte y pavorosa, con espléndidos combatientes.

Verse 72

तत्र द्विपा दैत्यवरैरुपेता समानघण्टासुसमूहयुक्ताः । विनिर्ययुः स्वाकृतिभीषणानि समन्तमुच्चैः खलु दर्शयन्तः ॥

Allí, los elefantes, acompañados por los eminentes Daityas—provistos de formaciones bien ordenadas y de campanas concordantes—salieron, mostrando por todas partes sus formas terribles, en verdad, con gran estruendo y a la vista de todos.