Adhyaya 192: Description of the Universal Peace-Recitation and the Madhuparka Rite

Verse 1

अथ सर्वशान्तिवर्णनम्॥ सूत उवाच॥ श्रुत्वा तु मधुपर्क्कस्य ह्युत्पत्तिं दानमेव च॥ पुण्यं चैव फलं चैव कारणं ग्रहणं तथा॥

Ahora, la descripción de la pacificación universal (sarva-śānti). Sūta dijo: Habiendo oído el origen del madhuparka y también su ofrenda, así como su mérito, su fruto, su fundamento y asimismo el modo de aceptarlo—

Verse 2

विस्मयं परमं गत्वा सा मही संशितव्रता॥ पादौ गृह्य यथान्यायं प्रत्युवाच जनार्दनम्॥

Entrando en el mayor asombro, la Tierra—firme en su voto—tomó (sus) pies conforme al debido decoro y respondió a Janārdana.

Verse 3

देव वृत्तोपचारेण तव यन्मनसि प्रियम् ॥ किं च तत्रैव दातव्यं तव कर्मपरायणैः ॥

Oh Deva, ¿mediante qué recta forma de conducta se realiza aquello que agrada a tu mente? Y, en ese mismo contexto, ¿qué debe ofrecerse por quienes están entregados a los ritos prescritos?

Verse 4

एतदाचक्ष्व तत्त्वेन तत्र यत्परमं महत् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ साधु भूमे महाभागे यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥

Explícalo conforme a la verdad: qué es, en ese asunto, lo supremo y grandioso. Dijo Śrī Varāha: Bien hablado, oh Tierra de gran fortuna, que así me interrogues.

Verse 5

कथयिष्यामि तत्सर्वं दुःखसंसारमोक्षणम् ॥ कृत्वा तु मम कर्माणि यत्त्वया पूर्वभाषितम् ॥

Relataré todo eso—el medio de liberación del doloroso ciclo de la existencia mundana—después de que hayas realizado mis ritos, como dijiste anteriormente.

Verse 6

पश्चाच्छान्तिं च मे कुर्याद्भूमे राष्ट्रसुखावहम् ॥ सर्वकर्म ततः कृत्वा भूम्यां जानु निपात्य च ॥

Después, oh Tierra, debe realizarse para mí un rito de apaciguamiento que traiga bienestar al reino. Habiendo cumplido entonces todos los ritos, debe arrodillarse en el suelo.

Verse 7

नमो नारायणायेति उक्त्वा मन्त्रमुदाहरेत् ॥ मन्त्रः- ॐ नमो नमो वासुदेव त्वं गतिस्त्वं परायणम् ॥

Habiendo dicho: «Namo Nārāyaṇāya» (Homenaje a Nārāyaṇa), recítese entonces el mantra. El mantra es: «Oṃ—homenaje, homenaje a Vāsudeva; tú eres el refugio, tú eres el supremo amparo».

Verse 8

शरणं त्वां गतो नाथ संसारार्णवतारक ॥ आगतस्त्वं च सुमुख पुनः समुचितेन वै ॥

A Ti he acudido en busca de refugio, oh Señor, oh quien hace cruzar el océano de la existencia mundana. Y Tú, de rostro benévolo, has venido de nuevo, ciertamente de manera apropiada.

Verse 9

दिशः पश्य अधः पश्य व्याधिभ्यो रक्ष नित्यशः ॥ प्रसीद स्वस्य राष्ट्रस्य राज्ञः सर्वबलस्य च ॥

Mira a las direcciones; mira también hacia abajo; protégenos siempre de las enfermedades. Sé propicio a tu propio reino y al rey dotado de todas las fuerzas (recursos y poderes).

Verse 10

अन्नं कुरु सुवृष्टिं च सुभिक्षमभयं तथा ॥ राष्ट्रं प्रवर्द्धतु विभो शान्तिर्भवतु नित्यशः ॥

Concede alimento, otorga lluvias oportunas, y asimismo abundancia y ausencia de temor. Que el reino prospere, oh Poderoso; que la paz sea constante.

Verse 11

देवानां ब्राह्मणानां च भक्तानां कन्याकासु च ॥ पशूनां सर्वभूतानां शान्तिर्भवतु नित्यशः ॥

Que haya paz constante para los devas y para los brāhmaṇas; para los devotos y para las jóvenes; para los animales y para todos los seres vivientes.

Verse 12

एवं शान्तिं पठित्वा तु मम कर्मपरायणः ॥ पुनर्जलाञ्जलिं दत्त्वा त्विमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥

Así, tras recitar el texto de apaciguamiento, quien está dedicado a mis ritos debe ofrecer de nuevo un puñado de agua, y entonces recitar este mantra.

Verse 13

मन्त्रः— योऽसौ भवान्सर्वजगत्प्रसूतो यज्ञेषु देवेषु च कर्मसाक्षी ।। शान्तिं कुरु त्वं मम वासुदेव संसारमोक्षं च कुरुष्व देव ॥

Mantra: «Tú, que has nacido como fuente de todo el universo, y que en los sacrificios y entre los dioses eres testigo de las acciones: concédeme la paz, oh Vāsudeva, y otórgame la liberación del samsāra, oh Divino».

Verse 14

एषा सिद्धिश्च कीर्तिश्च ओजसा तु महौजसम् ।। लाभानां परमो लाभो गतीनां परमा गतिः ॥

Esto es siddhi (logro) y kīrti (renombre); por su vigor conduce a un gran vigor: es la ganancia suprema entre las ganancias y el curso supremo entre todos los cursos.

Verse 15

एवं पठति तत्त्वेन मम शान्तिं सुखावहाम् ।। ते तु मल्लयतां यान्ति पुनरावृत्तिवर्जिताः ॥

Así, quien recita conforme a la verdad mi fórmula de śānti que trae bienestar, alcanza el estado de «mallayatā» y queda libre del retorno repetido (renacimiento).

Verse 16

एवं शान्तिं पठित्वा तु मधुपर्कं प्रयोजयेत् ।। नमो नारायणायेति चोक्त्वा मन्त्रमुदाहरेत् ॥

Habiendo recitado así la śānti, debe ofrecerse el madhuparka; después de decir «namo Nārāyaṇāya» (reverencia a Nārāyaṇa), debe pronunciarse el (siguiente) mantra.

Verse 17

मन्त्रः— योऽसौ भवान्देववरप्रसूतो यो वै समर्च्यो मधुपर्क्कनामाः ।। आगच्छ सन्तिष्ठ इमे च पात्रे ममापि संसारविमोक्षणाय ॥

Mantra: «Tú, nacido como fuente del más excelso entre los dioses; tú, que en verdad debes ser debidamente venerado como aquel llamado “Madhuparka”: ven, permanece aquí; y acepta también estos recipientes, para mi liberación del samsāra».

Verse 18

सर्पिर्दधिमधून्येव समं पात्रे ह्युदुम्बरे ।। अलाभे मधुनश्चापि गुडेन सह मिश्रयेत् ॥

El ghee, la cuajada y la miel deben colocarse en partes iguales en un recipiente de madera de udumbara; si no se consigue miel, puede mezclarse el sustituto junto con jaggery (panela).

Verse 19

दधि क्षौद्रं घृतं चैव कारयेत समं तथा ।। समर्पयामि देवेश रुद्र सर्पिर्घृतं मधु ॥

La cuajada, la miel y el ghee deben prepararse igualmente en partes iguales. «Te lo ofrezco, oh Señor de los dioses, oh Rudra: ghee, mantequilla clarificada y miel».

Verse 20

सर्वेषामप्यलाभे तु मम कर्मपरायणाः ।। अप एव ततो गृहि्य इमं मन्त्रमुदाहरॆत् ॥

Pero si no se obtiene ninguno de estos (ingredientes), entonces—oh vosotros, dedicados al rito que he prescrito—tomad sólo agua y luego recitad este mantra.

Verse 21

मन्त्रः— योऽसौ भवान्नाभिमात्रप्रसूतो यज्ञैश्च मन्त्रैः सरहस्यजप्यैः ।। सोऽयं मया ते परिकल्पितश्च गृहाण दिव्यो मधुपर्क्कनामाः ॥

Mantra: «Tú, que has nacido sólo del ombligo, y a quien se accede mediante sacrificios y mediante mantras—recitados con sus componentes secretos—, esto ha sido dispuesto por mí para Ti; acéptalo, oh Ser divino, llamado “Madhuparka”».

Verse 22

यो ददाति महाभागे मयोक्तं विधिपूर्वकम् ।। सर्वयज्ञफलम् प्राप्य मम लोकं प्रपद्यते ॥

Quienquiera que ofrezca esto, oh afortunado, conforme al procedimiento que he expuesto, obtiene el fruto de todos los sacrificios y alcanza mi mundo.

Verse 23

अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ यो वै प्राणान्प्रमुञ्चेत मम कर्मपरायणः ॥

Y además te lo explicaré—escucha, oh Vasundharā: cuando aquel que está entregado a los ritos vinculados a mí está por soltar los alientos vitales…

Verse 24

तस्य चैवेह दातव्यं मन्त्रेण विधिपूर्वकम् ॥ यावत्प्राणान्प्रमुञ्चेत कृत्वा कर्म सुपुष्कलम् ॥

Para él, aquí, debe hacerse ciertamente una ofrenda con un mantra, conforme al debido procedimiento—hasta el instante en que suelte los alientos vitales—después de haber cumplido el rito en plena medida.

Verse 25

मद्भक्तेन तु दातव्यं सर्वसंसारमोक्षणम् ॥ दृष्ट्वा तु विह्वलं ह्येनं मम कर्मपरायणः ॥

Pero debe ser ofrecido por mi devoto—como medio enseñado para la liberación de todo vagar mundano—al verlo en verdad afligido, ese que está entregado a los ritos asociados a mí.

Verse 26

मधुपर्कं परं गृह्य चेमं मन्त्रमुदाहरेत् ।

Habiendo tomado el excelente madhuparka, entonces debe recitarse este mantra.

Verse 27

मन्त्रः— योऽसौ भवान्स्तिष्ठति सर्वदेहे नारायणः सर्वजगत्प्रधानः ॥ गृहाण चैवं सुरलोकनाथ भक्तोपनीतं मधुपर्कसंज्ञम् ॥

Mantra: «Tú que moras en todo cuerpo—Nārāyaṇa, principio supremo de todo el universo—acepta, oh Señor del reino divino, esta ofrenda llamada madhuparka, traída por un devoto»

Verse 28

एषा गतिर् महाभागे मधुपर्कस्य कीर्तिता ॥ एवं कश्चिन्न जानाति मधुपर्कं वसुन्धरे ॥

Éste es el fruto del madhuparka, oh muy afortunada, tal como ha sido declarado. Así, apenas alguien comprende el madhuparka, oh Vasundharā.

Verse 29

एवं हि मधुपर्कश्च देयः सिद्धिमभीप्सुभिः ॥ अर्चित्वा देवदेवेशं सर्वसंसारनाशनम् ॥

Así, en verdad, el madhuparka debe ser ofrecido por quienes anhelan la realización, después de adorar al Señor de los dioses, el destructor de todo saṃsāra.

Verse 30

ददाति मधुपर्कं यः स याति परमां गतिम् ॥ अयं पवित्रो विमलः सर्वकामविशोधनः ॥

Quienquiera que ofrezca madhuparka alcanza el estado supremo. Este rito es purificador, inmaculado y purifica todos los fines deseados.

Verse 31

दीक्षिताय च दातव्यो यश्च शिष्यो गुरुप्रियः ॥ न मूर्खाय प्रदातव्यमविनीताय कर्हिचित् ॥

Debe darse a quien ha recibido dīkṣā (iniciación) y al discípulo amado por el maestro. No debe darse al ignorante, ni jamás al indisciplinado.

Verse 32

शृणोति मधुपर्कस्य चाख्यानं पापनाशनम् ॥ याति दिव्यां परां सिद्धिं मधुपर्कस्य कारणात् ॥

Quien escucha el relato del madhuparka, que destruye el pecado, alcanza una realización divina y superior, a causa del madhuparka.

Verse 33

एतत्ते कथितं भद्रे मधुपर्कविभावनम् ॥ सर्वसंसारमोक्षार्थं यदीच्छेत्सिद्धिमुत्तमाम्

Oh señora auspiciosa, se te ha explicado esto: el rito y la eficacia del madhuparka. Si se desea la suprema realización, debe practicarse con el fin de liberarse de todo el ciclo de la transmigración.

Verse 34

राजद्वारे श्मशाने वा भये च व्यसने तथा ॥ ये पठन्ति त्विमां शान्तिं शीघ्रं कार्यं भविष्यति

En la puerta del rey, o en el crematorio, y asimismo en el miedo y en la desgracia: quienes recitan esta fórmula de apaciguamiento, verán que la obra deseada se cumple pronto.

Verse 35

अपुत्रो लभते पुत्रमभार्यश्च प्रियां लभेत् ॥ अपतिर्लभते कान्तं बद्धो मुच्येत बन्धनात्

Quien no tiene hijo obtiene un hijo; quien no tiene esposa puede obtener una amada consorte. Quien no tiene esposo obtiene un amado compañero; quien está atado es liberado de sus ataduras.

Verse 36

एतत्ते कथितं भूमे महाशान्तिं सुखावहाम् ॥ सर्वसंसारमोक्षार्थं रहस्यं परमं महत्

Oh Tierra, se te ha explicado esto: la gran pacificación que trae bienestar; una enseñanza secreta, suprema y profunda, destinada a la liberación de todo el ciclo de la transmigración.

Verse 37

गर्भिणीनां च वृद्धानां व्रीहीनां च गवां तथा ॥ ब्राह्मणानां च सततं शान्तिं कुरु शुभं कुरु

Para las mujeres encintas, para los ancianos, para los arrozales y también para el ganado; y continuamente para los brāhmaṇas: establece la paz, establece el bienestar auspicioso.

Verse 38

घृतालाभे तु सुश्रोणि लाजैः सह विमिश्रयेत् ॥ अलाभे वापि दध्नश्च क्षीरेण सह मिश्रयेत्

Si hay ghee, oh de hermosas caderas, debe mezclarse junto con los granos tostados (lāja). Si no lo hay, también el cuajo (dadhi) debe mezclarse con la leche.

Verse 39

अनेनैव तु मन्त्रेण दद्याच्च मधुपर्ककम् ॥ नरस्य मृत्यु काले तु दद्यत्संसार मोक्षणम्

Con este mismo mantra debe ofrecerse el madhuparka. Y en el momento de la muerte de un hombre, debe darse aquello que se dice que otorga liberación del saṃsāra.

Verse 40

यस्त्वनेन विधानॆन कुर्याच्छान्तिमनुत्तमाम् ॥ सर्वसङ्गान्परित्यज्य मम लोकं च गच्छति

Pero quien, conforme a este rito prescrito, realice la pacificación insuperable—habiendo abandonado todo apego—va a mi mundo.