Adhyaya 158: The Manifestation and Sanctifying Power of the Mathurā Tīrtha

Verse 1

अथ मथुरातीर्थप्रादुर्भावः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ विंशतिर्योजनानां तु माथुरं मम मण्डलम् ॥ यत्रतत्र नरः स्नातो मुच्यते सर्वकिल्बिषैः ॥

Ahora (sigue) la manifestación del tīrtha de Mathurā. Dijo Śrī Varāha: «Mi dominio de Mathurā se extiende por veinte yojanas. Dondequiera que una persona se bañe dentro de él, queda liberada de todas las impurezas y faltas».

Verse 2

वर्षाकाले तु स्थातव्यं यच्च स्थानं तु हर्षदम् ॥ पुण्यात्पुण्यतरं चैव माथुरे मम मण्डले ॥

En la estación de las lluvias se debe permanecer (allí); y cualquier lugar que otorgue gozo—dentro de mi dominio de Mathurā—es aún más meritorio que el mérito ordinario.

Verse 3

सप्तद्वीपेषु तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च ॥ मथुरायां गमिष्यन्ति प्रसुप्ते तु सदा मयि ॥

Los tīrthas sagrados y los santuarios meritorios de los siete dvīpas (continentes) acudirán a Mathurā cuando yo permanezca allí siempre en reposo.

Verse 4

सुप्तोत्थितं तु दृष्ट्वा मां मथुरायां वसुन्धरे ॥ ते नराः मां प्रपश्यन्ति सर्वकालं न संशयः ॥

Oh Vasundharā, al verme en Mathurā como quien se ha levantado del sueño, esos hombres me contemplan en todo tiempo; de ello no hay duda.

Verse 5

सुप्तोत्थितं तु वसुधे दृष्ट्वा मे मुखपङ्कजम् ॥ सप्तजन्मकृतं पापं तत्क्षणादेव मुञ्चति ॥

Oh Vasudhā, al ver mi rostro semejante a un loto cuando me levanto del sueño, en ese mismo instante uno queda liberado del pecado acumulado en siete nacimientos.

Verse 6

मथुरावासिनो लोकाः सर्वे ते मुक्तिभाजनाः ॥ मथुरां समनुप्राप्य दृष्ट्वा देवं तु केशवम् ॥

Todos los que habitan en Mathurā son recipientes de liberación; habiendo llegado a Mathurā y habiendo visto al dios Keśava—

Verse 7

स्नात्वा पुनस्तु कालिन्द्यां मम लोके महीयते ॥ स तत्फलमवाप्नोति राजसूयाश्वमेधयोः ॥

Y, habiéndose bañado de nuevo en la Kālindī, uno es honrado en mi morada; alcanza el fruto propio de los ritos Rājasūya y Aśvamedha.

Verse 8

प्रदक्षिणीकृतो येन मथुरायां तु केशवः ॥ प्रदक्षिणीकृता तेन सप्तद्वीपा वसुन्धरा ॥

Por quienquiera que Keśava sea circunvalado en Mathurā, por esa persona la Tierra—junto con sus siete continentes—queda como si hubiera sido circunvalada.

Verse 9

घृतपूर्णेन पात्रेण समग्रेण च वाससा ॥ केशवस्याग्रतो दत्त्वा दीपकं तु वसुन्धरे ॥

Oh Vasundharā, habiendo colocado una lámpara ante Keśava—junto con un recipiente colmado de ghee y una vestidura íntegra—

Verse 10

सर्वकामसमृद्धं तदप्सरोगणसेवितम् ॥ रम्यमालासमाकीर्णं भोगाढ्यं सर्वकामिकम् ॥

Aquel (reino) es abundante en todo bien deseado, atendido por huestes de apsarases, cubierto de hermosas guirnaldas, rico en deleites y otorgador de todos los fines anhelados.

Verse 11

समारोहति वै नित्यं प्रभामण्डलमण्डितम् ॥ ये देवा ये च गन्धर्वाः सिद्धाश्चारणपन्नगाः ॥

Allí se asciende continuamente, adornado con un círculo de resplandor—donde están los dioses, los gandharvas, los siddhas, los cāraṇas y los pannagas (seres serpiente).

Verse 12

तं स्पृहन्ति सदा देवि पुण्यमस्ति कृतं भुवि ॥ यदि कालान्तरे पुण्यं हीयतेऽस्य पुरा कृतम् ॥

Oh Devī, siempre anhelan ese (estado), pues el mérito ha sido realizado en la tierra. Si, con el transcurso del tiempo, el mérito antes acumulado por esta persona disminuye—

Verse 13

सतां पुण्यगृहे देवि जायते मानवो हि सः ॥ धरण्युवाच ॥ क्षेत्रं हि रक्षते देव कस्त्विदं पापनाशनम् ॥

Oh Devī, esa persona nace ciertamente como humano en la casa meritoria de los virtuosos. Dijo Dharaṇī: Oh Deva, ¿quién protege la región sagrada—quién (o qué) es esto que destruye el pecado?

Verse 14

पशुभूतपिशाचैश्च रक्षोभूतविनायकैः ॥ एवमादिभिराकृष्टं तत्क्षेत्रं फलदं भवेत् ॥

Aunque sea asaltado y arrastrado por seres como espíritus de naturaleza animal, piśācas, rākṣasas, bhūtas y vināyakas, aquel campo sagrado llega, aun así, a ser dador de frutos (mérito espiritual).

Verse 15

श्रीवराह उवाच ॥ मत्क्षेत्रं ते न पश्यन्ति मत्प्रभावात्कदाचन ॥ न विकुर्वन्ति ते दृष्ट्वा मत्पराणां हि देहिनाम् ॥

Śrī Varāha dijo: Por la fuerza de mi poder, jamás perciben mi kṣetra sagrado; y aun al ver a los seres encarnados que me son devotos, no les causan perturbación.

Verse 16

रक्षार्थं हि मया दत्ता दिक्पालास्तु वरानने ॥ लोकपालास्तु चत्वारस्तीर्थं रक्षन्ति ये सदा ॥

Para protección, oh de bello rostro, he designado a los guardianes de las direcciones; y los cuatro guardianes del mundo protegen siempre el sagrado tīrtha.

Verse 17

पूर्वां रक्षति इन्द्रस्तु यमो रक्षति दक्षिणाम् ॥ पश्चिमां रक्षते नित्यं वरुणः पाशभृत्स्वयम् ॥

Indra protege el oriente; Yama protege el sur; y Varuṇa mismo, portador del lazo (pāśa), protege siempre el occidente.

Verse 18

उत्तरां वै कुबेरस्तु महाबलपराक्रमः ॥ मध्यं तु रक्षते नित्यं शिवो देव उमापतिः ॥

Kubera, dotado de gran fuerza y valor, protege el norte; y en el centro, Śiva—el dios, señor de Umā—protege continuamente.

Verse 19

मथुरायां महाभागे कुण्डे च विमलोदके ॥ गम्भीरे सर्वदा देवि तिष्ठते च चतुर्भुजः ॥

Oh muy afortunada, en Mathurā—en el estanque Vimalodaka, profundo y siempre puro—oh diosa, el de Cuatro Brazos mora continuamente.

Verse 20

तत्र मुञ्चेत यः प्राणान् स्नानं कृत्वा वसुन्धरे ॥ वैष्णवं लोकमासाद्य क्रीडते स सुखादिव ॥

Oh Vasundharā, quien allí entregue la vida tras realizar el baño, alcanza el mundo vaiṣṇava y mora en deleite, como en un estado de dicha.

Verse 21

तत्रैव तु सदाश्चर्यं कथ्यमानं मया शृणु ॥ यदुच्यते वै सुश्रोणि कुण्डे तु विमलोदके ॥

Y allí mismo, escucha el prodigio perpetuo que te relato: lo que en verdad se dice acerca del estanque Vimalodaka, oh de hermosas caderas.

Verse 22

हेमन्ते तु भवेच्छोष्णं शीतलं ग्रीष्मके भवेत् ॥ तेजसा मम सुश्रोणि तुषारतदृशोपमम् ॥

En invierno se vuelve cálido, y en verano se vuelve fresco; por mi resplandor, oh de hermosas caderas, es comparable al aspecto de la escarcha (o el rocío).

Verse 23

न वर्ध्धते च वर्षासु ग्रीष्मे चापि न हीयते ॥ एतच्च महदाश्चर्यं तस्मिन्कुण्डे परं मम ॥

No aumenta en la estación de lluvias, ni disminuye siquiera en verano; y este gran prodigio en ese estanque se debe supremamente a mí.

Verse 24

पदे पदे तीर्थफलम् मथुरायां वसुंधरे॥ तत्र तत्र नरः स्नातो मुच्यते सर्वपातकैः॥

Oh Vasundharā, en Mathurā el fruto de los lugares de peregrinación se halla a cada paso; dondequiera que una persona se bañe allí, queda liberada de todos los pecados.

Verse 25

वर्षासु स्थूलतीर्थेषु स्नातव्यं तु प्रयत्नतः॥ कूपे ह्रदे देवखाते गर्तेषु च नदीषु च॥

Durante la estación de lluvias, debe uno bañarse con esmero en los tīrthas firmes y accesibles: en pozos, estanques, tanques sagrados excavados, hoyos y también en los ríos.

Verse 26

प्रवाहेषु च दिव्येषु नदीनाṃ सङ्गमेषु च॥ वर्षासु सर्वतः स्नायाद्यदीच्छेत्परमां गतिम्॥

Y también en las corrientes sagradas y en las confluencias de los ríos: durante las lluvias, báñese uno en todas partes cuanto sea posible, si desea la suprema meta.

Verse 27

अस्ति क्षेत्रं परं दिव्यं मुचुकुन्दं तु नामतः॥ मुचुकुन्दः स्वपित्यत्र दानवासुरपातनः॥

Existe un campo supremo y divino llamado Muchukunda. Allí duerme Muchukunda, el que abatió a los enemigos Dānava y Asura.

Verse 28

इहजन्मकृतं पापमन्यजन्मकृतं च यत्॥ शीघ्रं नश्यति तत्सर्वं कीर्तनात्केशवस्य तु॥

Cualquier pecado cometido en esta vida, y cualquier pecado cometido en otra vida: todo ello perece pronto mediante el canto de alabanza (kīrtana) a Keśava.

Verse 29

किं तस्य बहुभिर्मन्त्रैर्भक्तिर्यस्य जनार्दने॥ नरके पच्यमानस्य गतिर्देवि जनार्दनः॥

¿De qué sirven muchos mantras a quien tiene su devoción en Janārdana? Para quien es atormentado en el infierno, oh Devī, Janārdana es el amparo y el destino supremo.

Verse 30

कृत्वा प्रदक्षिणं देवि विश्रामं कुरुते तु यः॥ नारायणसमीपे तु सोऽनन्तफलमश्नुते॥

Oh Devī, quien realiza la pradakṣiṇā (circunvalación ritual) y luego descansa cerca de Nārāyaṇa, participa de un fruto de mérito sin límite.

Verse 31

सुप्तोत्थितं हरिं दृष्ट्वा मथुरायां वसुंधरे॥ न तस्य पुनरावृत्तिर्जायते स चतुर्भुजः॥

Oh Vasundharā, habiendo visto a Hari en Mathurā como quien se ha levantado del sueño, para esa persona no hay retorno; él llega a ser de cuatro brazos.

Verse 32

कुमुदस्य तु मासस्य नवम्यां तु वसुंधरे॥ प्रदक्षिणीकृत्य भुवं सर्वपापैः प्रमुच्यते॥

Oh Vasundharā, en el noveno día del mes llamado Kumuda, tras circunvalar la tierra en pradakṣiṇā, uno queda liberado de todos los pecados.

Verse 33

ब्रह्मघ्नश्च सुरापश्च गोग्घ्नो भग्नव्रतस्तथा॥ मथुरां तु परिक्रम्य पूतो भवति मानवः॥

Incluso quien mata a un brahmán, quien bebe embriagantes, quien mata una vaca, y asimismo quien ha quebrantado votos: al circunvalar Mathurā, la persona queda purificada.

Verse 34

अष्टम्यां प्राप्य मथुरां दन्तधावनपूर्वकम् ॥ ब्रह्मचर्येण तां रात्रीं कृतसंकल्पमानसः ॥

Habiendo llegado a Mathurā en el octavo día lunar, tras realizar primero la limpieza de los dientes, debe pasar esa noche observando el brahmacarya, con la mente firmemente resuelta en voto e intención.

Verse 35

धौतवस्त्रस्तु सुस्नातो मौनव्रतपरायणः ॥ प्रदक्षिणं तु कुर्वीत सर्वपातक नाशनम् ॥

Con vestiduras lavadas, bien bañado y entregado al voto de silencio, debe realizar la pradakṣiṇā (circunvalación), la cual se describe como destructora de todo pecado.

Verse 36

प्रदक्षिणां प्रकुर्वाणमन्यो यः स्पृशते नरः ॥ सर्वान् कामानवाप्नोति नात्र कार्या विचारणा ॥

Si otra persona toca a un hombre mientras éste está realizando la pradakṣiṇā, esa persona alcanza todos los fines deseados; aquí se afirma que no hace falta mayor consideración.

Verse 37

देवस्याग्रे तु वसुधे कूपं तु विमलोदकम् ॥ पितरश्चाभिनन्दन्ति पानीयं पिण्डमेव च ॥

Oh Vasudhā, frente a la deidad hay un pozo de agua pura; y se dice que los Pitṛs (Ancestros) se regocijan tanto con el agua para beber como con la ofrenda de piṇḍa.

Verse 38

चतुḥसामुद्रिकं नाम त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ॥ तत्र स्नातो नरो भद्रे देवैश्च सह मोदते ॥

Un lugar llamado ‘Catuḥsāmudrika’ es célebre en los tres mundos; oh bienaventurada, quien se baña allí se regocija junto con los dioses.

Verse 39

तत्राथ मुञ्चते प्राणान्मम लोकं स गच्छति ॥

Y si allí abandona los alientos vitales, va a mi mundo.

Verse 40

पञ्चयोजनविस्तारमायामं पञ्च विस्तरम् ॥ दीपमालासमाकीर्णं विमानं लभते नरः ॥

Una persona obtiene un vimāna de cinco yojanas de anchura y cinco de longitud, colmado de hileras de lámparas.

Verse 41

मथुरायां गृहं यस्तु प्रासादं कुरुते नरः ॥ चतुर्भुजस्तु विज्ञेयो जीवन्मुक्तो न संशयः ॥

En Mathurā, quien construye una morada o un elevado prāsāda ha de ser entendido como ‘de cuatro brazos’ y liberado en vida; no hay duda.

Verse 42

तत्र कुण्डे नरः स्नात्वा प्राप्नोत्यभिमतं जलम् ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम लोकं स गच्छति ॥

Habiéndose bañado en el estanque de allí, una persona obtiene el agua que desea; y si allí abandona los alientos vitales, va a mi mundo.

Verse 43

मथुरायां नरो गत्वा दृष्ट्वा देवं स्वयम्भुवम् ॥ प्रदक्षिणायां यत्पुण्यं तत्पुण्यं लभते नरः ॥

Habiendo ido a Mathurā y visto a la deidad auto-manifestada, una persona obtiene el mérito propio de la pradakṣiṇā; ese mismo mérito alcanza.