Adhyaya 156: The Manifest Sacred Landscape of Mathurā: Merits of Vatsakrīḍanaka, Bhāṇḍīraka, Vṛndāvana, Keśītīrtha, and the Sūrya-Tīrthas

Verse 1

अथ मथुराप्रादुर्भावः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ वत्सक्रीडनकं नाम तीर्थं वक्ष्ये परं मम ॥ तत्र रक्तशिलाबद्धं रक्तचन्दनभूषितम्

Ahora, el relato de la manifestación de Mathurā. Śrī Varāha dijo: «Describiré un supremo tīrtha mío, llamado Vatsakrīḍanaka. Allí está asentado con piedra roja y adornado con sándalo rojo».

Verse 2

स्नानमात्रेण तत्रैव वायुलोकं व्रजेन्नरः ॥ तत्राथ मुञ्चते प्राणान्मम लोके महीयते

Con solo bañarse allí, una persona iría al mundo de Vāyu. Y si allí abandona el aliento vital, es honrada en mi mundo.

Verse 3

पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ अस्ति भाण्डीरकं नाम यत्तीर्थं परमुत्तमम् ॥

De nuevo expondré algo más; escucha, oh Vasundharā. Existe un vado sagrado llamado Bhāṇḍīraka, tenido por supremamente excelente como tīrtha.

Verse 4

सालैस्तालैश्च तरुभिस्तमालैरर्जुनैस्तथा ॥ इङ्गुदैः पीलुकैश्चैव करीैरक्तपुष्पकैः ॥

Está colmado de árboles śāla y tāla, y también de tamāla y arjuna; de iṅguda y pīluka asimismo, y de arbustos karīra de flores rojas.

Verse 5

तस्मिन्भाण्डीरके स्नातो नियतो नियताशनः ॥ सर्वपापविनिर्मुक्तश्चेन्द्रलोकं स गच्छति ॥

Quien se baña en ese Bhāṇḍīraka, con disciplina y dieta contenida, queda libre de toda falta y va al mundo de Indra.

Verse 6

तत्राथ मुञ्चते प्राणान्मम लोकं च गच्छति ॥ पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि क्षेत्रं वृन्दावनं मम ॥

Allí, entonces, uno abandona el aliento vital y va a mi mundo. De nuevo explicaré otra región sagrada: mi kṣetra, Vṛndāvana.

Verse 7

तत्राहं क्रीडयिष्यामि गोभिर्गोपालकैः सह ॥ रम्यं च सुप्रतीतं च देवदानवदुर्लभम् ॥

Allí jugaré junto con las vacas y los pastores. Es encantador y muy renombrado, difícil de alcanzar incluso para los devas y los dānavas.

Verse 8

तत्र कुण्डे महाभागे बहुगुल्मलतावृते ॥ तत्र स्नानं प्रकुर्वीत चैकरात्रोषितो नरः ॥

Allí, en el estanque auspicioso, cubierto de muchos arbustos y enredaderas, el hombre debe bañarse, habiendo permanecido una sola noche.

Verse 9

गन्धर्वैरप्सरोभिश्च क्रीडमानः स मोदते ॥ तत्राथ मुञ्चते प्राणान्मम लोकं च गच्छति ॥

Jugando con los gandharvas y las apsaras, él se regocija; y luego, allí mismo, abandona el aliento vital y va a mi mundo.

Verse 10

तीर्थं शतगुणं पुण्यं यत्र केशी निपातितः ॥ केश्यः शतगुणं पुण्यं यत्र विश्रमते हरिः ॥

Un tīrtha es cien veces meritorio donde Keśī fue abatido. Cien veces meritorio es el Keśī-tīrtha donde Hari reposa.

Verse 11

तस्माच्छतगुणं पुण्यं नात्र कार्या विचारणा ॥ तत्रापि च विशेषोऽस्ति केशितीर्थे वसुन्धरे ॥

Por ello es cien veces meritorio; aquí no hace falta deliberación. Y aun entre esos, hay una distinción particular en el Keśī-tīrtha, oh Vasundharā.

Verse 12

तस्मिन्पिण्डप्रदानेन गयातुल्य फलं भवेत् ॥ स्नाने दाने तथा होमे अग्निष्टोमफलं भवेत् ॥

Allí, mediante la ofrenda de un piṇḍa, el fruto se dice igual al de Gayā. Y por el baño, la dádiva y asimismo por la ofrenda al fuego (homa), el fruto se dice como el del sacrificio Agniṣṭoma.

Verse 13

सूर्यतीर्थेषु वसुधे द्वादशादित्यसंज्ञके ॥ कालियो रमते तत्र कालिन्द्याः सलिले शुभे ॥

Oh Tierra, en los vados sagrados del Sol, conocidos como los “Doce Ādityas”, allí se recrea Kāliya, en las aguas auspiciosas de la Kāliṇdī (Yamunā).

Verse 14

आदित्या ऊचुः ॥ वरं ददासि नो देव वरार्हा यदि वा वयम् ॥ अस्मिंस्तीर्थवरे स्नानमस्माकं सम्प्रदीयताम् ॥

Dijeron los Ādityas: Oh dios, concédenos una gracia, si somos dignos de ella. En este excelente tīrtha, que se nos otorgue debidamente el rito del baño (como observancia/privilegio).

Verse 15

आदित्यानां वचः श्रुत्वा क्रीडां कृत्वा वसुन्धरे ॥ स्नानमात्रेण तत्रैव मुच्यते सर्वकिल्बिषैः ॥

Oh Tierra, tras oír las palabras de los Ādityas y haberse recreado allí, con sólo bañarse en ese lugar uno queda liberado de toda mancha de culpa.

Verse 16

अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम लोकं स गच्छति ॥ उत्तरे हरिदेवस्य दक्षिणे कालियस्य तु ॥

Entonces, si aquí entrega la vida, va a mi mundo; este lugar está al norte de Harideva y al sur de Kāliya.

Verse 17

कालियो दमितस्तत्र आदित्याḥ स्थापिताः मया ॥ वरं वृणुध्वं भद्रं वो यद्वो मनसि वर्त्तते ॥

Allí fue sometido Kāliya, y por mí fueron establecidos los Ādityas. Elegid una gracia—que os sea propicia—lo que haya en vuestro corazón.

Verse 18

अनयोर्देवयोर्मध्ये ये मृतास्तेऽपुनर्भवाः ॥

Quienes mueren en el espacio entre estas dos deidades se vuelven ‘no retornantes’ (no sujetos al renacimiento).

Verse 19

पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि महापातकनाशनम् ॥ तत्र वृन्दावने तीर्थे यत्र केशी निपातितः ॥

De nuevo proclamaré otro relato—destructor de grandes transgresiones: allí, en el tīrtha de Vṛndāvana donde Keśī fue abatido.