Vamana Purana — Narada Questions Pulastya, Shloka 11
Narada Questions Pulastya: The Vamana Purana Begins and Satī’s Monsoon Lament
Devanagari script
पुरा हैमवती देवी मन्दरस्थं महेश्वरम् उवाच वचनं दृष्ट्वा ग्रीष्मकालमुपस्थितम्
Transliteration
purā haimavatī devī mandarasthaṃ maheśvaram uvāca vacanaṃ dṛṣṭvā grīṣmakālamupasthitam
Translation
Antiguamente, la diosa Haimavatī (Pārvatī), al ver que había llegado la estación del verano, dirigió sus palabras a Maheśvara, que moraba en Mandara.
Word by Word
पुराformerly, once
पुरा:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpurā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
हैमवतीHaimavatī (daughter of Himavat)
हैमवती:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothaimavatī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; विशेष्य-देवी (proper name epithet)
देवीthe goddess
देवी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; हैमवती-इति विशेषणेन सह समनाधिकरण
मन्दरस्थम्situated on Mandara (mountain)
मन्दरस्थम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootmandara-stha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (मन्दर + स्थ); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; महेश्वरम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्
महेश्वरम्Mahēśvara (Śiva)
महेश्वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmaheśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उवाचsaid, spoke
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
वचनम्words, a statement
वचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उवाच इति क्रियायाः कर्म
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), ‘having seen’
ग्रीष्मकालम्the summer season
ग्रीष्मकालम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgrīṣma-kāla (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (ग्रीष्मस्य कालः); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; दृष्ट्वा इत्यस्य कर्म
उपस्थितम्arrived, present
उपस्थितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootupa-√sthā (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ग्रीष्मकालम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्
Speakers
Haimavatī (Pārvatī) to Maheśvara (Śiva)
Primary Deities
Pārvatī (Haimavatī)Śiva (Maheśvara)
Key ThemesŚaiva narrative settingSeasonal cosmology (ṛtu)Divine household dialogue
Verse Rasa (Emotional Flavour)
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }