Adhyaya 81

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देवेशं दैत्यसूदनम् । पापघ्नं सर्वजंतूनां प्रभासक्षेत्रवासिनाम्

Dijo Īśvara: Entonces, oh Gran Diosa, debe acudirse al Señor de los dioses, Daityasūdana, quien destruye los pecados de todos los seres que habitan en el Kṣetra de Prabhāsa.

Verse 2

अनादियुगसंस्थानं सर्व कामप्रदं शुभम् । संसारसागरे घोरे स्थितं नौरिव तारणे

Antiguo, establecido desde edades sin comienzo, auspicioso y dador de todos los deseos dignos; en el terrible océano del samsāra permanece como una barca para el cruce.

Verse 3

अन्ये सर्वेऽपि नश्यंति कल्पांते ब्रह्मणो दिने । एतानि मुक्त्वा देवेशि न्यग्रोधं सप्त कल्पगम

Todo lo demás perece al final de un kalpa, en el día de Brahmā. Pero, dejando eso a un lado, oh Señora del Señor de los dioses, está el Nyagrodha (baniano) que perdura por siete kalpas.

Verse 4

कल्पवृक्षं तथाऽगारं वैडूर्यं पर्वतोत्तमम् । श्रीदैत्यसूदनं देवं मार्कंडेयं महामुनिम्

El árbol Kalpavṛkṣa que cumple deseos, y también la morada sagrada; Vaiḍūrya, el mejor de los montes; el venerable dios Daityasūdana; y Mārkaṇḍeya, el gran sabio: éstos son los rasgos venerados y perdurables.

Verse 5

अक्षयाश्चाव्ययाश्चैते सप्तकल्पानि सुन्दरि । देवि किं बहुनोक्तेन वर्णितेन पुनःपुनः

Éstos son imperecederos e inmutables durante siete kalpas, oh hermosa. Oh Devī, ¿para qué decir más, describiéndolo una y otra vez?

Verse 6

श्रीदैत्यसूदनाद्देवि नान्यास्ति भुवि देवता । यवाकारं तु तस्यैव क्षेत्रपातकनाशनम्

¡Oh Devī! En la tierra no hay divinidad alguna aparte del venerable Daityasūdana. Incluso la forma o extensión ligada a Él (llamada «yavākāra») destruye los pecados relacionados con este kṣetra sagrado.

Verse 7

सेवितं चर्षिभिः सिद्धैर्यक्षविद्याधरोरगैः । तस्य सीमां प्रवक्ष्यामि विष्णुक्षेत्रस्य भामिनि

Venerado y servido por ṛṣis y Siddhas, por Yakṣas, Vidyādharas y Nāgas—oh dama resplandeciente—ahora declararé el límite de ese Viṣṇu-kṣetra.

Verse 8

पूर्वे यमेश्वरं यावच्छ्रीसोमेशं तु पश्चिमे । उत्तरे तु विशालाक्षी दक्षिणे सरितां पतिः

Hacia el oriente, el límite se extiende hasta Yameśvara; hacia el occidente, hasta el auspicioso Someśa. Al norte está Viśālākṣī, y al sur el Señor de los ríos—así queda delimitado el sagrado paraje.

Verse 9

एतत्क्षेत्रं यवाकारं वैष्णवं पापनाशनम्

Este kṣetra es sagrado, con forma de grano de cebada; es de naturaleza vaiṣṇava y destruye los pecados.

Verse 10

अत्र क्षेत्रे मृता ये तु पापिनोऽपि नरा ध्रुवम् । स्वर्गं गच्छंति ते सर्वे संतः सुकृतिनो यथा

En este kṣetra, quienes mueren—aunque sean pecadores—sin duda todos van al cielo, como los santos llenos de mérito.

Verse 11

अत्र दत्तं हुतं जप्तं तपस्तप्तं कृतं हि यत् । तत्सर्वं चाक्षयं प्रोक्तं सप्तकल्पावधि प्रिये

Oh amada, todo lo que aquí se da en caridad, se ofrece en sacrificio, se recita como japa o se realiza mediante austeridad, todo ello es declarado imperecedero, perdurando hasta siete kalpas.

Verse 12

तत्रैकमपि यो देवि ब्राह्मणं भोजयिष्यति । विधिना विष्णुमुद्दिश्य कोटिर्भवति भोजिता

Oh Diosa, allí, quien alimente aunque sea a un solo brāhmaṇa según el rito, dedicándolo a Viṣṇu, obtiene un mérito como si hubiera alimentado a un crore.

Verse 13

तत्रोपवासं यः कुर्यान्नरो भक्तिसमन्वितः । एकेनैवोपवासेन उपवासायुतं फलम् । चक्रतीर्थे नरः स्नात्वा सोपवासो जितेंद्रियः

Allí, el hombre que practica el ayuno (upavāsa) con devoción—con un solo ayuno obtiene el fruto de diez mil ayunos. Tras bañarse en Cakratīrtha, ayunando y con los sentidos dominados, alcanza ese mérito excelso.

Verse 14

द्वादश्यां कार्त्तिके मासि दद्याद्विप्रेषु कांचनम् । विष्णुं संपूज्य विधिवन्मुच्यते सर्वपातकैः

En la Dvādaśī (duodécimo día lunar) del mes de Kārttika, debe darse oro a los brāhmaṇas. Habiendo adorado a Viṣṇu conforme al rito, uno queda libre de todos los pecados.

Verse 15

देव्युवाच । दैत्यसूदननामेति कथं तस्य प्रकीर्तितम् । कस्मिन्काले तु देवेश तन्मे विस्तरतो वद

La Diosa dijo: «¿Cómo llegó a ser célebre para él el nombre “Daityasūdana”? ¿Y en qué tiempo, oh Señor de los dioses, ocurrió eso? Dímelo con detalle».

Verse 16

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि माहात्म्यं पापनाशनम् । दैत्यसूदनदेवस्य पुरा वृत्तं महोदयम्

Īśvara dijo: «Escucha, oh Diosa; declararé la grandeza que destruye el pecado: el antiguo y sumamente auspicioso relato del dios Daityasūdana»។

Verse 17

देवि तस्यैव नामानि कल्पेकल्पे भवंति वै । अनादिनिधनान्येव संभवन्ति पुनःपुनः

Oh Diosa, sus mismos nombres surgen en cada kalpa; sin principio ni fin, se manifiestan una y otra vez.

Verse 18

पूर्वकल्पे श्रिया वृत्तो वामनस्तु द्वितीयके । वज्रांगस्तु तृतीये वै तुरीये कमलाप्रियः

En el kalpa anterior fue conocido como «Śriyā-vṛtta»; en el segundo como «Vāmana»; en el tercero, en verdad, como «Vajrāṅga»; y en el cuarto como «Kamalāpriya» (el amado de Lakṣmī).

Verse 19

पंचमे दुःखहर्त्ता च षष्ठे तु पुरुषोत्तमः । श्रीदैत्यसूदनो देवः कल्पे वै सप्तमे स्मृतः

En el quinto (kalpa) se le recuerda como «Duḥkhahartā», el que quita el dolor; en el sexto como «Puruṣottama», la Persona Suprema; y en el séptimo kalpa como el dios «Śrī-Daityasūdana», el matador de los Daityas.

Verse 20

तस्यैव नाम चोत्पत्तिं कथयामि यथार्थतः

Ahora relataré, conforme a la verdad, el origen mismo de ese nombre también.

Verse 21

पुरा देवासुरे युद्धे दानवैर्देवकंटकैः । निर्जिता देवताः सर्वे जग्मुस्ते शरणं हरिम् । क्षीरोदवासिनं देवमस्तुवन्प्रणताः स्थिताः

Antaño, en la guerra entre Devas y Asuras, los Dānavas—espinas para los dioses—vencieron a todas las deidades. Entonces los dioses buscaron refugio en Hari, el Señor que mora en el Océano de Leche, y, de pie con la cabeza inclinada, lo alabaron.

Verse 22

देवा ऊचुः । जय देव जगन्नाथ दैत्यासुरविमर्द्दन । वाराहरूपमास्थाय उद्धृता वसुधा त्वया

Dijeron los Devas: «¡Victoria a Ti, oh Jagannātha, Señor del mundo, triturador de Daityas y Asuras! Asumiendo la forma del Jabalí (Varāha), levantaste la Tierra».

Verse 23

उद्धृता मत्स्यरूपेण वेदा उदधिमध्यतः । कूर्मरूपी तथा भूत्वा क्षीरोदार्णवमंथनम्

En forma de Pez (Matsya) rescataste los Vedas desde el corazón del océano; y asimismo, hecho Tortuga (Kūrma), sostuviste el batido del Océano de Leche.

Verse 24

कृत्वा त्वया जगन्नाथ उद्धृता श्रीर्नमो ऽस्तु ते । श्रीपतिः श्रीधरो देव आर्त्तानामर्तिनाशनः

Oh Jagannātha, por tu acción surgió y fue elevada Śrī (Lakṣmī/la prosperidad): salutación a Ti. Oh Dios, Tú eres Śrīpati y Śrīdhara, el que destruye la aflicción de los afligidos.

Verse 25

बलिर्वामनरूपेण त्वया बद्धोऽसुरारिणा । हिरण्याक्षो महादैत्यो हिरण्यकशिपुर्हतः

A Bali lo ataste Tú—enemigo de los Asuras—cuando asumiste la forma de Vāmana. También fue muerto el gran Daitya Hiraṇyākṣa, y Hiraṇyakaśipu fue igualmente abatido.

Verse 26

नारसिंहेन रूपेण अन्तरिक्षे धृतस्त्वया । देवमूल महादेव उद्धृतं भुवनं त्वया

Asumiendo la forma de Narasiṃha, sostuviste en la región intermedia. ¡Oh Mahādeva, raíz y fundamento de los dioses!, por ti fueron alzados y sustentados los mundos.

Verse 27

त्वया विना जगन्नाथ भुवनं निष्प्रभी कृतम् । सूर्येणेव तु विक्रान्तं तमोभिरिव दानवैः

Sin ti, oh Jagannātha, el mundo queda sin fulgor, invadido por los Dānavas como por la oscuridad. Mas por ti se vuelve radiante y victorioso, como por el Sol.

Verse 28

श्रुत्वा स्तोत्रमिदं देवि विष्णुः कमललोचनः । उवाच देवान्ब्रह्माद्यान्क्षीरोदार्णव बोधितः

Oh Diosa, al oír este himno, Viṣṇu, de ojos de loto—despertado en el Océano de Leche—se dirigió a los dioses, comenzando por Brahmā.

Verse 29

भयं त्यजध्वं वै देवा दानवान्प्रति सर्वथा । अचिरेणैव कालेन घातयिष्यामि दानवान्

«Dejad por completo el temor, oh dioses, ante los Dānavas. En muy poco tiempo destruiré a esos Dānavas»

Verse 30

एवमुक्त्वाथ तैः सार्द्धमा जगाम जनार्द्दनः । दानवान्घातयामास स चक्रेण पृथक्पृथक्

Dicho esto, Janārdana partió con ellos y comenzó a dar muerte a los Dānavas, uno por uno, con su disco.

Verse 31

भयार्त्ता दानवाः सर्वे पलायनपरायणाः । प्रभासं क्षेत्रमासाद्य समुद्राभिमुखा भवन्

Todos los Dānavas, heridos por el temor y entregados sólo a la huida, llegaron al sagrado kṣetra de Prabhāsa y se volvieron hacia el mar.

Verse 32

नश्यमानास्ततो दृष्ट्वा दैत्यान्दैत्यविनाशनम् । संजघ्ने तान्स चक्रेण निःशेषान्सर्वदानवान्

Al ver a los Daityas perecer y ser destruidos, él, el aniquilador de los Daityas, los abatió con el disco (cakra), sin dejar con vida a ningún Dānava.

Verse 33

हतेषु सर्वदैत्येषु देवब्राह्मणतापसैः । कल्याणमभवत्तत्र जगत्स्वस्थमनाकुलम्

Cuando todos los Daityas fueron muertos, surgió allí el bienestar: el mundo quedó firme, sano y sin turbación, para los dioses, los brāhmaṇas y los ascetas.

Verse 34

तत्प्रभृत्येव देवस्य दैत्यसूदननाम तत् । एतन्माहात्म्यमतुलं कथितं तव सुन्दरि । दैत्यसूदनदेवस्य महाभाग्यं महोदयम्

Desde entonces, aquella deidad llevó el nombre de “Daityasūdana”. Oh hermosa, te he relatado este incomparable Māhātmya: la gran fortuna y la excelsa gloria del Señor Daityasūdana.

Verse 35

तं दृष्ट्वा न जडो नांधो न दरिद्रो न दुःखितः । जायते सप्त जन्मानि सत्यंसत्यं वरानने

Quien lo ha contemplado no nace—durante siete nacimientos—torpe de mente, ciego, pobre ni afligido. Es verdad, verdad, oh de bello rostro.

Verse 36

श्रवणद्वादशीं पुण्यां रोहिण्यां चाष्टमीं शुभाम् । शयनोत्थापनीं चैव नरः कृत्वा प्रयत्नतः

El hombre que, con empeño sincero, observa la sagrada Śravaṇa-dvādaśī, la auspiciosa Rohiṇī-aṣṭamī y también la Śayanotthāpanī, el rito de despertar al Señor de su sueño yóguico…

Verse 37

एकैकेनोप वासेन उपवासायुतं फलम् । लभते नात्र सन्देहो दैत्यसूदनसन्निधौ

Con cada ayuno individual se obtiene el fruto de diez mil ayunos—sin duda alguna—en la misma presencia de Daityasūdana.

Verse 38

चण्डालः श्वपचो वापि तिर्यग्योनिगतोऽपि वा । प्राणत्यागे कृते तस्मिन्नाच्युतं लोकमाप्नुयात्

Sea uno caṇḍāla, un cocedor de perros, o incluso nacido en vientre animal: si allí entrega su vida, alcanzará el reino imperecedero de Acyuta (Viṣṇu).

Verse 39

कार्तिक्यां चैव वैशाख्यां मासमेकमुपोषयेत् । दैत्यसूदनमध्यस्थः सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः

En el mes de Kārttika y asimismo en Vaiśākha, que la persona emprenda un ayuno de un mes entero, morando en la presencia de Daityasūdana (Viṣṇu) y colmada de fe recta.

Verse 40

एकैकेनोपवासेन कोटिकोटि पृथक्पृथक् । लभते तत्फलं सर्वं विष्णुक्षेत्रप्रभावतः

Con cada ayuno (realizado allí), se obtiene todo ese mérito, por separado, en millones y millones—por el poder extraordinario del sagrado kṣetra de Viṣṇu.

Verse 41

दीपं ददाति यस्तत्र मासं वा पक्षमेव वा । एकैक दीपदानेन कोटिदीपफलं लभेत्

Quien ofrezca allí una lámpara—sea por un mes o incluso por una quincena—con cada sola ofrenda de lámpara obtiene el mérito equivalente a ofrecer crores de lámparas.

Verse 42

पंचामृतेन संस्नाप्य देवदेवं चतुर्भुजम् । एकादश्यां निराहारः पूजयित्वाऽच्युतो भवेत्

Habiendo bañado con pañcāmṛta al Señor de los señores, el de cuatro brazos, y habiéndole adorado en Ekādaśī con ayuno total, uno alcanza el estado de Acyuta y se une a Él en devoción.

Verse 43

चातुर्मास्यं विधानेन दैत्यसूदनसन्निधौ । नियमेन क्षिपेद्यस्तु तस्य तुष्यति केशवः

Quien, en la presencia de Daityasūdana (Viṣṇu), observa debidamente el voto de Cāturmāsya conforme al rito y atraviesa ese tiempo con disciplina y restricciones, a ése Keśava se complace.

Verse 44

अन्यक्षेत्रेषु यत्कृत्वा चातुर्मास्यानि कोटिशः । तत्फलं लभते सर्वं दैत्यसूदनदर्शनात्

Todo fruto que se obtendría al realizar crores de observancias de Cāturmāsya en otros lugares sagrados, se alcanza por completo aquí con el solo darśana (visión sagrada) de Daityasūdana.

Verse 45

ब्रह्माण्डं सकलं दत्त्वा यत्पुण्यफलमाप्नुयात् । तत्पुण्यं लभते सर्वं दैत्यसूदनदर्शनात्

El mérito que se alcanzaría al donar el universo entero, todo ese mérito se obtiene aquí por la sola visión sagrada (darśana) de Daityasūdana.

Verse 46

एकादश्यां तु यस्तत्र कुरुते जागरं नरः । गीतनृत्यैस्तथा वाद्यैः प्रेक्षणीयैस्तथाविधैः । स याति वैष्णवं लोकं यं गत्वा न निवर्त्तते

Pero el hombre que allí, en Ekādaśī, vela durante la noche—con cantos devocionales, danzas y música, y otras observancias sagradas semejantes—alcanza el mundo vaiṣṇava; llegado a él, ya no retorna al renacer.

Verse 47

हत्याऽयुतानीह सुसंचितानि स्तेयानि रुक्मस्य न सन्ति संख्या । निहंति केनापि पुरा कृतानि सर्वाणि भद्रा निशि जागरेण

Aun decenas de miles de homicidios acumulados aquí, y robos de oro sin cuenta—pecados cometidos antaño—son aniquilados, oh señora auspiciosa, por la vigilia nocturna, como por un poder misterioso.

Verse 48

मार्गा न ते प्रेतपुरी न दूता वनं च तत्खेचरखड्गपत्रम् । स्वप्ने न पश्यंति च ते मनुष्या येषां गता जागरणेन भद्रा

Para quienes han cumplido la vigilia auspiciosa, no les aguardan los caminos hacia la Ciudad de los Pretas; ni los mensajeros de Yama, ni aquel bosque terrible de hojas como espadas. Tales personas no contemplan esos horrores, ni siquiera en sueños.

Verse 49

कन्यासहस्रं विधिवद्ददाति रत्नैरलंकृत्य स्वधर्मबुद्ध्या । गवां सहस्रं कुरुजांगले तु तेषां परं जागरणेन विष्णोः

Aunque alguien, conforme al rito y con sentido del dharma, diera mil doncellas adornadas con joyas—o mil vacas en Kurujāṅgala—se declara que el fruto de la vigilia nocturna para Viṣṇu es superior a tales dones.

Verse 50

कृत्वा चैवोपवासं च योऽश्नाति द्वादशीदिने । नैवेद्यं तुलसीमिश्रं हत्याकोटिविनाशनम्

Quien primero observa el ayuno y luego, en el día de Dvādaśī, come el alimento ofrecido como naivedya mezclado con tulasī, practica un rito que destruye incluso millones de los pecados más graves.

Verse 51

इति ते कथितं देवि माहात्म्यं पापनाशनम् । दैत्यसूदनदेवस्य किमन्यत्परिपृच्छसि

Así, oh Diosa, te he relatado la grandeza que destruye los pecados del Señor Daityasūdana. ¿Qué más deseas preguntar?

Verse 52

पीतवस्त्राणि देवस्य गां हिरण्यं च दापयेत् । स्नात्वा चक्रवरे तीर्थे मुच्यते सर्वपातकात्

Que se ofrezcan al Señor vestiduras amarillas, y que se done también una vaca y oro. Tras bañarse en el excelente Cakra-tīrtha, uno queda libre de todo pecado.

Verse 81

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमेप्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये श्रीदैत्यसूदनमाहात्म्यवर्णनंनामैकाशीतितमोऽध्यायः

Así concluye el capítulo octogésimo primero, llamado “Descripción de la Gloria de Śrī Daityasūdana”, en el Prabhāsa Khaṇḍa—dentro del Prabhāsakṣetra Māhātmya—del venerable Skanda Mahāpurāṇa, en la Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā.