Adhyaya 270
El capítulo 270 expone una teología ritual de expiación (prāyaścitta) para quien ha incurrido en pāpa por ignorancia, negligencia, deseo o inmadurez, y no ha realizado las penitencias habituales. Ānarta pide un método que destruya el demérito y otorgue alivio inmediato; Bhartṛyajña describe entonces el rito de donar un “pāpa-piṇḍa” de oro, una masa de oro de veinticinco palas. El ritual se sitúa en el apara-pakṣa (quincena menguante) y exige preparación de pureza: snāna (baño), vestiduras limpias y disposición del maṇḍapa/vedi (pabellón y altar). El donante realiza la adoración según un esquema cosmológico, venerando una secuencia de tattvas que comienza con la tierra y continúa con los elementos y el aparato sensorial, mediante invocaciones de estilo mantra. Luego se recibe a un brāhmaṇa erudito (versado en Veda y Vedāṅga), se le honra lavándole los pies y ofreciéndole ropa y ornamentos, y se le entrega una mūrti/efigie correspondiente. Con un mantra formal de transferencia se declara que los pāpa anteriores son depositados en la forma donada; el brāhmaṇa recita el mantra de aceptación (pratigraha), tras lo cual se ofrece dakṣiṇā y se le despide con respeto. El capítulo menciona señales vivenciales—ligereza del cuerpo, aumento del resplandor, sueños auspiciosos—y afirma que incluso oír el procedimiento purifica. Añade que la eficacia se intensifica en el ámbito de Kāpāleśvara y recomienda un homa realizado con el Gāyatrī.
Shlokas
Verse 1
आनर्त उवाच । मूर्खत्वाद्वा प्रमादाद्वा कामाद्बालस्यतोऽपि वा । यो नरः कुरुते पापं प्रायश्चित्तं करोति न
Dijo Ānarta: «Sea por necedad, por descuido, por deseo, o incluso por infantilidad—si un hombre comete pecado y no realiza la expiación (prāyaścitta)…»
Verse 2
तस्य पापक्षयकरं पुण्यं ब्रूहि द्विजोत्तम । येन मुक्तिर्भवेत्सद्यो यदि तुष्टोऽसि मे प्रभो
«Dime, oh el mejor de los brāhmanes, el mérito que consume sus pecados—por el cual la liberación (mokṣa) surja de inmediato—si estás complacido conmigo, oh señor.»
Verse 3
लोभमोहपरो योऽसौ पापपिंडं महामुने । प्रददाति विधिं ब्रूहि येन यच्छाम्यहं द्रुतम्
Oh gran sabio, dime el rito correcto por el cual esa persona—dominada por la codicia y el engaño—pueda ofrecer el “piṇḍa que encarna el pecado”; por ese método deseo cumplirlo pronto.
Verse 4
भर्तृयज्ञ उवाच । दद्यात्स्वपिंडं सौवर्णं पंचविंशत्पलात्मकम्
Bhartṛyajña dijo: «Debe ofrecerse un piṇḍa de oro, de veinticinco palas de peso.»
Verse 5
विधायापरपक्षे तु स्नापयित्वा विधानतः । मंडपाद्यं च प्राक्कृत्वा स्नात्वा धौतांबरः शुचिः
Luego, en la quincena oscura (apakṣa), tras disponerlo y realizar el rito del baño (snāpana) conforme a la norma—habiendo preparado antes el pabellón (maṇḍapa) y lo demás necesario—debe bañarse, vestir ropas lavadas y permanecer puro.
Verse 6
तदा स्वरूपं पृथ्व्यादि पूजयेत्पापकृन्नरः । तथा स मुच्यते पापात्तत्कृताद्धि न संशयः
Entonces el pecador debe adorar las formas verdaderas, comenzando por la Tierra y las demás; así queda liberado de los pecados cometidos—de ello no hay duda.
Verse 7
चतुर्विंशतितत्त्वानि पृथिव्यादीनि यानि च । तेषां नामभिस्तत्पिंडं पूजयेतन्नराधिपः
Los veinticuatro principios—comenzando por la Tierra y los demás—deben ser invocados por sus nombres; con esos nombres el rey debe adorar ese piṇḍa.
Verse 8
ॐ पृथिव्यै नमः । ॐ अद्भ्यो नमः । ॐ तेजसे नमः । ॐ वायवे नमः । ॐ आकाशाय नमः । ॐ घ्राणाय नमः । ॐ जिह्वायै नमः । ॐ चक्षुषे नमः । ॐ त्वचे नमः । ॐ श्रोत्राय नमः । ॐ गन्धाय नमः । ॐ रसाय नमः । ॐ रूपाय नमः । ॐ स्पर्शाय नमः । ॐ शब्दाय नमः । ॐ वाचे नमः । ॐ पाणिभ्यां नमः । ॐ पादाभ्यां नमः । ॐ पायवे नमः । ॐ उपस्थाय नमः । ॐ मनसे नमः । ॐ बुद्ध्यै नमः । ॐ चित्ताय नमः । ॐ अहंकाराय नमः । ॐ क्षेत्रात्मने नमः । ॐ परमात्मने नमः । धूपं धूरसि मंत्रेण अग्निर्ज्योतीति दीपकम् । युवा सुवासेति च ततो वासांसि परिधापयेत्
Debe adorarse recitando: “Om, salutación a la Tierra; a las Aguas; al Fuego; al Viento; al Éter; al Olfato (nariz); a la Lengua; al Ojo; a la Piel; al Oído; al Olor; al Sabor; a la Forma; al Tacto; al Sonido; al Habla; a las Manos; a los Pies; al Ano; al Órgano generador; a la Mente; al Intelecto; al Citta (sustancia mental); al Ego; al Kṣetrātman (alma individual); y al Paramātman (Alma Suprema).” Luego, con el mantra “dhūr asi” se ofrece incienso; con “agnir jyotiḥ” se ofrece una lámpara; y con “yuvā suvāsaḥ” se presentan vestiduras para ser llevadas.
Verse 9
ततो ब्राह्मणमानीय वेदवेदांगपारगम् । प्रक्षाल्य चरणौ तस्य वासांसि परिधापयेत्
Luego, trayendo a un brāhmaṇa versado en los Vedas y los Vedāṅgas, se deben lavar sus pies y vestirlo con ropas.
Verse 10
केयूरैः कंकणैश्चैव अंगुलीयकभूषणैः
Con brazaletes (keyūra), pulseras (kaṅkaṇa) y adornos de anillos en los dedos también,
Verse 11
भूषयित्वा तनुं तस्य ततो मूर्तिं समानयेत् । मंत्रेणानेन राजेंद्र ब्राह्मणाय निवेदयेत्
Tras adornar su cuerpo, tráigase luego la imagen de oro; y con este mantra, oh el mejor de los reyes, preséntese al brāhmaṇa.
Verse 12
एष आत्मा मया दत्तस्तव हेममयो द्विज । यत्किंचिद्विहितं पापं पूर्वं भूयात्तवाखिलम्
«Este ‘sí mismo’, oh dos veces nacido, te lo he dado en forma de oro. Cualquier pecado cometido antes, que todo ello pase a ser tuyo».
Verse 13
इति दानमंत्रः । ततस्तु ब्राह्मणो राजन्मंत्रमेतं समुच्चरेत्
«Así concluye el mantra de la ofrenda (del don)». Luego, oh Rey, el brāhmaṇa debe recitar debidamente este mantra en voz alta.
Verse 14
यत्किंचिद्विहितं पापं त्वया पूर्वंमया हि तत् । गृहीतं मूर्तिरूपं तत्ततस्त्वं पापवर्जितः । इति प्रतिग्रहमंत्रः
«Cualquier pecado que tú cometiste antes—en verdad, yo lo he tomado, asumiendo forma corpórea. Por ello, ahora quedas libre de pecado». Así es el mantra de la aceptación del don.
Verse 15
एवं दत्त्वा विधानेन ततो विप्रं विसर्जयेत् । एवं कृते ततो राजंस्तस्मै दत्त्वाथ दक्षिणाम्
Habiendo dado así conforme al rito prescrito, debe luego despedirse respetuosamente al brāhmaṇa. Hecho esto, oh Rey, debe dársele también la dakṣiṇā, la ofrenda honoraria del sacrificio.
Verse 16
यथा तुष्टिं समभ्येति ततः पापं नयत्यसौ । तस्मिन्कृते महाराज प्रत्ययस्तत्क्षणाद्भवेत्
Cuando el brāhmaṇa (receptor) queda satisfecho, entonces se lleva consigo el pecado. Hecho esto, oh gran Rey, la certeza del fruto del rito surge de inmediato.
Verse 17
शरीरं लघुतामेति तेजोवृद्धिश्च जायते । स्वप्ने च वीक्षते रात्रौ संतुष्टमनसः स्थितान्
El cuerpo se vuelve ligero y nace un aumento de resplandor. Y por la noche, en sueños, se contemplan seres que permanecen en pie con la mente satisfecha.
Verse 18
नरान्स्त्रियः सितैर्वस्त्रैः श्वेतमाल्यानुलेपनैः । श्वेतान्गोवृषभानश्वांस्तीर्थानि विविधानि च
Se ven hombres y mujeres con vestiduras blancas, adornados con guirnaldas blancas y ungüentos blancos. También se ven vacas, toros y caballos blancos, y diversos tīrthas, vados sagrados.
Verse 19
एतत्ते सर्वमाख्यातं पापपिंडस्य दापनम् । श्रवणादपि राजेंद्र यस्य पापैः प्रमुच्यते
Todo esto te ha sido expuesto: el modo de ofrecer el ‘pāpapiṇḍa’, el “bulto de pecado”. Incluso con sólo oírlo, oh señor de los reyes, uno queda liberado de los pecados.
Verse 20
अन्यत्रापि महादानं पापपिण्डो हरेन्नृप
Aun en otro lugar, oh Rey, este gran don —el pāpapiṇḍa— elimina el pecado.
Verse 21
एकजन्मकृतं पापं निजकायेन निर्मितम् । कपालेश्वरदेवस्य सहस्रगुणितं हरेत्
El pecado cometido en una sola vida, forjado por el propio cuerpo—Kapāleśvara Deva lo borra multiplicado por mil.
Verse 22
पूर्ववच्चैव कर्तव्यो वेदिमंडपयोर्विधिः । परं होमः प्रकर्तव्यो गायत्र्या केवलं नृप
Como antes, debe cumplirse el rito prescrito para el altar (vedi) y el pabellón (maṇḍapa). Luego ha de realizarse el homa—únicamente con la Gāyatrī, oh Rey.
Verse 270
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये कपालेश्वरक्षेत्रमाहात्म्यप्रसंगेन पापपिंडप्रदानविधानवर्णनंनाम सप्तत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
Así concluye el capítulo 270, titulado “Descripción del rito de ofrecer piṇḍas que disipan el pecado”, en el Śrī Skanda Mahāpurāṇa, en la Saṃhitā de ochenta y un mil versos, dentro del Sexto—Nāgara Khaṇḍa—bajo la glorificación del tīrtha de la región sagrada de Hāṭakeśvara, en el contexto del Māhātmya de la región sagrada de Kapāleśvara.