Adhyaya 125

Verse 1

।सूत उवाच । ततः कर्णोत्पलातीर्थं विख्यातं चास्ति शोभनम् । यत्र स्नातो नरः सम्यङ्न वियोगमवाप्नुयात्

Dijo Sūta: Después se halla el célebre y espléndido Tīrtha de Karṇotpalā. Quien se baña allí debidamente no cae en separación de lo amado ni de la prosperidad auspiciosa.

Verse 2

कथंचिदपि चेष्टेन धनेनालिजनेन च । पराक्रमेण धर्मेण कलत्रेण विशेषतः

Por cualquier esfuerzo, por la riqueza, por los parientes y allegados, por el valor, por el dharma, y en especial por la esposa—

Verse 3

सत्यसंध इति ख्यातः पुरासीत्पृथिवीपतिः । इक्ष्वाकुकुलसंभूतः सर्वरूपगुणैर्युतः

Antaño hubo un rey de la tierra, célebre como Satyasaṃdha. Nacido en el linaje de Ikṣvāku, estaba dotado de toda noble forma y virtud.

Verse 4

तस्य कर्णोत्पलानाम जाता कन्या सुशोभना । बहुपुत्रस्य चैका सा सर्वलक्षणलक्षिता

A él le nació una hija resplandeciente llamada Karṇotpalā. Aunque tenía muchos hijos varones, ella era su única hija notable, marcada por todos los signos auspiciosos.

Verse 5

अथ तस्याः पिता नाम चक्रे द्वादशमे दिने । संमंत्र्य ब्राह्मणैः सार्धं भृत्यामात्यैर्मुहुर्मुहुः

Entonces su padre realizó la ceremonia de imposición del nombre en el duodécimo día, consultando una y otra vez con los brāhmaṇas, y también con sus servidores y ministros.

Verse 6

यस्मात्कर्णोत्पला चेयं जाता मम कुमारिका । तस्मात्कर्णोत्पलानाम जाता कन्या सुशोभना

«Puesto que esta doncella mía ha nacido como Karṇotpalā, que la joven resplandeciente sea llamada Karṇotpalā.»

Verse 7

बहु पुत्रस्य चैका सा सर्वलक्षणलक्षिता । तस्मात्कर्णोत्पलानाम जायतां द्विजसत्तमाः

«Aunque tengo muchos hijos varones, ella sola es mi hija, señalada por todos los signos auspiciosos. Por ello, oh mejores de los nacidos dos veces, sea su nombre “Karṇotpalā”.»

Verse 8

कृतनामाऽथ सा बाला वृद्धिं याति दिनेदिने । आह्लादकारिणी नित्यं कला चांद्रमसी यथा

Una vez que se le dio nombre, la niña crecía día tras día, trayendo siempre alegría, como el creciente fulgor de la luna.

Verse 9

अथ सा क्रमशः प्राप्ता यौवनं बंधुलालिता । हस्ताद्धस्तं प्रगच्छंती सर्वेषां द्विजसत्तमाः

Luego, mimada por sus parientes, alcanzó poco a poco la juventud; y, oh mejores de los brāhmaṇas, su fama pasó de mano en mano entre todos.

Verse 10

अथ तां यौवनोपेतां दृष्ट्वा स पृथिवीपतिः । चिंतयामास चित्तेन कस्येमां प्रददाम्यहम्

Al verla ya colmada de juventud, el señor de la tierra meditó en su corazón: «¿A quién entregaré a esta doncella?»

Verse 11

न तस्याः सदृशः कश्चिद्वरोऽत्र धरणीतले । न स्वर्गे न च पाताले किं कृत्यं मेऽधुना भवेत्

En esta tierra no hay esposo que sea igual a ella—ni en el cielo ni en el Pātāla. ¿Qué debo hacer ahora, entonces?

Verse 12

स एवं बहुधा ध्यात्वा तदर्थं पृथिवीपतिः । निश्चयं प्राकरोच्चित्ते प्रष्टव्योऽत्र पितामहः

Tras reflexionar de muchas maneras sobre el asunto, el rey tomó en su corazón una firme determinación: «En este asunto debe consultarse a Pitāmaha (Brahmā)».

Verse 13

मयाद्य विषये चास्मिन्स देवः प्रेरयिष्यति । तस्मै पुत्रीं प्रदास्यामि नान्यस्मै वै कथंचन

«Hoy, en mi propio reino y en este mismo asunto, el Dios sin duda me guiará. A aquel que Él señale le daré a mi hija—y a ningún otro, de ningún modo.»

Verse 14

स एवं निश्चयं कृत्वा तामादाय ततः परम् । ब्रह्मलोकं जगामाथ प्रष्टुं तस्याः कृते वरम्

Habiendo tomado tal determinación, la llevó consigo y luego partió hacia Brahmaloka, para preguntar (a Brahmā) por un esposo digno para ella.

Verse 15

अथ यावत्स संप्राप्तो ब्रह्मलोकं नरेश्वरः । तावत्संध्या समुत्पन्ना ब्राह्मी ब्राह्मणसत्तमाः

Y cuando el rey llegó a Brahmaloka, en ese mismo instante surgió la Brāhmī Sandhyā—el crepúsculo vespertino de Brahmā—oh el mejor de los brāhmaṇas.

Verse 16

एतस्मिन्नंतरे ब्रह्मा सायंतनक्रियोत्सुकः । उपविष्टः समाधिस्थस्तत्कालं समपद्यत

Entretanto, Brahmā, deseoso de cumplir los ritos vespertinos, se sentó y entró en samādhi, asentándose en aquel tiempo señalado.

Verse 17

सत्यसंधोऽपि तं दृष्ट्वा समाधिस्थं पितामहम् । समाध्यंतं प्रतीक्षन्स उपविष्टः समीपतः

Aunque firme en su propósito, al ver a Pitāmaha (Brahmā) absorto en samādhi, aguardó a que concluyera la absorción y se sentó cerca.

Verse 18

ततो विलोक्य चात्मानमात्मनि प्रपितामहः । पद्मे प्रवर्तिते सम्यगष्टपत्रे हृदि स्थिते

Luego el Abuelo primordial (Brahmā), contemplándose a Sí mismo en su interior, lo percibió establecido en el corazón, en el loto bien formado de ocho pétalos ya plenamente manifestado.

Verse 19

कर्णिकामध्यगं दीप्तं बहुवर्णमतिस्थिरम् । आनंदाश्रुपरिक्लिन्नवदनः पुलकांकितः

En el centro mismo del loto, en su pericarpio, vio una presencia radiante, de muchos colores y absolutamente firme. Su rostro quedó empapado de lágrimas de dicha, y su cuerpo se cubrió de estremecimiento devocional.

Verse 20

तत आचम्य प्रक्षाल्य चरणौ सर्वतोदिशम् । अपश्यत्प्रणतः सर्वैर्ब्रह्मलोकनिवासिभिः

Entonces, tras hacer ācaman (sorber agua para purificarse) y lavar sus pies en todas las direcciones, vio a todos los moradores de Brahmaloka postrados en reverencia.

Verse 21

एतस्मिन्नंतरे राजा तामादाय शुभाननाम् । नमस्कृत्य तया सार्धं ततः प्रोवाच सादरम्

Entretanto, el rey, llevando consigo a la doncella de rostro auspicioso, se postró junto con ella y luego habló con respetuosa solemnidad.

Verse 22

अहं देव समायातो मर्त्यलोकात्तवांतिकम् । सत्यसंधो महीपाल आनर्त भुवि विश्रुतः

«Oh Señor, he venido del mundo de los mortales a tu presencia. Soy el rey protector de la tierra, Satyasaṃdha, célebre en la región de Ānarta.»

Verse 23

इयं कर्णोत्पलानाम मम कन्या सुशोभना । अस्या भुवि मया लब्धो न समोऽत्र पतिः क्वचित्

«Esta es mi hija, de nombre Karṇotpalā, resplandeciente y hermosa. Para ella, en esta tierra, no he hallado en parte alguna esposo que le sea igual.»

Verse 24

सदृशस्तेन चायातस्तव पार्श्वे सुरोत्तम । तस्मान्मे ब्रूहि भर्त्तारमस्या येन ददाम्यहम्

«Y ahora, oh excelso entre los dioses, ha llegado a tu presencia uno que le es digno e igual. Por ello, dime quién debe ser su esposo, para que yo se la entregue en matrimonio conforme a ello.»

Verse 25

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ततः प्रोवाच पद्मजः । विहस्य सर्वदेवानां समाजे द्विजसत्तमाः

Dijo Sūta: Al oír sus palabras, Padmaja (Brahmā) respondió entonces, sonriendo, en la asamblea de todos los dioses, oh el mejor de los dos veces nacidos.

Verse 26

यदि पृच्छसि मे भूप कन्याधर्मपतिं प्रति । तन्नैषा कस्यचिद्देया सांप्रतं शृणु कारणम्

Oh rey, si me preguntas por el esposo legítimo de tu hija, sabe esto: por ahora no debe ser entregada a nadie. Escucha ahora la razón.

Verse 27

आत्मश्रेणिप्रसूताय वयोज्येष्ठाय भूपते । कन्या देया च धर्माय यशसे कुलवृद्धये

Oh rey, la hija debe ser dada en matrimonio a quien nazca de un linaje digno y honorable, y sea maduro en edad; para que se sostenga el dharma, se alcance la fama y se acreciente la estirpe.

Verse 28

सेयं तव सुता मर्त्ये ज्येष्ठभावं समाश्रिता । सर्वेषां भूमिपालानां यत्तत्त्वं कारणं शृणु

Esta hija tuya, en el mundo de los mortales, ha asumido la condición de primogénita. Ahora escucha el principio verdadero, la causa profunda, por la cual se determinan los destinos de todos los reyes.

Verse 29

ममांतिकं प्रपन्नस्य तव जातं युगत्रयम् । अतीता भूतले मर्त्या ये दृष्टाः प्राक्त्वया नृप

Oh rey, desde que viniste a mí buscando amparo, para ti han transcurrido tres yugas. Los mortales que antes viste sobre la tierra, oh soberano, ya han pasado (han muerto).

Verse 30

अन्या सृष्टिः समुत्पन्ना सांप्रतं धरणीतले । न त्वं जानासि माहात्म्यान्मम लोकसमुद्भवात्

Ahora ha surgido en la tierra una creación distinta. Tú no la reconoces, debido a la grandeza de mi mundo, del cual has emergido.

Verse 31

न देवा मानुषीं भार्यां कुर्वन्ति च कथंचन । श्लेष्ममूत्रपुरीषाणां संस्थानं या विगर्हिता

Los dioses no toman de ningún modo a una mujer humana por esposa: a aquella cuya constitución corporal es censurada por estar hecha de flema, orina y excremento.

Verse 32

तस्मादत्रैव तिष्ठ त्वं सुतया सहितो नृप । हस्त्यश्वादि च यत्किंचित्तत्सर्वं ते क्षयं गतम्

Por ello, quédate aquí mismo, oh rey, junto con tu hija. Cuanto tuviste—elefantes, caballos y lo demás—todo se ha agotado y ha caído en ruina.

Verse 33

पुत्राः पौत्रास्तथा भृत्या ये चान्ये बांधवास्तव । ते सर्वे निधनं प्राप्ता ये चान्ये भवतेक्षिताः

Tus hijos, tus nietos, tus servidores y los demás parientes que tenías: todos han alcanzado la muerte; y también los otros a quienes antes contemplabas.

Verse 34

स तथेति प्रतिज्ञाय स्थितः पार्थिवसत्तमः । यावत्तावत्सुदुःखार्ता रुदतीसाऽब्रवीत्सुता

Diciendo: «Así sea», el mejor de los reyes lo prometió y permaneció allí. Al poco tiempo, su hija, oprimida por un dolor intensísimo, rompió en llanto y habló.

Verse 35

नाहं तात वसिष्यामि स्थानेस्मिन्ब्रह्मसंभवे । सखीजनपरित्यक्ता बंधुवर्गविनाकृता

Padre, no viviré en este lugar—oh tú, nacido de Brahmā—abandonada por mis amigas y privada de toda parentela.

Verse 36

तस्माद्यास्यामि तत्रैव यत्र सा जननी मम । ताश्च सख्यः कृतानंदा याभिः संक्रीडितं मया

Por eso iré—sí, a ese mismo lugar—donde está mi madre. Y allí están también aquellas amigas que antaño se alegraron conmigo, con quienes jugué.

Verse 37

भर्त्रा विनाकृता नाहं नयिष्ये कालसंस्थितिम् । तस्मात्तत्र द्रुतं गच्छ यत्र मे जननी स्थिता

Privada de mi esposo, no continuaré el curso señalado de la vida. Por eso, ve pronto al lugar donde mora mi madre.

Verse 38

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा स्नेहार्द्रेण स चेतसा । तामादाय ततः प्राप्तः स्वं देशं पार्थिवोत्तमः

Al oír sus palabras, su corazón se ablandó, empapado de afecto. Tomándola consigo, aquel excelso rey regresó entonces a su propio reino.

Verse 39

यावत्पश्यति तावत्स स्थलस्थाने जलाशयान् । जलस्थानेषु संजाताः स्थलसंघाः सुदुर्गमाः

Hasta donde alcanzaba su vista, había depósitos de agua donde debía haber tierra firme; y en los mismos lugares de agua habían surgido masas de tierra, muy difíciles de cruzar.

Verse 40

अन्ये लोकास्तथा धर्मास्तेषां मध्ये व्यवस्थिताः । पृच्छन्नपि न जानाति संबंधं केनचित्सह

Allí se establecían otros mundos y otras normas del dharma en medio de ellos. Aunque preguntaba, no lograba comprender vínculo alguno con nadie.

Verse 41

तथा मर्त्यानिलस्पृष्टन्द्यतत्त्कणात्स महीपतिः । सा च कन्या जराग्रस्ता संजाता श्वेतमूर्द्धजा

Así también, en el instante en que el viento mortal lo tocó, aquel rey quedó transformado. Y la doncella fue presa de la vejez, tornándose blancos sus cabellos.

Verse 42

वलिभिः पूर्णितांगी च शीर्णदंता कुचच्युता । अमनोज्ञा विरूपांगी चिपिटाक्षी द्विजोत्तमाः

Sus miembros se llenaron de arrugas; sus dientes se quebraron y sus pechos cayeron. Se volvió desagradable a la vista, deforme de cuerpo y de ojos aplanados—oh excelso entre los dos veces nacidos.

Verse 43

सोपि राजा तथाभूतो वेपमानः पदेपदे । पप्रच्छ भूपतिः कोत्र देशः कोयं पुरं च किम्

Aquel rey también, así transformado, temblando a cada paso, preguntó: «¿Qué país es éste? ¿Y qué ciudad es ésta?»

Verse 44

अथ प्रोचुर्जनास्तस्य देश आनर्त इत्ययम् । अयं भूपोत्र विख्यातः सुधर्मज्ञो बृहद्बलः

Entonces la gente le dijo: «Esta tierra se llama Ānarta. Y éste es el célebre nieto de un rey, conocedor del buen dharma y poseedor de gran fuerza.»

Verse 46

यत्रैते मुनयः शांता दांताश्चाष्टगुणे रताः । तपरता महाभागाः स्नानजप्ययपरायणाः

Allí, estos sabios (munis) son serenos y dueños de sí, entregados a las ocho virtudes; dedicados a la austeridad (tapas), muy afortunados, y consagrados a los ritos del baño sagrado y a la disciplina del japa.

Verse 47

ततः स तु समाकर्ण्य रुरोद कृतनिःस्वनः । स्वसुतां तां समालिंग्य दुःखशोकसमन्वितः

Entonces, al oír aquello, rompió en llanto con voz sonora. Abrazando a su propia hija, quedó abrumado por la pena y el dolor.

Verse 48

तौ च वृद्धतमौ दृष्ट्वा रुदतौ कृपयान्विताः । सर्वे लोकाः समाजग्मुः पप्रच्छुश्च सुदुःखिताः

Al ver a los dos—ya sumamente ancianos—llorando, todos, conmovidos por la compasión, se reunieron y, muy afligidos, comenzaron a preguntar qué había sucedido.

Verse 49

एतत्प्राप्तिपुरंनाम एषा साभ्रमती नदी । गर्तातीर्थमिदं पुण्यमेतस्याः परिकीर्तितम्

Este lugar se llama Prāptipura, y este es el río Sābhramatī. Aquí se proclama el santo vado llamado Gartātīrtha, colmado de mérito, en relación con ella.

Verse 50

किं ते नष्टः प्रियः कश्चित्किं वा जातो धनक्षयः । पराभूतोसि वा किं त्वं केनापि वद मा चिरम्

¿Se te ha perdido algún ser querido? ¿O has sufrido merma de riquezas? ¿O acaso alguien te ha vencido? Dímelo, no tardes.

Verse 51

धर्मज्ञो दुष्टहंता च साधूनां पालने रतः । राजा बृहद्बलोस्माकं येन ते कुरुते सुखम्

Nuestro rey Bṛhadbala conoce el dharma, destruye a los malvados y se complace en proteger a los virtuosos; por él, tu bienestar queda asegurado.

Verse 54

ततो भूयः समायातो यावत्पश्यामि भूतलम् । तावद्विलोमतां प्राप्तं सर्वं नो वेद्मि किञ्चन

Luego, cuando regresé y miré la tierra, todo se había vuelto al revés; no comprendo absolutamente nada.

Verse 55

तच्छ्रुत्वा ते जना गत्वा विस्मयोत्फुल्ललोचनाः । बृहद्बलाय तत्सर्वमाचख्युस्तुष्टिसंयुताः

Al oírlo, aquellas gentes fueron—con los ojos abiertos de asombro—y, colmadas de satisfacción, lo relataron todo a Bṛhadbala.

Verse 56

सोऽपि तत्सर्वमाकर्ण्य ततः शीघ्रतरं गतः । पद्भ्यामेव स्थितो यत्र सत्यसन्धो महीपतिः

Él también, tras oírlo todo, se apresuró aún más y fue al lugar donde el rey protector de la tierra, Satyasaṃdha, estaba de pie.

Verse 57

ततस्तं प्रणिपत्योच्चैः कृतांजलिपुटः स्थितः । स्वागतं ते महीपाल भूयः सुस्वागतं च ते

Entonces se postró ante él y, de pie con las manos juntas, dijo en voz alta: «Bienvenido, oh rey; una vez más, muy bienvenido seas».

Verse 58

इदं राज्यं निजं भूयो मया भृत्येन सादरम् । कुरुष्व स्वेच्छया देहि दानानि विविधानि च

Este reino vuelve a ser tuyo—yo, tu servidor, te lo ofrezco con reverencia. Gobierna según tu voluntad y concede también diversas dádivas en caridad.

Verse 59

ततस्तं च समालिंग्य शिरस्याधाय चासकृत् । उवाचाश्रुपरिक्लिन्नवदनो गद्गदाक्षरम्

Entonces lo abrazó y, una y otra vez, lo puso sobre su cabeza; con el rostro empapado en lágrimas, habló con palabras entrecortadas por la emoción.

Verse 62

बृहद्बल उवाच । पारंपर्येण राजेंद्र मयैतत्सकलं श्रुतम् । सत्यसंधो महीपालः कन्यामादाय निर्गतः

Dijo Bṛhadbala: «Oh rey, he oído todo esto por la tradición transmitida de generación en generación. El rey Satyasaṃdha, llevando consigo a la doncella, partió.»

Verse 63

कुत्रचिन्न समायातः स भूयोऽपि पुरोत्तमे । ततस्तत्सचिवै राज्यं प्रतिपाल्य चिरं नृप । अभिषिक्तस्ततः पुत्रः सुहयोनाम विश्रुतः

Pero no volvió de nuevo a la ciudad excelsa. Entonces, oh rey, sus ministros gobernaron el reino durante largo tiempo; después, su hijo—célebre con el nombre de Suhaya—fue ungido y entronizado.

Verse 64

तस्याहं क्रमशो जातः सप्तसप्ततिमो विभो । पुरुषस्तव वंशस्य समुद्भूतो महापतिः

De él, en la debida sucesión, nací yo como el septuagésimo séptimo, oh poderoso; surgido en tu linaje como un gran señor entre los hombres.

Verse 65

तस्मादत्रैव कल्याणे स्थानेऽस्मिन्मेध्यतां गते । गर्तातीर्थे कुरु विभो तपस्त्वमनया सह

Por ello, aquí mismo, en este lugar auspicioso—ya purificado y apto para los ritos sagrados—oh poderoso, practica la austeridad en Gartā-tīrtha junto con esta dama.

Verse 66

येन ते चरणौ नित्यं प्रणिपत्य त्रिसंधिजम् । श्रेयः प्राप्नोम्यसंदिग्धं प्रसादः क्रियतामिति

Para que, postrándome cada día a tus pies en las tres uniones del día, alcance sin duda el bien supremo—concédeme tu gracia misericordiosa, dijo.

Verse 67

सत्यसंध उवाच । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे मयासीत्स्थापितं पुरा । लिंगं वृषभनाथस्य तावदस्ति सुपुत्रक

Dijo Satyasaṃdha: En el campo sagrado de Hāṭakeśvara, antaño establecí un liṅga de Vṛṣabhanātha; aún permanece allí, querido hijo.

Verse 68

तत्तस्याराधनं नित्यं करिष्यामि दिवानिशम् । तस्मात्प्रापय मां तत्र अनया सुतया सह

Yo rendiré su adoración sin cesar, de día y de noche. Por eso, llévame allí junto con esta hija.

Verse 69

एवं तयोः प्रवदतोरन्योन्यं भूमिपालयोः । गर्त्तातीर्थात्समायाता ब्राह्मणाः कौतुकान्विताः । श्रुत्वा भूमिपतिं प्राप्तं चिरंतनगुरुं शुभम्

Mientras aquellos dos reyes conversaban entre sí, llegaron desde Gartā-tīrtha unos brāhmaṇas llenos de curiosidad. Al oír que el rey había llegado, y que también había arribado el venerable y auspicioso maestro antiguo, se congregaron allí.

Verse 70

ततः स पार्थिवस्तेषां दत्त्वार्घं प्रांजलिः स्थितः । प्रोवाच स्वर्गवृत्तांतमास्यतामिति सादरम्

Entonces el rey, tras ofrecerles arghya y permaneciendo con las manos juntas, dijo con respeto: «Sentaos, por favor, y relatad el suceso de los acontecimientos celestiales».

Verse 71

अथ ते ब्राह्मणाः सर्वे यथाज्येष्ठं यथासुखम् । उपविष्टा नरेंद्रस्य चतुर्दिक्षु सुविस्मिताः । पप्रच्छुस्तं च भूपालं वार्तां ब्रह्मगृहोद्भवाम्

Entonces todos aquellos brāhmaṇas se sentaron—según la antigüedad y a su comodidad—en torno al rey por los cuatro rumbos, grandemente maravillados. Y preguntaron al soberano por las nuevas surgidas de la morada de Brahmā.

Verse 72

यथा स तत्र निर्यात आगतश्च यथा पुरा । आलापाः पद्मयोनेश्च यथा जातास्त्वनेकशः

(Preguntaron) cómo partió de allí y cómo regresó como antes; y de qué modo se dieron, de muchas maneras, las numerosas conversaciones con el Nacido del Loto (Brahmā).

Verse 73

ततः कथांतमासाद्य सत्यसंधो महीपतिः । किंचिदासाद्य तं प्राह समीपस्थं बृहद्बलम्

Luego, cuando el relato llegó a su término, el rey, firme en la verdad, se acercó y, tras avanzar un poco, habló a Bṛhadbala, que estaba de pie cerca.

Verse 74

मया इष्टं मखैश्चित्रैरनेकैर्भूरिदक्षिणैः । दानानि च विचित्राणि येषां संख्या न विद्यते

«He realizado muchos sacrificios espléndidos, cada uno con abundante dakṣiṇā; y he otorgado dones de muchas clases, tantos que su número no puede contarse.»

Verse 75

एकदाहं गतः पुत्र चमत्कारपुरोत्तमे । दृष्टं मया पुरं तच्च समंताद्ब्राह्मणैवृतम्

«Una vez, hijo mío, fui a la excelente ciudad llamada Camatkāra, y vi aquella urbe rodeada por brāhmaṇas por todos sus lados.»

Verse 76

जपस्वाध्यायसंपन्नैरग्निहोत्रपरायणैः । गृहस्थधर्मसंपन्नैर्लोकद्वयफलान्वितैः

Estaba colmado de quienes estaban dotados de japa y estudio de las Escrituras, consagrados al Agnihotra, cumplidos en los deberes del cabeza de familia—portando los frutos para ambos mundos.

Verse 77

ततश्च चिंतितं चित्ते स वन्यो मम पूर्वजः । येनैषोपार्जिता कीर्तिः शाश्वती क्षयवर्जिता

Entonces reflexioné en mi corazón: «Aquel antepasado mío fue verdaderamente noble; por él se alcanzó esta fama—eterna, exenta de decadencia».

Verse 78

तस्मादहमपि स्थाप्य पुरमीदृक्समुच्छ्रितम् । ब्राह्मणेभ्यः प्रदास्यामि तत्कीर्तिपरिवृद्धये

Por ello, yo también, tras establecer una ciudad tan elevada, la entregaré a los brāhmaṇas, para acrecentar aquella fama.

Verse 79

एवं चितयमानस्य मम नित्यं महीपते । अवांतरेण संजातं ब्रह्मलोकप्रयाणकम्

Mientras yo meditaba así sin cesar, oh rey, entretanto surgió para mí la ocasión de partir hacia Brahmaloka.

Verse 80

एतदेकं हि मे चित्ते पश्चात्तापकरं स्थितम् । नान्यत्किंचिन्महीपाल कृतकृत्यस्य सर्वतः

Sólo esto permaneció en mi corazón como causa de arrepentimiento. Fuera de ello, oh protector de la tierra, no me quedó nada en absoluto por hacer, en ningún aspecto.

Verse 81

तस्मात्प्रार्थय विप्रेंद्रान्कांश्चिदेषां महात्मनाम् । येन यच्छामि सुस्थानं कृत्वा तेभ्यस्तवाज्ञया

Por ello, te ruego que solicites a algunos de estos Brāhmaṇas supremos, de gran alma, para que—por tu mandato—yo prepare una morada digna y se la otorgue.

Verse 82

ततः स प्रार्थयामास तदर्थं ब्राह्मणोत्तमान् । ममोपरि दयां कृत्वा क्रियतां भोः परिग्रहः

Entonces suplicó a los Brāhmaṇas más excelsos con ese propósito: «Tened compasión de mí, señores; dignaos aceptar este don».

Verse 83

अस्य भूपस्य सद्भक्त्या यच्छतः पुरमुत्तमम् । अहं वः पालयिष्यामि सर्वे मद्वंशजाश्च ते

«Puesto que este rey, con devoción verdadera, os concede una ciudad excelente, yo os protegeré; y todos vosotros llegaréis a ser descendientes de mi linaje.»

Verse 84

ततः कांश्चित्सुकृच्छ्रेण समानीय बृहद्बलः । राज्ञे निवेदयामास एतेभ्यो दीयतामिति

Entonces Bṛhadbala, reuniendo con gran dificultad a ciertos hombres, informó al rey diciendo: «Concédase a éstos».

Verse 85

ततः प्रक्षाल्य सर्वेषां पादान्स पृथिवीपतिः । सत्यसंधो ददौ तेभ्यः पुरार्थं भूमिमुत्तमाम्

Entonces el señor de la tierra, Satyasaṃdha, lavando los pies de todos ellos, les otorgó una tierra excelente para el establecimiento de una ciudad.

Verse 86

बृहद्बलस्य चादेशं ददौ संप्रस्थितः स्वयम् । त्वयैतद्योग्यतां नेयं पुरं परपुरंजय

Y al partir él mismo, dio una orden a Bṛhadbala: «Por ti debe esta ciudad ser conducida a la debida aptitud y al buen orden, oh conquistador de las ciudades enemigas».

Verse 87

गत्वा च स तया सार्धं तत्क्षेत्रं हाटकेश्वरम् । तल्लिंगं प्राप्य संहृष्टश्चिरं तेपे तपस्ततः

Y fue, junto con ella, a aquel campo sagrado de Hāṭakeśvara. Al llegar a ese liṅga, lleno de júbilo, practicó allí austeridades durante largo tiempo.

Verse 88

सापि कर्णोत्पला प्राप्य किंचित्पुण्यं जलाशयम् । तपस्तेपे प्रतिष्ठाप्य गौरीं श्रद्धासमन्विता

Ella también—Karṇotpalā—al llegar a cierto estanque de aguas meritorias, estableció allí (una imagen de) Gaurī y, colmada de fe, practicó austeridades.

Verse 89

एतस्मिन्नंतरे राजा कालधर्ममुपागतः । आनर्ताधिपतिर्युद्धे हतः पुत्रैः समन्वितः

Entretanto, el rey llegó a la ley de Kāla (la muerte). El señor de Ānarta fue abatido en batalla, junto con sus hijos.

Verse 90

ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे गर्तातीर्थसमुद्भवाः । सत्यसंधं समभ्येत्य प्रोचुर्दुःखसमन्विताः

Entonces todos aquellos brāhmaṇas, vinculados al Gartā-tīrtha, se acercaron a Satyasaṃdha y hablaron, colmados de aflicción.

Verse 91

परिग्रहः कृतोऽस्माभिः केवलं पृथिवीपते । न च किंचित्फलं जातं वृत्तिजं नः पुरोद्भवम्

Oh señor de la tierra, aceptamos la dádiva sólo en apariencia. Pero no ha surgido fruto alguno; ni nos ha venido sustento de aquella provisión asentada en la ciudad.

Verse 92

तस्मात्कुरु स्थितिं त्वं च स्वधर्मपरिवृद्धये । येन तद्वर्तनोपायो ह्यस्माकं नृपसत्तम

Por ello, oh el mejor de los reyes, establece un orden firme para el acrecentamiento de tu propio dharma, de modo que para nosotros surja un medio de sustento y una continuidad adecuada.

Verse 93

सत्यसंध उवाच । आनर्त्ताधिपतिश्चाहं सत्यसंध इति स्मृतः । मम कर्णोत्पलानाम सुतेयं दयिता सदा । सोहमस्याः प्रदानार्थं ब्रह्मलोकमितो गतः । प्रष्टुं पितामहं देवं स्थितस्तत्र मुहूर्तवत्

Dijo Satyasaṃdha: «Yo soy el señor de Ānarta, recordado con el nombre de Satyasaṃdha. Tengo una hija amada llamada Karṇotpalā. Para entregarla en matrimonio, partí de aquí hacia Brahmaloka a fin de consultar al dios Pitāmaha, Brahmā, y allí permanecí como si fuera sólo un instante.»

Verse 94

सत्यसन्ध उवाच । संन्यस्तोऽहं द्विजश्रेष्ठा वृत्तिं कर्तुं न च क्षमः । यदि मे स्यात्पुमान्कश्चिदन्वयेऽपि न संशयः

Dijo Satyasaṃdha: «Oh el mejor de los nacidos dos veces, he tomado la renuncia y no soy capaz de seguir un sustento mundano. Si tan sólo hubiera algún heredero varón en mi linaje, de ello no hay duda.»

Verse 95

तस्माद्व्रजथ हर्म्यं स्वं प्रसादः क्रियतां मम । अभाग्यैर्भवदीयैश्च हतो राजा बृहद्बलः

Por tanto, volved a vuestra mansión; concededme vuestro favor. Por la desdicha —y en verdad por la mala suerte ligada a los vuestros— el rey Bṛhadbala ha sido muerto.

Verse 96

एवमुक्ताश्च ते विप्रा मत्वा तथ्यं च तद्वचः । स्वस्थानं त्वरिता जग्मुः सोऽपि चक्रे तपश्चिरम्

Así interpelados, aquellos brāhmaṇas, teniendo por veraces sus palabras, se apresuraron a volver a su propio lugar; y él también emprendió austeridades durante largo tiempo.

Verse 125

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये सत्यसन्धनृपतिवृत्तान्तवर्णनंनाम पंचविंशत्यधिकशततमोऽध्यायः

Así, en el sagrado Skanda Mahāpurāṇa, en la Saṃhitā de ochenta y un mil (versos), en el sexto Nāgara Khaṇḍa, dentro del Māhātmya del santo kṣetra de Śrīhāṭakeśvara, concluye el capítulo ciento veinticinco, titulado «Relato del rey Satyasaṃdha».