Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 17

Devanagari script

मदन उवाच । अलीकमेतद्देवेन्द्र स हि देवस्य पोरतिः । नान्यासादयितव्यानि तेजांसि मुनरब्रवीत्

Transliteration

madana uvāca | alīkametaddevendra sa hi devasya poratiḥ | nānyāsādayitavyāni tejāṃsi munarabravīt

Translation

Madana dijo: «Oh Devendra, esto es vano. Pues él es el antiguo consorte del Dios (Śiva). El sabio ha declarado que tales fuegos divinos (poderes) no deben ser abordados ni provocados de otro modo».

Word by Word

• मदनः: Madana (Kāma)
• मदनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मदन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन

• अलीकम्: falsehood/untrue
• अलीकम्: Karma/Predicative (Complement)
• Type: Noun
• Root: अलीक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• एतत्: this
• एतत्: Karta/Complement (This)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• देवेन्द्र: O Indra, lord of gods
• देवेन्द्र: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: देव + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (देवानाम् इन्द्रः)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• हि: indeed/for
• हि: Sambandha (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• देवस्य: of the god
• देवस्य: Sambandha (Possessor)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• पौरतिः: former love/old attachment
• पौरतिः: Karta/Complement (Predicate noun)
• Type: Noun
• Root: पौरति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• न: not
• न: Pratishedha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात (negation particle)

• अन्य: other
• अन्य: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (qualifying तेजांसि)

• आसादयितव्यानि: to be approached/attained
• आसादयितव्यानि: Vidhyartha (Obligation)
• Type: Adjective
• Root: आ + सद् (धातु) + णिच् + तव्यत् (कृदन्त)
• Form: तव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive/passive necessity), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; विधेय-विशेषण (to be approached/attained)

• तेजांसि: splendours/energies
• तेजांसि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• मुनिः: the sage
• मुनिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अब्रवीत्: said/spoke
• अब्रवीत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Madana (Kāmadeva)

Visual Art Cues

Scene: Madana replies to Indra: the plan is futile; Śiva’s former conjugal bond and ascetic ‘fire’ make him unapproachable—echoing a sage’s warning; tension rises toward inevitable confrontation.

Characters & Entities

• Kāmadeva (Madana)
• Indra (Devendra)
• Śiva
• Muni (unnamed sage)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Do not rashly provoke transcendent spiritual power; dharma requires discernment before confronting ascetic tejas.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned; the verse is a caution within the Śiva narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it contains a prohibition-like warning about approaching divine ‘tejas’ improperly.