Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 1

कूर्म उवाच । शांडिल्य इति विख्यातः पुराहमभवं द्विजः । बालभावे मया भूप क्रीडमानेन निर्मितम्

kūrma uvāca | śāṃḍilya iti vikhyātaḥ purāhamabhavaṃ dvijaḥ | bālabhāve mayā bhūpa krīḍamānena nirmitam

Dijo Kūrma: Antaño fui un brāhmaṇa dos veces nacido, célebre con el nombre de Śāṇḍilya. Oh rey, en mi niñez, mientras jugaba, fabriqué algo con mis propias manos.

कूर्मःKūrma (the tortoise incarnation)
कूर्मः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकूर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
शाण्डिल्यःŚāṇḍilya
शाण्डिल्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशाण्डिल्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
इतिthus, as
इति:
Sambandha/Quotation marker (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इति-प्रयोग (quotative particle)
विख्यातःwell-known
विख्यातः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + ख्या (धातु) → विख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
पुराformerly, once
पुरा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, उत्तम-पुरुषार्थ, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अभवम्was, became
अभवम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
द्विजःa brāhmaṇa (twice-born)
द्विजः:
Karta (Predicate nominative/कर्ता-समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
बालभावेin childhood
बालभावे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootबालभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (बालस्य भावः)
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/Agent-in-passive/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
भूपO king
भूप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
क्रीडमानेनwhile playing; by (one) playing
क्रीडमानेन:
Karana/Hetu (Instrument/Means/करण)
TypeAdjective
Rootक्रीड् (धातु) → क्रीडमान (शतृ/वर्तमानकृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (मया सह)
निर्मितम्made, constructed
निर्मितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootनि + मा (धातु) → निर्मित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे कृतं (made)

Kūrma

Listener: King (nṛpa/bhūpa)

Scene: A narrator (Kūrma) recalls being the brāhmaṇa Śāṇḍilya as a child, playing and shaping a small sacred structure with his hands, while addressing a king.

K
Kūrma
Ś
Śāṇḍilya
B
Bhūpa (King)
D
Dvija

FAQs

Even a child’s playful act can become a seed of devotion and destiny when connected to dharma and sacred intent.

No tīrtha is named yet; the narrative is setting up the account of a Śiva-related act performed in childhood.

None explicitly; it introduces a personal purāṇic testimony that will explain a devotional construction.