सगुणं वणर्भेदेन निर्गुणं केवलं मतम् । समंत्रं सगुणं विद्धि निर्गुणं मंत्रवर्जितम्
saguṇaṃ vaṇarbhedena nirguṇaṃ kevalaṃ matam | samaṃtraṃ saguṇaṃ viddhi nirguṇaṃ maṃtravarjitam
Por la distinción de las sílabas sagradas (varṇa), la práctica se entiende como ‘con cualidades’ (saguṇa), mientras que lo ‘sin cualidades’ (nirguṇa) se tiene por puro y solitario. Sabe que lo mantrico es saguṇa; nirguṇa es lo desprovisto de mantra.
Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)
Tirtha: Kāśī
Type: kshetra
Listener: Pilgrim-seeker/ṛṣi audience (contextual)
Scene: A teacher-sage in Kāśī explains two paths: on one side a deity-form with mantra syllables floating (varṇas), on the other a luminous formless void/sky symbolizing nirguṇa silence.
It distinguishes mantra-supported (saguṇa) practice from mantra-free, attributeless (nirguṇa) realization, presenting a graded path of approach.
The teaching belongs to the Kāśīkhaṇḍa’s praise of Kāśī, where both mantra and higher contemplation are presented as efficacious.
It implies a prescription by category: use mantra for saguṇa upāsanā; nirguṇa is characterized as mantra-less contemplation.