Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 39

Devanagari script

पिंडनिर्वपणं येषां ज्ञानतीर्थे सुतैः कृतम् । मोदंते शिवलोके ते यावदाभूतसंप्लवम्

Transliteration

piṃḍanirvapaṇaṃ yeṣāṃ jñānatīrthe sutaiḥ kṛtam | modaṃte śivaloke te yāvadābhūtasaṃplavam

Translation

Aquellos por quienes sus hijos han ofrecido piṇḍas en Jñānatīrtha se regocijan en el mundo de Śiva hasta el fin de la disolución cósmica.

Word by Word

• पिण्डनिर्वपणम्: offering of funeral rice-balls (piṇḍa-offering)
• पिण्डनिर्वपणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पिण्ड (प्रातिपदिक) + निर्वपण (प्रातिपदिक, √वप् धातु-निर्वपण)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पिण्डस्य निर्वपणम्)

• येषाम्: of whom
• येषाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक/स्त्री (सर्वनाम), षष्ठी विभक्ति, बहुवचन

• ज्ञानतीर्थे: at the Jñāna-tīrtha
• ज्ञानतीर्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ज्ञान (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ज्ञानस्य तीर्थम्)

• सुतैः: by (their) sons
• सुतैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन

• कृतम्: done
• कृतम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘done/made’

• मोदन्ते: they rejoice
• मोदन्ते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √मुद् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन, आत्मनेपद

• शिवलोके: in Śiva’s world
• शिवलोके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शिवस्य लोकः)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन

• यावत्: until
• यावत्: Avyaya (Temporal limit/कालावधि)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधी-अर्थक (until/as long as)

• आभूतसंप्लवम्: the cosmic dissolution
• आभूतसंप्लवम्: Karma (Object of ‘until’/अवधि-विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: आभूत (प्रातिपदिक) + संप्लव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः/कर्मधारय-भावः (आभूतः संप्लवः = ‘up to the cosmic dissolution’)

Speaker

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Jñānatīrtha

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: On a calm Kāśī riverbank tīrtha, a son offers piṇḍas with kuśa grass and water-libations; subtle vision of ancestors ascending toward a luminous Śiva-loka above.

Characters & Entities

• Jñānatīrtha
• Sons (suta)
• Piṇḍa-nirvapaṇa
• Śivaloka
• Pralaya (ābhūtasaṃplava)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Proper ancestral rites performed at a powerful tīrtha are said to secure enduring well-being for the departed within Śiva’s salvific sphere.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Jñānatīrtha in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Piṇḍa-nirvapaṇa (offering piṇḍas), specifically performed by sons for their ancestors.