Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 38

Devanagari script

अन्ते च परमं स्थानं यत्सुरैरपि दुर्लभम् । प्राप्नोति पुरुषो नित्यं सरस्वत्याः प्रसादतः

Transliteration

ante ca paramaṃ sthānaṃ yatsurairapi durlabham | prāpnoti puruṣo nityaṃ sarasvatyāḥ prasādataḥ

Translation

Y al final, por la gracia de Sarasvatī, la persona alcanza con certeza el estado supremo, difícil de obtener incluso para los dioses.

Word by Word

• अन्ते: at the end
• अन्ते: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• परमम्: supreme
• परमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying स्थानम्)

• स्थानम्: abode/place
• स्थानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• यत्: which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)

• सुरैः: by the gods
• सुरैः: Karana (Instrument/Agent in passive sense/करण)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), बहुवचनम्

• अपि: even/also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; अवधान/समुच्चयार्थ (also/even)

• दुर्लभम्: hard to obtain
• दुर्लभम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुर् (उपसर्ग) + लभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying यत्/स्थानम्)

• प्राप्नोति: attains
• प्राप्नोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• पुरुषः: a man/person
• पुरुषः: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुरुष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Kala/Prakara (Time/Manner adjunct)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभावः/अव्ययवत् प्रयोगः (adverbial use of adjective)

• सरस्वत्याः: of Sarasvatī
• सरस्वत्याः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सरस्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्

• प्रसादतः: due to (her) grace
• प्रसादतः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित/अव्यय-प्रत्यय)
• Form: तसिल्/तस्-प्रत्ययान्त अव्ययम् (ablatival adverb: 'due to/from')

Speaker

Narratorial voice (contextual Purāṇic narration within Dharmāraṇya Khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee, after worship in the forest shrine, is shown ascending into a luminous, tranquil realm; devas look on in wonder, indicating the rarity of the attainment.

Characters & Entities

• Sarasvatī
• Devas
• Dharmāraṇya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Beyond worldly boons, devotion culminates in the highest goal—an exalted state portrayed as rarer than heavenly attainments.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharmāraṇya, where Sarasvatī’s worship is said to yield both worldly success and the supreme end.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse concludes the merit-statement (phala-śruti), implying continued worship that ripens into the ‘paramaṃ sthānam’.