Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 56

Devanagari script

इति पृष्टो मुनिः सोथ ज्ञानदृष्टिर्द्विजस्त्रियां । आचख्यौ तस्य बालस्य जन्म कर्म च पौर्विकम्

Transliteration

iti pṛṣṭo muniḥ sotha jñānadṛṣṭirdvijastriyāṃ | ācakhyau tasya bālasya janma karma ca paurvikam

Translation

Así interrogado, el sabio—dotado de la visión del conocimiento—expuso a la mujer brāhmana, por completo, el nacimiento del niño y sus acciones anteriores.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इत्यादि-समाप्त्यर्थक/उद्धरणसूचक (quotative)

• पृष्टः: asked
• पृष्टः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √प्रच्छ् (धातु) क्त (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)

• मुनिः: sage
• मुनिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse connector)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)

• ज्ञानदृष्टिः: one with knowledge-vision
• ज्ञानदृष्टिः: Karta (Apposition to subject)
• Type: Noun
• Root: ज्ञान-दृष्टि (प्रातिपदिक; ज्ञान + दृष्टि)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (insight of knowledge)

• द्विजः: brahmin
• द्विजः: Karta (Apposition to subject)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• स्त्रियम्: the woman
• स्त्रियम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आचख्यौ: told/related
• आचख्यौ: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-√चक्ष् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• तस्य: of that (boy)
• तस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन

• बालस्य: of the child
• बालस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: बाल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• जन्म: birth
• जन्म: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• कर्म: deed(s)
• कर्म: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• पौर्विकम्: former/previous
• पौर्विकम्: Karma (Object complement)
• Type: Adjective
• Root: पौर्विक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying 'birth and deeds')

Speaker

Narrator (introducing Śāṇḍilya’s revelation)

Visual Art Cues

Scene: A sage with tranquil composure speaks, gesturing as if narrating; the woman listens intently; faint vignette-like imagery of past-life scenes appears behind them (symbolic montage).

Characters & Entities

• Śāṇḍilya
• dvijastri (brāhmaṇa woman)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A realized sage can illuminate the hidden chain of karma, helping seekers understand suffering and fortune with dharmic insight.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None; the focus is on revelation of karmic history.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.