Adhyaya 156

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । नास्ति लोकेषु तत्तीर्थं पृथिव्यां यन्नरेश्वर । शुक्लतीर्थेन सदृशमुपमानेन गीयते

Śrī Mārkaṇḍeya dijo: Oh señor de los hombres, no existe en los mundos, ni en toda la tierra, un tīrtha que sea cantado como comparable—por medida alguna—a Śuklatīrtha.

Verse 2

शुक्लतीर्थं महातीर्थं नर्मदायां व्यवस्थितम् । प्रागुदक्प्रवणे देशे मुनिसङ्घनिषेवितम्

Śuklatīrtha es un gran tīrtha asentado en el Narmadā, en una región que desciende hacia el este y el norte, frecuentada y servida por multitudes de sabios.

Verse 3

वैशाखे च तथा मासि कृष्णपक्षे चतुर्दशी । कैलासादुमया सार्द्धं स्वयमायाति शङ्करः

En el mes de Vaiśākha, en el decimocuarto día de la quincena oscura, Śaṅkara mismo viene desde Kailāsa junto con Umā.

Verse 4

मध्याह्नसमये स्नात्वा पश्यत्यात्मानमात्मना । ब्रह्मविष्ण्विन्द्रसहितः शुक्लतीर्थे समाहितः

Tras bañarse al mediodía, contempla al Sí mismo por el Sí mismo. Acompañado de Brahmā, Viṣṇu e Indra, permanece absorto en Śuklatīrtha.

Verse 5

कार्त्तिक्यां तु विशेषेण वैशाख्यां च नरोत्तम । ब्रह्मविष्णुमहादेवान् स्नात्वा पश्यति तद्दिने

Oh mejor de los hombres, especialmente en Kārttika y también en Vaiśākha, tras bañarse (en este vado sagrado) se contempla ese mismo día a Brahmā, Viṣṇu y Mahādeva.

Verse 6

देवराजः सुरैः सार्द्धं वायुमार्गव्यवस्थितः । कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां स्नात्वा पश्यति शङ्करम्

Indra, rey de los dioses, apostado en la senda del viento junto con los devas, se baña en el decimocuarto día de la quincena oscura y contempla a Śaṅkara.

Verse 7

गन्धर्वाप्सरसो यक्षाः सिद्धविद्याधरोरगाः । तद्दिने तेऽपि देवेशं दृष्ट्वा मुञ्चन्ति किल्बिषम्

Gandharvas, apsaras, yakṣas, siddhas, vidyādharas y nāgas también: ese día, al contemplar al Señor de los dioses, se despojan de sus pecados.

Verse 8

अर्धयोजनविस्तारं तदर्द्धेनैव चायतम् । शुक्लतीर्थं महापुण्यं महापातकनाशनम्

El Śukla-tīrtha se extiende por media yojana de ancho y la mitad de eso de largo; es un lugar de inmenso mérito y destruye incluso los pecados más graves.

Verse 9

यत्र स्थितैः प्रदृश्यन्ते वृक्षाग्राणि नरोत्तमैः । तत्र स्थिता महापापैर्मुच्यन्ते पूर्वसंचितैः

Oh el mejor de los hombres, en aquel lugar donde, al estar de pie, los nobles ven incluso las copas de los árboles, quien permanezca allí queda libre de los grandes pecados acumulados desde antaño.

Verse 10

पापोपपातकैर्युक्तो नरः स्नात्वा प्रमुच्यते । उपार्जिता विनश्येत भ्रूणहत्यापि दुस्त्यजा

Un hombre cargado de pecados y de faltas menores (upapātaka) queda liberado al bañarse aquí. Incluso el difícil de sacudir pecado de matar al feto, adquirido por los propios actos, se destruye.

Verse 11

यस्मात्तत्रैव देवेश उमया सह तिष्ठति । वैशाख्यां च विशेषेण कैलासादेति शङ्करः

Pues allí mismo mora el Señor de los dioses junto con Umā; y, especialmente en Vaiśākha, Śaṅkara llega allí desde Kailāsa.

Verse 12

तेन तीर्थं महापुण्यं सर्वपातकनाशनम् । कथितं ब्रह्मणा पूर्वं मया तव तथा नृप

Por ello, este tīrtha es de gran mérito y destruye todos los pecados. Antes lo proclamó Brahmā, y ahora yo te lo he declarado del mismo modo, oh rey.

Verse 13

रजकेन यथा धौतं वस्त्रं भवति निर्मलम् । तथा तत्र वपुःस्नानं पुरुषस्य भवेच्छुचि

Así como una prenda lavada por el lavandero queda limpia, así también el baño del cuerpo allí vuelve puro al hombre.

Verse 14

पूर्वे वयसि पापानि कृत्वा पुष्टानि मानवः । अहोरात्रोषितो भूत्वा शुक्लतीर्थे व्यपोहति

Quien en la primera edad cometió pecados y los dejó crecer, en Śukla-tīrtha los disipa permaneciendo allí un día y una noche.

Verse 15

शुक्लतीर्थे महाराज राकां रेवाजलाञ्जलिम् । कल्पकोटिसहस्राणि दत्त्वा स्युः पितरः शिवाः

Oh gran rey, en Śukla-tīrtha, si en la noche de luna llena se ofrece un cuenco de la palma con agua de la Revā (Narmadā), entonces los Pitṛs, como si hubieran recibido dones por miles de crores de kalpas, quedan auspiciosos y semejantes a Śiva, plenamente satisfechos.

Verse 16

न माता न पिता बन्धुः पतनं नरकार्णवे । उद्धरन्ति यथा पुण्यं शुक्लतीर्थे नरेश्वर

Oh señor de los hombres, ni madre, ni padre, ni pariente alguno puede rescatar a quien se hunde en el océano del infierno; sólo el mérito obtenido en Śukla-tīrtha puede alzarlo así.

Verse 17

तपसा ब्रह्मचर्येण न तां गच्छन्ति सद्गतिम् । शुक्लतीर्थे मृतो जन्तुर्देहत्यागेन यां लभेत्

Ni por la austeridad ni siquiera por el brahmacarya se alcanza esa misma bienaventurada meta; mas el ser que muere en Śukla-tīrtha, al dejar el cuerpo, la obtiene.

Verse 18

कार्त्तिकस्य तु मासस्य कृष्णपक्षे चतुर्दशीम् । घृतेन स्नापयेद्देवमुपोष्य प्रयतो नरः

Pero en el mes de Kārttika, en el decimocuarto día lunar de la quincena oscura, el hombre disciplinado debe ayunar y, con devoción cuidadosa, bañar a la Deidad con ghee.

Verse 19

स्नात्वा प्रभाते रेवायां दद्यात्सघृतकम्बलम् । सहिरण्यं यथाशक्ति देवमुद्दिश्य शङ्करं

Tras bañarse al amanecer en la Revā, debe donar, según su capacidad, una manta con ghee, junto con oro, dedicando la ofrenda a Śaṅkara.

Verse 20

देवस्य पूरणं कुर्याद्घृतेन घृतकम्बलम् । स गच्छति महातेजाः शिवलोकं मृतो नरः

Que cumpla plenamente la ofrenda prescrita para el Señor: un don colmado de ghee, acompañado de ghee. Ese hombre, resplandeciente de gran fulgor espiritual, al morir va a Śivaloka.

Verse 21

एकविंशकुलोपेतो यावदाभूतसम्प्लवम् । शुक्लतीर्थे नरः स्नात्वा ह्युमां रुद्रं च योऽर्चयेत्

Quien se baña en Śuklatīrtha y adora a Umā y a Rudra queda dotado de un mérito que eleva a veintiuna generaciones, perdurando hasta la disolución cósmica.

Verse 22

गन्धपुष्पादिधूपैश्च सोऽश्वमेधफलं लभेत् । मासोपवासं यः कुर्यात्तत्र तीर्थे नरेश्वर

Y con fragancias, flores e incienso, alcanza el fruto del sacrificio Aśvamedha. Oh rey, quien realice allí, en ese tīrtha, un ayuno de un mes obtiene tal mérito.

Verse 23

मुच्यते स महत्पापैः सप्तजन्मसुसंचितैः । उष्ट्रीक्षीरमविक्षीरं नवश्राद्धे च भोजनम्

Queda liberado de grandes pecados acumulados a lo largo de siete nacimientos—como beber leche de camella, leche de oveja y comer en un “śrāddha nuevo” (rito funerario impropio).

Verse 24

वृषलीगमनं चैव तथाभक्ष्यस्य भक्षणम् । अविक्रयेऽनृते पापं माहिषेऽयाज्ययाजके

(Pecados como) unirse a una vṛṣalī, comer lo prohibido, el pecado nacido del comercio deshonesto y de la mentira, y las faltas ligadas al sacrificio de búfalo y a oficiar para los indignos—de todo ello queda purificado.

Verse 25

वार्द्धुष्ये पङ्क्तिगरदे देवब्राह्मणदूषके । एवमादीनि पापानि तथान्यान्यपि भारत

Oh Bhārata, pecados como causar daño en asuntos de sustento y prosperidad, corromper la sagrada fila de comensales y ultrajar a los dioses y a los brāhmaṇas—y muchas otras faltas semejantes—son aquí mencionados.

Verse 26

चान्द्रायणेन नश्यन्ति शुक्लतीर्थे न संशयः । शुक्लतीर्थे तु यः स्नात्वा तर्पयेत्पितृदेवताः

Por la observancia del Cāndrāyaṇa, se destruyen en Śuklatīrtha—sin duda. Y quien se bañe en Śuklatīrtha y ofrezca tarpaṇa, libaciones para la satisfacción de los Pitṛs y de las deidades—

Verse 27

तस्य ते द्वादशाब्दानि तृप्तिं यान्ति सुतर्पिताः । पादुकोपानहौ छत्रं शय्यामासनमेव च

Para él, esos Pitṛs, plenamente satisfechos, alcanzan contento durante doce años. (Puede ofrecerse en caridad) sandalias y zapatos, una sombrilla, una cama y también un asiento.

Verse 28

सुवर्णं धनधान्यं च श्राद्धं युक्तहलं तथा । अन्नं पानीयसंहितं तस्मिंस्तीर्थे ददन्ति ये

Quienes en ese tīrtha sagrado ofrecen oro, riquezas y grano; realizan el śrāddha; y donan un arado con sus aperos, así como alimento junto con agua para beber—

Verse 29

हृष्टाः पुष्टा मृता यान्ति शिवलोकं न संशयः । तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या शिवमुद्दिश्य भारत

Parten de este mundo gozosos y fortalecidos, y al morir van al mundo de Śiva; de ello no hay duda. Y, oh Bhārata, quienquiera que en ese tīrtha, con devoción, destinando (la ofrenda) a Śiva—

Verse 30

भिक्षामात्रं तथान्नं ये तेऽपि स्वर्यान्ति वै नराः । यज्विनां व्रतिनां चैव तत्र तीर्थनिवासिनाम्

Aun aquellos hombres que dan sólo limosna, y también alimento, en verdad van al cielo. (Con mayor razón) cuando se da a los que celebran sacrificios y a los observantes de votos que moran en ese tīrtha—

Verse 31

अपि वालाग्रमात्रं हि दत्तं भवति चाक्षयम् । अग्निप्रवेशं यः कुर्याच्छुक्लतीर्थे समाहितः

Incluso un don tan pequeño como la punta de un cabello se vuelve imperecedero. Y quien, con la mente recogida, entra en el fuego en Śuklatīrtha—

Verse 32

रागद्वेषविनिर्मुक्तो हृदि ध्यात्वा जनार्दनम् । सर्वकामसुसम्पूर्णः स गच्छेद्वारुणं पुरम्

Libre de apego y aversión, meditando en el corazón a Janārdana, colmado de todos los fines deseados, él va a la ciudad de Varuṇa.

Verse 33

न रोगो न जरा तत्र यत्र देवोऽंभसां पतिः । अनाशकं तु यः कुर्यात्तस्मिंस्तीर्थे युधिष्ठिर

No hay enfermedad ni vejez allí donde mora Varuṇa, el Señor de las aguas. Y tú, Yudhiṣṭhira, quienquiera que cumpla el voto de anāśaka en ese tīrtha sagrado—

Verse 34

अनिवर्तिका गतिस्तस्य रुद्रलोकादसंशयम् । अवशः स्ववशो वापि जन्तुस्तत्क्षेत्रमण्डले

Su curso se vuelve irreversible—sin duda—desde el mundo de Rudra. Sea impotente o dueño de sí, cualquier ser dentro del recinto de ese campo sagrado—

Verse 35

मृतः स तु न सन्देहो रुद्रस्यानुचरो भवेत् । शुक्लतीर्थे तु यः कन्यां शक्त्या दद्यादलंकृताम्

Tras la muerte, él—sin duda—se convierte en servidor de Rudra. Y en Śukla Tīrtha, quien, según sus medios, ofrezca en caridad a una doncella adornada con joyas—(alcanza ese destino excelso).

Verse 36

विधिना यो नृपश्रेष्ठ कुरुते वृषमोक्षणम् । तस्य यत्फलमुद्दिष्टं पुराणे रुद्रभाषितम्

Oh el mejor de los reyes, quien realice conforme al rito la ceremonia de liberar al toro (vṛṣamokṣaṇa), obtiene ciertamente el fruto que el Purāṇa, pronunciado por Rudra, declara para ese acto.

Verse 37

तदहं सम्प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकमना नृप । यावन्तो रोमकूपाः स्युः सर्वाङ्गेषु पृथक्पृथक्

Eso voy a explicarte ahora; escucha con la mente recogida, oh rey: tantos como sean los poros del vello, separados en cada miembro de todo el cuerpo—

Verse 38

तावद्वर्षसहस्राणि रुद्रलोके महीयते । शुक्लतीर्थे तु यद्दत्तं ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः

Por tantos miles de años es honrado en el mundo de Rudra. Y cuanto se ofrezca en Śukla Tīrtha en el tiempo del eclipse de la luna o del sol…

Verse 39

वर्धते तद्गुणं तावद्दिनानि दश पञ्च च । शुक्लतीर्थे शुचिर्भूत्वा यः करोति प्रदक्षिणम्

Su mérito se acrecienta en esa misma medida—durante quince días. Y en Śukla Tīrtha, quien, purificándose, realiza la pradakṣiṇā (circunvalación devota)…

Verse 40

पृथ्वी प्रदक्षिणा तेन कृता यत्तस्य तत्फलम् । शोभनं मिथुनं यस्तु रुद्रमुद्दिश्य पूजयेत्

El fruto que obtiene es como si hubiera circunvalado toda la tierra. Y quien, con Rudra en mente, adore un hermoso par consagrado (mithuna)…

Verse 41

सप्त जन्मानि तस्यैव वियोगो न च वै क्वचित् । एतत्ते कथितं राजन् संक्षेपेण फलं महत्

Durante siete nacimientos, para él no hay separación en ningún momento. Oh rey, este gran fruto te ha sido dicho en breve.

Verse 42

शुक्लतीर्थस्य यत्पुण्यं यथा देवाच्छ्रुतं मया । य इदं शृणुयाद्भक्त्या पुराणे विहितं फलम्

El mérito de Śukla Tīrtha—tal como lo oí de un dios—quien escuche esto con devoción, este fruto prescrito en el Purāṇa…

Verse 43

स लभेन्नात्र सन्देहः सत्यं सत्यं पुनः पुनः । पुत्रार्थी लभते पुत्रं धनार्थी लभते धनम्

Sin duda lo alcanza—no hay duda; verdad, verdad, una y otra vez. Quien anhela un hijo obtiene un hijo; quien anhela riqueza obtiene riqueza.

Verse 44

मोक्षार्थी लभते मोक्षं स्नानदानफलं महत्

Quien busca la liberación alcanza la liberación; grande es el fruto de bañarse allí y de dar limosna en caridad.

Verse 156

। अध्याय

Capítulo (marca de encabezado).