Mantra 4
Rishi: Vājasaneyin tradition
Devata: Indra (with Vasus, Rudras, Ādityas as attendants)
Chandas: Yajus (formulaic)
Samhita Patha (Devanagari)
होता॒ यक्षद्ब॒र्हिषीन्द्रं॑ निषद्व॒रं वृ॑ष॒भं नर्या॑पसम् । वसु॑भी रु॒द्रैरा॑दि॒त्यैः सु॒युग्भि॑र्ब॒र्हिरास॑द॒द्वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑
Transliteration
hótā yakṣad barhíṣéndraṁ niṣádvaraṁ vṛ́ṣabhaṁ naryā́pasam | vásubhī rudráir ādityáiḥ suyúgbhir barhír āsadat vétv ā́jyasya hótar yája
Translation
Que el Hotṛ ofrezca a Indra sobre el barhis — a Indra, el mejor para sentarse, el toro, cuya obra es para los hombres. Con los Vasus, los Rudras y los Ādityas, bien uncidos, que se siente en el barhis; que venga a la ofrenda de ghee. ¡Oh Hotṛ, sacrifica!
Padapatha (Word Analysis)
होता यक्षत् । बर्हिषा । इन्द्रम् । निषद्वरम् । वृषभम् । नर्य-आपसम् । वसुभिः । रुद्रैः । आदित्यैः । सुयुग्भिः । बर्हिः । आसदत् । वेतु । आज्यस्य । होतः । यज
Word by Word
होताthe Hotṛ-priest
होता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootहोतृ (√हु) प्रातिपदिक
यक्षत्let him worship / offer
यक्षत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√यज् (यक्ष्) धातु
बर्हिषिon the sacred grass (barhis)
बर्हिषि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootबर्हिस् प्रातिपदिक
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र प्रातिपदिक
निषद्वरम्the best of those who sit down (at the rite) / most excellent to be seated
निषद्वरम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootनिषद्वर (नि-√सद् + वर) प्रातिपदिक
वृषभम्the bull (mighty one)
वृषभम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवृषभ प्रातिपदिक
नर्यापसम्whose deeds are manly / heroic in action
नर्यापसम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootनर्यापस् (नर्य + आपस्) प्रातिपदिक
वसुभिःwith the Vasus
वसुभिः:
करण
TypeNoun
Rootवसु प्रातिपदिक
रुद्रैःwith the Rudras
रुद्रैः:
करण
TypeNoun
Rootरुद्र प्रातिपदिक
आदित्यैःwith the Ādityas
आदित्यैः:
करण
TypeNoun
Rootआदित्य प्रातिपदिक
सुयुग्भिःwith well-yoked (well-joined) ones
सुयुग्भिः:
करण
TypeAdjective
Rootसुयुग्भि (सु-युग्) प्रातिपदिक
बर्हिःthe barhis (sacrificial grass)
बर्हिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootबर्हिस् प्रातिपदिक
आसदत्let it be sat upon / let it seat (them)
आसदत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootआ-√सद् धातु
वेतुlet it convey / bring
वेतु:
क्रिया
TypeVerb
Root√वे (वेत्/वय्) धातु
आज्यस्यof ghee (clarified butter)
आज्यस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootआज्य प्रातिपदिक
होतरीin/at the Hotṛ (office/seat of the Hotṛ)
होतरी:
अधिकरण
TypeNoun
Rootहोतृ प्रातिपदिक
यजworship! / perform the offering!
यज:
क्रिया
TypeVerb
Root√यज् धातु
Entities Mentioned
I
IndraV
VasusR
RudrasĀ
ĀdityasRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes