Previous Mantra
Next Mantra

Shukla Yajur Veda — Adhyaya 1, Mantra 12

Rishi: Traditionally ascribed within the Śukla-Yajurvedic transmission to the Adhvaryu lineage (often linked to Yājñavalkya in later framing)
Devata: Pavitra/Viṣṇu; Savitṛ; Sūrya; Āpaḥ (Waters); and implicitly the Yajñapati (sacrificial lord)
Chandas: Yajus (prose formula with rhythmic cola; not a fixed ṛc-meter)

प॒वित्रे॑ स्थो वैष्ण॒व्यौ॒ सवि॒तुर्व॑: प्रस॒व उत्पु॑ना॒म्यच्छि॑द्रेण प॒वित्रे॑ण॒ सूर्य॑स्य र॒श्मिभि॑: । देवी॑रापो अग्रेगुवो अग्रेपु॒वोऽग्र॑ इ॒मम॒द्य य॒ज्ञं न॑य॒ताग्रे॑ य॒ज्ञप॑तिᳪ सु॒धातुं॑ य॒ज्ञप॑तिं देव॒युव॑म्

pavitré sthó vaiṣṇavyàu savitúr vaḥ prasavá utpunā́my ácchidreṇa pavítreṇa sū́ryasya raśmíbhíḥ | devī́r ā́po agre-guvo agre-puvó ’gré imám adyá yajñáṃ nayatā́gré yajñápatíṃ sudhā́tuṃ yajñápatíṃ deva-yúvam

Vosotras sois los dos cedazos, vaiṣṇávicos; por el impulso de Savitṛ purifico (esto) con el cedazo sin falla, con los rayos de Sūrya. Oh Aguas divinas, las que van delante, las que purifican al frente—conducid hoy este sacrificio al frente; conducid al frente al Señor del sacrificio, bien asentado, al Señor del sacrificio, oh divinamente jóvenes.

प॒वित्रे॑ । स्थः । वैष्ण॒व्यौ॒ । सवि॒तुर्व॑ः । प्रस॒वः । उत्-पु॑ना॒मि । अ॒च्छि॑द्रेण । प॒वित्रे॑ण । सूर्य॑स्य । र॒श्मिभि॑ः । देवीः । आपः । अ॒ग्रे॒गु॒वः । अ॒ग्रे॒पु॒वः । अग्रे । इ॒मम् । अ॒द्य । य॒ज्ञम् । न॒य॒त । अग्रे । य॒ज्ञप॑तिम् । सु॒धातु॑म् । य॒ज्ञप॑तिम् । दे॒व॒युव॑म्

पवित्रेin/with the two strainers (purifiers)
पवित्रे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootपवित्र (प्रातिपदिक) < √पू (पवने/शोधने)
स्थःyou two are
स्थः:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (भू)
वैष्णव्यौ(you two) Vaiṣṇavī (belonging to Viṣṇu)
वैष्णव्यौ:
कर्तृ (स्थः इति)
TypeAdjective
Rootवैष्णवी (प्रातिपदिक)
सवितुःof Savitṛ
सवितुः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
वःof you (your)
वः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद्
प्रसवःthe impelling (impulse)
प्रसवः:
कर्तृ/विषय (उत्पुनामि इति)
TypeNoun
Rootप्रसव (प्रातिपदिक) < √सू (प्रसवे)
उत्पुनामिI purify/cleanse
उत्पुनामि:
कर्तृ (अहम्)
TypeVerb
Rootउत् + √पू (पवने/शोधने)
अच्छिद्रेणwith the unperforated (faultless)
अच्छिद्रेण:
करण
TypeAdjective
Rootअ-छिद्र (प्रातिपदिक)
पवित्रेणwith the strainer/purifier
पवित्रेण:
करण
TypeNoun
Rootपवित्र (प्रातिपदिक)
सूर्यस्यof Sūrya
सूर्यस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
रश्मिभिःwith rays
रश्मिभिः:
करण
TypeNoun
Rootरश्मि (प्रातिपदिक)
देवीःthe goddesses
देवीः:
कर्तृ (नयत इति)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
आपःthe waters
आपः:
कर्तृ (देवीः आपः)
TypeNoun
Rootआप् (प्रातिपदिक)
अग्रेगुवःgoing in front, leading
अग्रेगुवः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootअग्रेगु (प्रातिपदिक)
अग्रेपुवःpurifying/cleansing in front (fore-purifiers)
अग्रेपुवः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootअग्रेपु (प्रातिपदिक)
अग्रेin front, before
अग्रे:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
इमम्this
इमम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम्
अद्यtoday
अद्य:
अधिकारण (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य
यज्ञम्sacrifice
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक) < √यज्
नयतlead (you all)
नयत:
कर्तृ (यूयम्)
TypeVerb
Root√नी (नयने)
अग्रेin front
अग्रे:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootअग्र
यज्ञपतिम्the lord of the sacrifice (sacrificer)
यज्ञपतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञपति (प्रातिपदिक)
सुधातुम्well-established, well-ordained
सुधातुम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootसु-धातु (प्रातिपदिक) / सु + √धा (धारणे) (कृदन्त-भाव)
यज्ञपतिम्the sacrificer
यज्ञपतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञपति (प्रातिपदिक)
देवयुवम्devoted to the gods / god-seeking
देवयुवम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootदेवयु (प्रातिपदिक)
P
Pavitra (Viṣṇavyau)
S
Savitṛ
S
Sūrya
Ā
Āpaḥ (Divine Waters)
Y
Yajñapati