Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

Durgama’s Seizure of the Vedas and the Gods’ Refuge in Yogamāyā (दुर्गमकृतवेदनाशः—योगमायाशरणगमनम्)

देवा ऊचुः । रक्षरक्ष महामाये स्वकीयास्सकलाः प्रजाः । कोपं संहर नूनन्त्वं लोका नंक्ष्यंति वान्यथा

devā ūcuḥ | rakṣarakṣa mahāmāye svakīyāssakalāḥ prajāḥ | kopaṃ saṃhara nūnantvaṃ lokā naṃkṣyaṃti vānyathā

Los Devas dijeron: «Protege, protege, oh Mahāmāyā, a todas Tus criaturas. Retira sin duda Tu ira; de otro modo, los mundos perecerán».

देवाःthe gods
देवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
रक्षprotect
रक्ष:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
रक्षprotect (again)
रक्ष:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद (पुनरुक्ति for emphasis)
महामायेO Great Māyā
महामाये:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा + माया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारयः: 'महती माया'
स्वकीयाःour own
स्वकीयाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण) (प्रजाः)
TypeAdjective
Rootस्वकीय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (agrees with प्रजाः)
सकलाःall
सकलाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण) (प्रजाः)
TypeAdjective
Rootसकल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (agrees with प्रजाः)
प्रजाःcreatures / subjects
प्रजाः:
Karma (कर्म) (रक्ष: protect whom)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
कोपम्anger
कोपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकोप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
संहरwithdraw / restrain
संहर:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + हृ (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
नूनम्surely
नूनम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनूनम् (अव्यय)
Formअव्यय (particle/adverb): emphasis/certainty
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
लोकाःworlds / people
लोकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
नङ्क्ष्यन्तिwill perish / perish
नङ्क्ष्यन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनश् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle)
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb): 'otherwise'

The Devas (gods)

Tattva Level: pasha

Sthala Purana: Not tied to a Jyotirliṅga; it is a direct supplication to Mahāmāyā to protect beings and to withdraw wrath so that loka-dhāraṇā (world-sustenance) continues.

Significance: Models śaraṇāgati and the theology of grace: protection is sought from the very power that can also veil/afflict; turning to Devī converts crisis into restoration.

Mantra: रक्षरक्ष महामाये स्वकीयास्सकलाः प्रजाः । कोपं संहर नूनन्त्वं लोका नंक्ष्यंति वान्यथा

Type: stotra

Shakti Form: Durgā

Role: nurturing

Offering: pushpa

Cosmic Event: Threat of loka-nāśa (world-perishing) if wrath is not withdrawn; a crisis-point demanding divine intervention.

D
Devas
M
Mahāmāyā

FAQs

It portrays the Devas’ surrender to the Divine Power (Mahāmāyā/Śakti), acknowledging that cosmic stability depends on Her grace and the restraint of destructive wrath—an ethic aligned with Shaiva Siddhanta’s emphasis on divine governance (Pati) and compassionate protection of beings (paśu).

In Shaiva understanding, Śiva (Pati) and Śakti act inseparably: the Devas’ appeal to Mahāmāyā reflects devotion to the manifest, compassionate divine agency that preserves the worlds—akin to approaching Saguna Śiva through worship (including Liṅga-pūjā) for protection and the restoration of dharma.

A direct takeaway is protective prayer (rakṣā) with humble surrender—practically expressed through japa of Panchākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) and supplication to Śiva-Śakti for śānti (pacification of krodha), optionally alongside Tripuṇḍra (bhasma) and Rudrākṣa as Shaiva markers of refuge.