शिवदूतगमनानन्तरं शङ्खचूडस्य तुलसीसम्भाषणं युद्धप्रस्थान-तत्परता च / After Śiva’s Messenger Departs: Śaṅkhacūḍa’s Counsel with Tulasī and Readiness for War

Verse 1

व्यास उवाच । विधितात महाबुद्धे मुने जीव चिरं समाः । कथितं सुमहच्चित्रं चरितं चन्द्रमौलिनः

Dijo Vyāsa: «Así sea, oh sabio muni de gran entendimiento. Vive muchos y largos años. Has narrado el inmensamente grande y maravilloso relato sagrado del Señor de la Luna en la frente (Śiva).»

Verse 2

शिवदूते गते तत्र शङ्खचूडश्च दानवः । किं चकार प्रतापी स तत्त्वं वद सुविस्तरम्

Cuando el mensajero de Śiva hubo partido hacia allí, ¿qué hizo el poderoso demonio Śaṅkhacūḍa? Dinos la verdad de ello con todo detalle.

Verse 3

सनत्कुमार उवाच । अथ दूते गते तत्र शंखचूडः प्रतापवान् । उवाच तुलसीं वार्तां गत्वाभ्यंतरमेव ताम्

Sanatkumāra dijo: Entonces, cuando el mensajero hubo partido de allí, el valeroso y poderoso Śaṅkhacūḍa entró en las estancias interiores y habló con Tulasī acerca de aquel asunto.

Verse 4

शङ्खचूड उवाच । शम्भुदूतमुखाद्देवि युद्धायाहं समुद्यतः । तेन गच्छाम्यहं योद्धुं शासनं कुरु मे ध्रुवम्

Śaṅkhacūḍa dijo: «Oh Devī, por la boca del mensajero de Śambhu (Śiva) he sido llamado a la batalla, y estoy preparado. Por ello voy a combatir: concédeme tu mandato firme y tu instrucción segura».

Verse 5

इत्येवमुक्त्वा स ज्ञानी नानाबोधनतः प्रियाम् । क्रीडां चकार हर्षेण तमनादृत्य शंकरम्

Dicho esto, aquel que se tenía por “sabio”, tras instruir a su amada de muchas maneras, comenzó a divertirse con ella gozoso, sin mostrar respeto alguno por Śaṅkara (el Señor Śiva).

Verse 6

तौ दम्पती चिक्रीडाते निमग्नौ सुखसागरे । नानाकामकलाभिश्च निशि चाटुशुतैरपि

Aquel esposo y aquella esposa se recreaban juntos, sumergidos en un océano de dicha; por la noche se deleitaban en muchas artes del amor y también en dulces palabras de halago.

Verse 7

ब्राह्मे मुहूर्त उत्थाय प्रातःकृत्यं विधाय च । नित्यकार्यं च कृत्वादौ ददौ दानमनंतकम्

Levantándose en el Brāhma-muhūrta, cumplió los ritos matutinos; y, tras realizar primero sus deberes cotidianos, otorgó una caridad sin medida.

Verse 8

पुत्रं कृत्वा च राजेन्द्रं सर्वेषु दान वेषु च । पुत्रे समर्प्य भार्यां च स राज्यं सर्वसंपदम्

Oh el mejor de los reyes: tras entronizar a su hijo como soberano y disponer todas las dádivas, confió incluso a su esposa a su hijo y le entregó el reino con toda su prosperidad; así soltó los lazos mundanos, dispuesto para el sendero más alto.

Verse 9

प्रियामाश्वासयामास स राजा रुदतीं पुनः । निषेधतीं च गमनं नाना वार्तां प्रकथ्य च

Aquel rey volvió a consolar a su amada, que lloraba. Y, conteniéndola para que no partiera, le habló de muchas maneras, refiriendo diversos asuntos para aquietar su mente.

Verse 10

निजसेनापतिं वीरं समाहूय समादृतः । आदिदेश स सनद्धस्संग्रामं कर्तुऽमुद्यतः

Convocando con respeto a su propio y valeroso comandante del ejército, dio su orden—completamente armado y resuelto a emprender la batalla.

Verse 11

शंखचूड उवाच । अद्य सेनापते वीरास्सर्वे समरशालिनः । संनद्धाखिलकर्माणो निर्गच्छंतु रणाय च

Dijo Śaṅkhacūḍa: «Hoy, oh comandante del ejército, que todos los héroes—diestros en la guerra y plenamente preparados en toda obligación—salgan y marchen al combate».

Verse 12

दैत्याश्च दानवाः शूरा षडशीतिरुदा युधाः । कंकानां बलिनां शीघ्रं सेना निर्यांतु निर्भयाः

«Que los heroicos Daityas y Dānavas—ochenta y seis mil guerreros—salgan pronto como el ejército de los poderosos Kaṅkas, sin temor ante la guerra.»

Verse 13

पञ्चाशदसुराणां हि निर्गच्छंतु कुलानि वै । कोटिवीर्याणि युद्धार्थं शम्भुना देवपक्षिणा

En verdad, que avancen los linajes de los cincuenta asuras—dotados de fuerza por millones—para la batalla contra Śambhu, que se halla del lado de los devas.

Verse 14

संनद्धानि च धौम्राणां कुलानि च शतं द्रुतम् । निर्गच्छंतु रणार्थं हि शम्भुना मम शासनात्

Que cien clanes de los Dhaumras, plenamente armados, salgan con presteza al combate—por mi mandato, proclamado en el nombre de Śambhu.

Verse 15

कालकेयाश्च मौर्याश्च दौर्हृदाः कालकास्तथा । सज्जा निर्यान्तु युद्धाय रुद्रेण मम शासनात्

Que los Kālakeyas, los Mauryas, los Daurhṛdas y asimismo los Kālakas se dispongan y marchen a la batalla—por mi mandato, proclamado en el nombre de Rudra.

Verse 16

सनत्कुमार उवाच । इत्याज्ञाप्यासुरपतिर्दानवेन्द्रो महाबलः । निर्जगाम महासैन्यः सहस्रैबहुभिर्वृतः

Dijo Sanatkumāra: Habiendo dado así su mandato, el señor de los Asuras—jefe de los Dānavas, de gran poder—salió con un inmenso ejército, rodeado por muchos miles de seguidores.

Verse 17

तस्य सेनापतिश्चैव युद्धशास्त्रविशारदः । महारथो महावीरो रथिनां प्रवरो रणे

Y su comandante en jefe era, en verdad, un maestro en la ciencia de la guerra: un gran guerrero de carro, héroe poderoso y el primero entre los combatientes en carro en medio de la batalla.

Verse 18

त्रिलक्षाक्षौहिणीयुक्तो मांडल्यं च चकार ह । बहिर्बभूव शिबिराद्रणे वीरभयङ्करः

Dotado de tres lakṣas de ejércitos akṣauhiṇī, formó una disposición circular de batalla; luego, saliendo del campamento al campo de guerra, se volvió aterrador para los héroes enemigos.

Verse 20

रत्नेन्द्रं सारनिर्माणं विमानमभिरुह्य सः । गुरुवर्गं पुरस्कृत्य रणार्थं प्रययौ किल । पुष्पभद्रानदीतीरे यत्राक्षयवटः शुभः । सिद्धाश्रमे च सिद्धानां सिद्धिक्षेत्रं सुसिद्धिदम्

Subiendo a un espléndido vimāna, forjado de la más excelente esencia y de gemas soberanas, partió en verdad hacia la guerra, poniendo al frente a los venerables ancianos y maestros. Llegó a la ribera del río Puṣpabhadrā, donde se alza el auspicioso Akṣaya-vaṭa (el baniano imperecedero), y al Siddhāśrama de los Siddhas: un campo sagrado consumado que otorga la verdadera realización.

Verse 21

कपिलस्य ततः स्थानं पुण्यक्षेत्रे च भारते । पश्चिमोदधिपूर्वे च मलयस्य हि पश्चिमे

Después, la morada sagrada de Kapila se halla en la tierra santa de Bhārata: al oriente del Océano Occidental y al occidente del monte Malaya, venerada como región de peregrinación que otorga mérito.

Verse 22

श्रीशैलोत्तरभागे च गंधमादनदक्षिणे । पंचयोजनविस्तीर्णं दैर्घ्ये शतगुणस्तथा

En la región septentrional de Śrīśaila y al sur de Gandhamādana, se extiende una franja de tierra: cinco yojanas de ancho y, de largo, cien veces esa medida.

Verse 23

शुद्धस्फटिकसंकाशा भारते च सुपुण्यदा । पुष्पभद्रा नदी रम्या जलपूर्णा सरस्वती

En Bhārata está el deleitoso río Puṣpabhadrā, gran dador de mérito, que resplandece como cristal puro; es la Sarasvatī, siempre colmada de aguas.

Verse 24

लवणोदधिप्रिया भार्या शश्वत्सौभाग्यसं युता । सरस्वतीसंश्रिता च निर्गता सा हिमालयात्

Ella, la amada esposa del Océano de Sal, siempre colmada de fortuna inextinguible, partió del Himalaya, acogida al amparo de la sagrada Sarasvatī.

Verse 25

गोमंतं वामतः कृत्वा प्रविष्टा पश्चिमोदधौ । तत्र गत्वा शंखचूडः शिव सेनां ददर्श ह

Dejando el monte Gomanta a su izquierda, entró en el océano occidental. Al llegar allí, Śaṅkhacūḍa contempló en verdad el ejército del Señor Śiva.

Verse 34

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे शंखचूडयात्रावर्णनं नाम चतुस्त्रिंशोऽध्यायः

Así concluye el capítulo trigésimo cuarto, titulado «Descripción de la expedición de Śaṅkhacūḍa», en la quinta sección (Yuddhakhaṇḍa) del segundo libro, la Rudra Saṃhitā, del venerable Śiva Mahāpurāṇa.