Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 20

शङ्खचूडवधकथनम् / The Account of Śaṅkhacūḍa’s Slaying

सनत्कुमार उवाच । इति श्रुत्वा वचो विष्णुर्ब्रह्मादीनां दिवौकसाम् । उवाच विहसन्प्रेम्णा शरणागतवत्सलः

sanatkumāra uvāca | iti śrutvā vaco viṣṇurbrahmādīnāṃ divaukasām | uvāca vihasanpremṇā śaraṇāgatavatsalaḥ

Sanatkumāra dijo: Habiendo oído así las palabras de Brahmā y de los demás dioses celestiales, Viṣṇu—siempre tierno con quienes buscan refugio—habló con una sonrisa amorosa.

सनत्-कुमारःSanatkumara
सनत्-कुमारः:
Karta (कर्ता) (उवाच)
TypeNoun
Rootसनत् (प्रातिपदिक) + कुमार (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्त्यर्थक/उद्धरणसूचक (quotative particle)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), धातु: श्रु
वचःspeech, words
वचः:
Karma (कर्म) (श्रुत्वा)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
विष्णुःVishnu
विष्णुः:
Karta (कर्ता) (उवाच)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
ब्रह्म-आदीनाम्of Brahma and others
ब्रह्म-आदीनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध) (वचः)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (ब्रह्मा आदिः येषाम्); पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
दिवौकसाम्of the dwellers in heaven (gods)
दिवौकसाम्:
Sambandha (सम्बन्ध) (ब्रह्मादीनाम्)
TypeNoun
Rootदिवौकस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
विहसन्smiling/laughing
विहसन्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootवि + हस् (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय वर्तमानकृदन्त (Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विष्णुः इति विशेषण
प्रेम्णाwith affection
प्रेम्णा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootप्रेमन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
शरणागत-वत्सलःkind to those who seek refuge
शरणागत-वत्सलः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशरणागत (प्रातिपदिक) + वत्सल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (शरणागतानां वत्सलः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विष्णुः इति विशेषण

Sanatkumara

Tattva Level: pashu

Sthala Purana: Not a Jyotirliṅga passage; the verse frames a deva-council narrative where Viṣṇu reassures Brahmā and the devas before approaching the tapasvin Dambha.

V
Vishnu
B
Brahma
D
Devas

FAQs

It highlights the Purāṇic ideal of śaraṇāgati: the divine-hearted protect those who sincerely take refuge, and compassion is shown even amid conflict.

Though the verse features Viṣṇu, the Shiva Purana frames dharma through devotion and refuge—qualities central to Saguna worship, where the devotee approaches the Lord (including Shiva as Linga) as a compassionate protector.

A practical takeaway is cultivating śaraṇāgati through daily japa (e.g., Om Namaḥ Śivāya) with humility and trust, supported by simple devotional observances such as Tripuṇḍra (bhasma) and sincere prayer for protection and clarity.