मयस्य शिवस्तुतिः — Maya’s Hymn to Śiva (and Śiva’s Gracious Response)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । एतस्मिन्नंतरे शंभुं प्रसन्नं वीक्ष्य दानवः । तत्राजगाम सुप्रीतो मयोऽदग्धः कृपाबलात्

Dijo Sanatkumāra: Entretanto, al ver a Śambhu (el Señor Śiva) sereno y propicio, el Dānava Māyā—que no había sido consumido por el fuego gracias al poder de la compasión de Śiva—llegó allí colmado de gozo.

Verse 2

प्रणनाम हरं प्रीत्या सुरानन्यानपि ध्रुवम् । कृतांजलिर्नतस्कंधः प्रणनाम पुन श्शिवम्

Con amorosa devoción se postró ante Hara, y ciertamente también rindió homenaje a los demás dioses. Con las palmas unidas en añjali y los hombros inclinados en humildad, volvió a prosternarse ante el Señor Śiva.

Verse 3

अथोत्थाय शिवं दृष्ट्वा प्रेम्णा गद्गदसुस्वरः । तुष्टाव भक्तिपूर्णात्मा स दानववरो मयः

Luego se incorporó y, al contemplar a Śiva, con la voz entrecortada por el amor, lo alabó. Maya, el más excelso entre los Dānavas, con el corazón colmado de bhakti, entonó su himno de alabanza.

Verse 4

मय उवाच देवदेव महादेव भक्तवत्सल शंकरः । कल्पवृक्षस्वरूपोसि सर्वपक्षविवर्जितः

Mayā dijo: «Oh Dios de dioses, oh Mahādeva, oh Śaṅkara, tierno con los devotos: Tú eres en verdad de la naturaleza del Kalpavṛkṣa, el árbol que concede los deseos, y estás libre de toda parcialidad, sin tomar partido alguno».

Verse 5

ज्योतीरूपो नमस्तेस्तु विश्वरूप नमोऽस्तु ते । नमः पूतात्मने तुभ्यं पावनाय नमोनमः

Salve a Ti, cuya forma es Luz; salve a Ti, oh de Forma Universal. Salve a Ti, el Ser puro; una y otra vez, salutación a Ti, el Purificador de todo.

Verse 6

चित्ररूपाय नित्याय रूपातीताय ते नमः । दिव्यरूपाय दिव्याय सुदिव्याकृतये नमः

Salutaciones a Ti—de formas maravillosas y múltiples, el Eterno y, sin embargo, trascendente a toda forma. Salutaciones a Ti—de forma divina, el verdaderamente Divino, cuya misma encarnación es supremamente divina.

Verse 7

नमः प्रणतसर्वार्तिनाशकाय शिवात्मने । कर्त्रे भर्त्रे च संहर्त्रे त्रिलोकानां नमोनमः

Salutaciones a Śiva, el Sí mismo y Realidad interior, que destruye todas las aflicciones de quienes se postran en entrega. Salutaciones una y otra vez a Aquel que, para los tres mundos, es el Creador, el Sustentador y el Disolutor.

Verse 8

भक्तिगम्याय भक्तानां नमस्तुभ्यं कृपा लवे । तपस्सत्फलदात्रे ते शिवाकांत शिवेश्वर

Salutaciones a Ti, oh Señor alcanzable por la devoción, gracia misma de los devotos. Oh Śiveśvara, amado de Śivā: Tú otorgas el fruto verdadero de las austeridades; basta incluso una sola gota de Tu compasión.

Verse 9

न जानामि स्तुतिं कर्तुं स्तुतिप्रिय परेश्वर । प्रसन्नो भव सर्वेश पाहि मां शरणाग तम्

Oh Señor Supremo, que te complaces en los himnos de alabanza, no sé cómo ofrecer una laudación digna. Oh Señor de todo, sé propicio; protégeme, pues he venido a Ti como quien se rinde y busca refugio.

Verse 10

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य मयोक्ता हि संस्तुतिं परमेश्वरः । प्रसन्नोऽभूद्द्विजश्रेष्ठ मयं प्रोवाच चादरात्

Sanatkumāra dijo: «Al oír así el himno de alabanza que pronuncié, el Señor Supremo, Parameśvara, quedó complacido. Oh el mejor de los nacidos dos veces, entonces me habló con deferencia.»

Verse 11

शिव उवाच । वरं ब्रूहि प्रसन्नोऽहं मय दानवसत्तम । मनोऽभिलषितं यत्ते तद्दास्यामि न संशयः

Śiva dijo: «Pide un don; estoy complacido contigo, oh el mejor entre los Dānavas. Lo que tu mente anhele, eso te lo concederé—sin duda alguna.»

Verse 12

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे सनत्कुमारपाराशर्य्यसंवादे त्रिपुरवधानंतरदेवस्तुतिमयस्तुतिमुंडिनिवेशनदेवस्वस्थानगमनवर्णनं नाम द्वादशोऽध्यायः

Así, en el Śrī Śiva Mahāpurāṇa—en la segunda Rudra-saṃhitā, en el quinto Yuddha-khaṇḍa—se halla el capítulo duodécimo, en el diálogo entre Sanatkumāra y Pārāśarya (Vyāsa), titulado: «Descripción del himno de alabanza de los dioses tras la muerte de Tripura—una stuti colmada de devoción—la instalación de Muṇḍinī y el retorno de los dioses a sus propias moradas».

Verse 13

मय उवाच । देवदेव महादेव प्रसन्नो यदि मे भवान् । वरयोग्योऽस्म्यहं चेद्धि स्वभक्तिं देहि शाश्वतीम्

Dijo Mayā: «Oh Dios de dioses, oh Mahādeva: si estás complacido conmigo, y si de veras soy digno de recibir un don, concédeme Tu propia devoción eterna—una bhakti ininterrumpida hacia Ti».

Verse 14

स्वभक्तेषु सदा सख्यं दीनेषु च दयां सदा । उपेक्षामन्यजीवेषु खलेषु परमेश्वर

Oh Parameśvara, mantén siempre amistad con Tus propios devotos; muestra siempre compasión a los humildes y afligidos; permanece desapegado ante los demás seres; y ante los malvados, sostén una santa indiferencia.

Verse 15

कदापि नासुरो भावो भवेन्मम महेश्वर । निर्भयः स्यां सदा नाथ मग्नस्त्वद्भजने शुभे

Oh Maheśvara, que jamás surja en mí disposición alguna de asura. Oh Señor, que permanezca siempre sin temor, sumergido en Tu auspiciosa adoración.

Verse 16

सनत्कुमार उवाच । इति संप्रार्थ्यमानस्तु शंकरः परमेश्वरः । प्रत्युवाच मये नाथ प्रसन्नो भक्तवत्सलः

Dijo Sanatkumāra: Así, al ser suplicado con fervor, Śaṅkara—el Señor Supremo—benigno y siempre amante de Sus devotos, respondió complacido a Mayā: «Oh Nātha (mi Señor)…».

Verse 17

महेश्वर उवाच । दानवर्षभ धन्यस्त्वं मद्भक्तो निर्विकारवान् । प्रदत्तास्ते वरास्सर्वेऽभीप्सिता ये तवाधुना

Maheshvara dijo: «Oh toro entre los Dānavas, bendito eres—firme e inmutable, pues eres Mi devoto. Todos los dones que deseas en este momento te han sido concedidos».

Verse 18

गच्छ त्वं वितलं लोकं रमणीयं दिवोऽपि हि । समेतः परिवारेण निजेन मम शासनात्

«Ve al reino de Vitala, deleitoso, incluso semejante al cielo; ve junto con tu propio séquito, conforme a Mi mandato.»

Verse 19

निर्भयस्तत्र संतिष्ठ संहृष्टो भक्तिमान्सदा । कदापि नासुरो भावो भविष्यति मदाज्ञया

«Permanece allí sin temor, siempre gozoso y firme en la devoción. Por Mi mandato, jamás surgirá en ti disposición alguna demoníaca (asúrica).»

Verse 20

सनत्कुमार उवाच । इत्याज्ञां शिरसाधाय शंकरस्य महात्मनः । तं प्रणम्य सुरांश्चापि वितलं प्रजगाम सः

Sanatkumāra dijo: «Así, habiendo recibido y llevado sobre su cabeza el mandato del magnánimo Śaṅkara, y habiéndose postrado ante Él y también ante los dioses, partió hacia Vitala.»

Verse 21

एतस्मिन्नंतरे ते वै मुण्डिनश्च समागताः । प्रणम्योचुश्च तान्सर्वान्विष्णुब्रह्मादिकान् सुरान्

Entretanto, llegaron aquellos asistentes de cabeza rapada. Tras postrarse, se dirigieron a todos los devas allí presentes—Viṣṇu, Brahmā y los demás—.

Verse 22

कुत्र याम वयं देवाः कर्म किं करवामहे । आज्ञापयत नश्शीघ्रं भव दादेशकारकान्

«¿Adónde iremos nosotros, los dioses, y qué acción debemos emprender? Ordénanos pronto, oh Bhava (Śiva), pues estamos listos para cumplir tu mandato.»

Verse 23

कृतं दुष्कर्म चास्माभिर्हे हरे हे विधे सुराः । दैत्यानां शिवभक्तानां शिवभक्तिर्विनाशिता

«¡Oh Hari, oh Ordenador (Brahmā), oh dioses! Hemos cometido una grave falta: hemos destruido la devoción a Śiva que había en los Daityas, devotos de Śiva.»

Verse 24

कोटिकल्पानि नरके नो वासस्तु भविष्यति । नोद्धारो भविता नूनं शिवभक्तविरोधिनाम्

Ciertamente, quienes se oponen a los devotos de Śiva morarán en el infierno por crores de eones; para ellos, sin duda, no habrá rescate ni liberación.

Verse 25

परन्तु भवदिच्छात इदं दुष्कर्म नः कृतम् । तच्छांतिं कृपया ब्रूत वयं वश्शरणागताः

Sin embargo, esta mala acción fue cometida por nosotros sólo bajo la presión de tu voluntad. Por compasión, dinos cómo puede ser apaciguada, pues hemos quedado bajo tu dominio y hemos tomado refugio en ti.

Verse 26

सनत्कुमार उवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा विष्णुब्रह्मादयस्सुराः । अब्रु वन्मुंडिनस्तांस्ते स्थितानग्रे कृतांजलीन्

Sanatkumāra dijo: Al oír aquellas palabras, los dioses—Viṣṇu, Brahmā y los demás—se dirigieron a aquellos ascetas de cabeza rapada, que estaban ante ellos con las manos juntas en reverencia.

Verse 27

विष्ण्वादय ऊचुः । न भेतव्यं भवद्भिस्तु मुंडिनो वै कदाचन । शिवाज्ञयेदं सकलं जातं चरितमुत्तमम्

Viṣṇu y los demás dijeron: «Oh rapados, no debéis temer jamás. Todo esto ha sucedido únicamente por el mandato de Śiva: un curso de acontecimientos noble y excelso».

Verse 28

युष्माकं भविता नैव कुगतिर्दुःखदायिनी । शिववासा यतो यूयं देवर्षिहितकारकाः

Para vosotros no surgirá jamás una caída miserable que traiga sufrimiento, pues sois moradores de la morada de Śiva, bienhechores que obran por el bienestar de los dioses y de los rishis.

Verse 29

सुरर्षिहितकृच्छंभुस्सुरर्षिहितकृत्प्रियः । सुरर्षिहितकृन्नॄणां कदापि कुगतिर्नहि

Śambhu, que siempre obra por el bienestar de los dioses y de los rishis, es amado por cuantos trabajan por ese mismo bien. Para quienes se consagran a tal servicio benéfico, jamás—en ningún tiempo—hay destino funesto ni caída.

Verse 30

अद्यतो मतमेतं हि प्रविष्टानां नृणां कलौ । कुगतिर्भविता ब्रूमः सत्यं नैवात्र संशयः

Desde hoy en adelante, para quienes han entrado (adoptado) esta opinión en la era de Kali, habrá ciertamente un rumbo ruinoso y un destino de caída—esto lo declaramos como verdad; no hay aquí duda alguna.

Verse 31

भवद्भिर्मुंडिनो धीरा गुप्तभावान्ममाज्ञया । तावन्मरुस्थली सेव्या कलिर्यावात्समाव्रजेत्

«Vosotros, ascetas Muṇḍin, firmes y serenos—por Mi mandato, ocultando vuestra intención interior—habitad y practicad en la región del desierto, hasta que Kali llegue por completo».

Verse 32

आगते च कलौ यूयं स्वमतं स्थापयिष्यथ । कलौ तु मोहिता मूढास्संग्रहीष्यंति वो मतम्

Cuando llegue la era de Kali, estableceréis vuestra propia doctrina; y en el Kali-yuga, los hombres—engañados y confundidos—aceptarán y adoptarán vuestra opinión.

Verse 33

इत्याज्ञप्ताः सुरेशैश्च मुंडिनस्ते मुनीश्वर । नमस्कृत्य गतास्तत्र यथोद्दिष्टं स्वमाश्रमम्

Así, instruidos por los señores de los dioses, aquellos ascetas de cabeza rapada, oh el mejor de los sabios, se postraron en reverencia y luego partieron, cada uno a su propio āśrama, exactamente como se les había indicado.

Verse 34

ततस्स भगवान्रुद्रो दग्ध्वा त्रिपुरवासिनः । कृतकृत्यो महायोगी ब्रह्माद्यैरभिपूजितः

Entonces el Bienaventurado Señor Rudra, tras haber abrasado a los moradores de Tripura, quedó como quien ha cumplido su cometido. Aquel gran Yogui fue debidamente venerado por Brahmā y por los demás dioses.

Verse 35

स्वगणैर्निखिलैर्देव्या शिवया सहितः प्रभुः । कृत्वामरमहत्कार्यं ससुतोंतरधादथ

Luego el Señor, acompañado por la Diosa Śivā y por todos sus gaṇas, tras cumplir una obra grandiosa para el bien de los inmortales (los devas), desapareció de la vista—junto con su hijo.

Verse 36

ततश्चांतर्हिते देवे परिवारान्विते शिवे । धनुश्शरस्थाद्यश्च प्राकारोंतर्द्धिमागमत्

Entonces, cuando el Dios Śiva, acompañado de su séquito, se volvió invisible, también los arqueros, los que empuñaban el arco y la muralla circundante se desvanecieron de la vista.

Verse 37

ततो ब्रह्मा हरिर्देवा मुनिगंधर्वकिन्नराः । नागास्सर्पाश्चाप्सरसस्संहृष्टाश्चाथ मानुषाः

Entonces Brahmā, Hari (Viṣṇu), los dioses, los sabios, los Gandharvas y Kinnaras, los Nāgas y las serpientes, las Apsarās, e incluso los seres humanos—todos se llenaron de gozo y su espíritu quedó elevado.

Verse 38

स्वंस्वं स्थानं मुदा जग्मुश्शंसंतः शांकरं यशः । स्वंस्वं स्थानमनुप्राप्य निवृतिं परमां ययुः

Alabando la gloria de Śaṅkara, partieron gozosos hacia sus moradas respectivas. Al llegar cada cual a su propio lugar, por la gracia de Śiva alcanzaron el supremo reposo: el cese total de toda aflicción.

Verse 39

एतत्ते कथितं सर्वं चरितं शशिमौलिनः । त्रिपुरक्षयसंसूचि परलीलान्वितं महत्

Así, te he narrado por completo la sagrada historia del Señor de la Cresta Lunar (Śiva): un gran relato que anuncia la destrucción de Tripura y está colmado de Su suprema lila divina.

Verse 40

धन्यं यशस्यमायुष्यं धनधान्यप्रवर्द्धकम् । स्वर्गदं मोक्षदं चापि किं भूयः श्रोतुमिच्छसि

«Es auspicioso, otorga fama y prolonga la vida; acrecienta la riqueza y el grano. Concede el cielo y también la liberación. ¿Qué más deseas escuchar?»

Verse 41

इदं हि परमाख्यानं यः पठेच्छ्रणुयात्सदा । इह भुक्त्वाखिलान्कामानंते मुक्तिमवाप्नुयात्

Quien recite o escuche siempre esta narración sagrada suprema—tras gozar aquí de todos los deseos dignos—al final alcanzará la liberación.