Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 14

गणेशोत्पत्ति-प्रसङ्गः / Episode on the Origin of Gaṇeśa (Śvetakalpa Account)

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा पार्वती देवी सखीभ्यां सुन्दरं वचः । हितं मेने तदा तच्च कर्तुं स्माप्यध्यवस्यति

brahmovāca | ityuktvā pārvatī devī sakhībhyāṃ sundaraṃ vacaḥ | hitaṃ mene tadā tacca kartuṃ smāpyadhyavasyati

Dijo Brahmā: Habiendo hablado así, la Diosa Pārvatī se dirigió a sus dos compañeras con palabras suaves y hermosas. Entonces tuvo aquel consejo por benéfico y resolvió firmemente llevarlo a cabo.

ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (कर्ता/वक्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्य-चिह्न)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formइति-शब्दः; अव्यय, उद्धरण-समाप्ति/quotative particle
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriya (अनुक्रिया/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिक-क्रिया
पार्वतीPārvatī
पार्वती:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपार्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
देवीthe goddess
देवी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; पार्वती-विशेषण/उपाधि
सखीभ्याम्with/through (her) two friends
सखीभ्याम्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसखी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), द्विवचन
सुन्दरम्beautiful
सुन्दरम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुन्दर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; वचः-विशेषण
वचःspeech/words
वचः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
हितम्beneficial
हितम्:
Karma (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootहित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; (वचः) इति अव्यक्तं विशेष्यं
मेनेconsidered/thought
मेने:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
तदाthen
तदा:
Adhikarana (अधिकरण/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
तत्that (speech)
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; वचः इत्यस्य पुनरुक्ति
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
कर्तुम्to do
कर्तुम्:
Karma (कर्म/उद्देश्य)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुनन्त (Infinitive), प्रयोजन/इच्छार्थे
स्मindeed/then (particle)
स्म:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्य-निबन्धन)
TypeIndeclinable
Rootस्म (अव्यय)
Formस्म-कारः; भूतार्थ/स्मरणार्थक-अव्यय (particle, often with past narration)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षार्थक-अव्यय (also/even)
अध्यवस्यतिdecides/resolves
अध्यवस्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअधि + अव + स॑ (धातु: सो/सि ‘to resolve/decide’)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; उपसर्गयुक्त-धातु

Brahma

Tattva Level: pashu

Shakti Form: Pārvatī

Role: creative

P
Parvati
B
Brahma

FAQs

It highlights a key Shaiva virtue: accepting wholesome guidance (hita) and transforming it into unwavering resolve—an inner discipline that supports bhakti and tapas on the path toward union with Lord Shiva.

Though the verse does not mention the Liṅga directly, it frames the inner preparation for Saguna Shiva worship—purifying intention, taking right counsel, and committing to a chosen vrata or practice that culminates in devoted worship.

The implied practice is steady vrata-like resolve: maintaining disciplined devotion (bhakti) and tapas; in Shaiva observance this commonly supports regular japa of the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) and consistent pūjā with purity and focus.