Śivarātri-vrata Udyāpana-vidhi (Completion Rite for the Śivarātri Observance)

Verse 1

ऋषय उचुः । उद्यापनविधिं ब्रूहि शिवरात्रिव्रतस्य च । यत्कृत्वा शंकरस्साक्षात्प्रसन्नो भवति धुवम्

Los sabios dijeron: «Explícanos también el rito de udyāpana, la observancia conclusiva del voto de Śivarātri; al realizarlo, Śaṅkara mismo queda ciertamente complacido, de manera directa.»

Verse 2

सूत उवाच । श्रूयतामृषयो भक्त्या तदुद्यापनमादरात् । यस्यानुष्ठानतः पूर्णं व्रतं भवति तद्ध्रुवम्

Sūta dijo: «Oh sabios, escuchad con devoción y con esmero el udyāpana, el rito conclusivo de esa observancia; al realizarlo, el voto queda ciertamente completado de modo definitivo.»

Verse 3

चतुर्दशाब्दं कर्तव्यं शिवरात्रिव्रतं शुभम् । एकभक्तं त्रयोदश्यां चतुर्दश्यामुपोषणम्

El voto auspicioso de Śivarātri debe observarse durante catorce años. En el decimotercer día se ha de tomar una sola comida, y en el decimocuarto se ha de guardar ayuno.

Verse 4

शिवरात्रिदिने प्राप्ते नित्यं संपाद्य वै विधिम् । शिवालयं ततो गत्वा पूजां कृत्वा यथाविधि

Cuando llega el día sagrado de Śivarātri, debe cumplirse debidamente la observancia diaria prescrita; luego, yendo al templo de Śiva, ha de realizarse la adoración conforme al rito y a la regla.

Verse 5

ततश्च कारयेद्दिव्यं मण्डलं तत्र यत्नतः । गौरीतिलकनाम्ना वै प्रसिद्धं भुवनत्रये

Después, con esmero, debe mandarse preparar allí un maṇḍala divino. En verdad, es célebre en los tres mundos con el nombre de «Gaurī-tilaka».

Verse 6

तन्मध्ये लेखयेद्दिव्यं लिंगतो भद्रमण्डलम् । अथवा सर्वतोभद्रं मण्डपान्तः प्रकल्पयेत्

En su centro, debe trazarse un maṇḍala divino y auspicioso en relación con el Liṅga. O bien, dentro del propio maṇḍapa, puede disponerse un «sarvatobhadra», formación benéfica y propicia en todas las direcciones.

Verse 7

कुंभास्तत्र प्रकर्तव्याः प्राजापत्यविसंज्ञया । सवस्त्रास्सफलास्तत्र दक्षिणासहिताः शुभाः

Allí deben disponerse kumbhas, vasijas de agua auspiciosas, designadas como «Prājāpatya». Y allí mismo han de ofrecerse con telas y frutos, junto con la dakṣiṇā, como don sagrado y meritorio.

Verse 8

मण्डलस्य च पार्श्वे वै स्थापनीयाः प्रयत्नतः । मध्ये चैकश्च संस्थाप्यः सौवर्णो वापरो घटः

En los lados del maṇḍala ritual deben colocarse cuidadosamente los recipientes, con esmero. Y en el mismo centro ha de instalarse otra vasija (ghaṭa): ya sea una de oro, o bien otro recipiente metálico adecuado.

Verse 9

तत्रोमासहितां शंभुमूर्तिन्निर्माय हाटकीम् । पलेन वा तदर्द्धेन यथाशक्त्याथवा व्रती

Allí, el observante del voto debe modelar una imagen de oro del Señor Śambhu junto con Umā—con un pala de oro, o con la mitad, o según su propia capacidad.

Verse 10

निधाय वामभागे तु शिवामूर्त्तिमतन्द्रितः । मदीयां दक्षिणे भागे कृत्वा रात्रौ प्रपूजयेत्

Sin negligencia, coloque la imagen de Śivā (Pārvatī) en el lado izquierdo y, en el derecho, disponga Mi imagen; y durante la noche entera rinda adoración devota.

Verse 11

आचार्यं वरयेत्तत्र चर्त्विग्भिस्सहितं शुचिम् । अनुज्ञातश्च तैर्भक्त्या शिवपूजां समाचरेत्

Allí, debe elegirse a un ācārya puro, acompañado de los sacerdotes (ṛtviks). Habiendo recibido su permiso con devoción, entonces ha de realizarse la adoración de Śiva con bhakti.

Verse 12

रात्रौ जागरणं कुर्यात्पूजां यामोद्भवां चरन् । रात्रिमाक्रमयेत्सर्वां गीतनृत्यादिना व्रती

De noche, el que sostiene el voto debe velar, realizando la adoración que surge en cada vigilia de la noche. Ha de atravesar la noche entera con actos devocionales como el canto sagrado y la danza.

Verse 13

एवं सम्पूज्य विधिवत्संतोष्य प्रातरेव च । पुनः पूजां ततः कृत्वा होमं कुर्याद्यथाविधि

Así, habiendo realizado debidamente la adoración según el rito prescrito y permaneciendo satisfecho—al alba—debe nuevamente efectuar la pūjā; y después, conforme a la norma, llevar a cabo el homa (ofrenda al fuego).

Verse 14

यथाशक्ति विधानं च प्राजापत्यं समाचरेत् । ब्राह्मणान्भोजयेत्प्रीत्या दद्याद्दानानि भक्तितः

Según la propia capacidad, debe observarse debidamente el voto llamado Prājāpatya. Con gozosa reverencia, debe alimentarse a los brāhmaṇas y, con devoción, otorgar dádivas en caridad.

Verse 15

ऋत्विजश्च सपत्नीकान्वस्त्रालङ्कारभूषणैः । अलङ्कृत्य विधानेन दद्याद्दानं पृथक्पृथक्

Conforme al rito prescrito, debe honrarse a los sacerdotes oficiantes (ṛtvij), junto con sus esposas, adornándolos con vestiduras, ornamentos y joyas; y luego otorgar a cada uno, por separado, su don correspondiente, debidamente.

Verse 16

गां सवत्सां विधानेन यथोपस्करसंयुताम् । उक्त्वाचार्याय वै दद्याच्छिवो मे प्रीयतामिति

Según el rito prescrito, debe ofrecerse al ācārya una vaca con su ternero, provista de los enseres necesarios, diciendo: «Que el Señor Śiva se complazca en mí».

Verse 17

तत्तस्सकुम्भां तन्मूर्तिं सवस्त्रां वृषभे स्थिताम् । सर्वालंकारसहितामाचार्याय निवेदयेत्

Después, debe presentarse al ācārya esa misma imagen sagrada—junto con su vasija ritual (kumbha)—vestida, establecida sobre un toro y adornada con toda clase de ornamentos.

Verse 18

ततः संप्रार्थयेद्देवं महेशानं महाप्रभुम् । कृतांजलिर्नतस्कन्धस्सुप्रीत्या गद्गदाक्षरः

Entonces, con las palmas juntas y los hombros inclinados en humildad, debe uno suplicar con fervor al Dios Maheśāna, el gran y glorioso Señor, pronunciando palabras de honda devoción, con la voz temblorosa por reverente emoción.

Verse 19

देवदेव महादेव शरणागतवत्सल । व्रतेनानेन देवेश कृपां कुरु ममोपरि

Oh Dios de los dioses, oh Mahādeva, tierno con quienes se refugian en Ti; oh Señor de los devas, por este voto (vrata) concédeme Tu gracia.

Verse 20

मया भक्त्यनुसारेण व्रतमेतत्कृतं शिवा । न्यूनं सम्पूर्णतां यातु प्रसादात्तव शङ्कर

Oh Śiva auspicioso, he cumplido este voto según la medida de mi devoción. Oh Śaṅkara, por Tu gracia, que lo que falte alcance la plenitud.

Verse 21

अज्ञानाद्यदि वा ज्ञानाज्जपपूजादिकं मया । कृतं तदस्तु कृपया सफलं तव शङ्कर

Oh Śaṅkara, ya sea por ignorancia o con verdadero conocimiento, todo japa, pūjā y demás actos de adoración que he realizado, por Tu compasión, haz que sean fructíferos y cumplidos.

Verse 22

एवं पुष्पांजलिं दत्त्वा शिवाय परमात्मने । नमस्कारं ततः कुर्यात्प्रार्थनां पुनरेव च

Así, tras ofrecer un puñado de flores a Śiva, el Ser Supremo, debe hacerse luego una reverente salutación y, de nuevo, elevar una plegaria.

Verse 23

एवं व्रतं कृतं येन न्यूनं तस्य न विद्यते । मनोभीष्टां ततः सिद्धिं लभते नात्र संशयः

Quien cumple este vrata de este modo no padece carencia alguna en él. Después alcanza la realización de lo que su corazón anhela; de ello no hay duda.

Verse 39

इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्थ्यां कोटित्त्वसंहितायां शिवरात्रिव्रतोद्यापनं नामैकोनचत्वारिंशोऽध्यायः

Así concluye el capítulo trigésimo noveno, titulado «El rito de culminación (Udyāpana) del voto de Śivarātri», en la cuarta sección del Śrī Śiva Mahāpurāṇa, en la Koṭirudra Saṃhitā.