Rig Veda 8.12.30 — Mandala 8, Sukta 12, Mantra 30

Sukta 8.12

Devata: Indra (implied from the surrounding hymn context; power that establishes the Sun and orders the worlds)

Chandas: Gayatri (likely; needs confirmation by metrical count)

Samhita Patha (Devanagari)

यदा सूर्यममुं दिवि शुक्रं ज्योतिरधारयः । आदित्ते विश्वा भुवनानि येमिरे ॥

Transliteration

yadā sū́ryam amúṃ diví śukráṃ jyótir ádhārayaḥ | ād íd te víśvā bhúvanāni yemire ||

Translation

Cuando asentaste aquel Sol — Luz pura y resplandeciente — firmemente en el cielo, entonces en verdad todos los mundos y estados de existencia llegaron, bajo tu poder, a su justo orden y contención.

Word by Word

• यदा: when
• यदा: Adhikaraṇa (कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यदा (अव्यय-प्रातिपदिक)

• सूर्यम्: the Sun
• सूर्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• अमुम्: that (yonder)
• अमुम्: Karma (विशेषण-रूपेण सूर्यं प्रति)
• Type: Pronoun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दिवि: in heaven / in the sky
• दिवि: Adhikaraṇa (देशाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: द्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)

• शुक्रम्: bright, shining
• शुक्रम्: Karma (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: शुक्र (प्रातिपदिक)

• ज्योतिः: light
• ज्योतिः: Karma (स्थापित-वस्तु; apposition to सूर्यम्)
• Type: Noun
• Root: ज्योतिस् (प्रातिपदिक)

• अधारयः: you set/placed/held up
• अधारयः: (क्रिया) — कर्ता = त्वम् (इन्द्र/देवः) निहितः
• Type: Verb
• Root: धृ (धातु) + अधि- (उपसर्ग)

• आदित्: then, thereupon
• आदित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ + इत् (निपात/अव्यय; वेदिक प्रयोग)

• ते: for you / to you
• ते: Sampradāna (हित/प्राप्त्यर्थे) / सम्बन्ध (षष्ठी) संदिग्ध-प्रयोग
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विश्वा: all
• विश्वा: Kartā (विशेषण-रूपेण कर्तृपदे)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• भुवनानि: worlds, beings/realms
• भुवनानि: Kartā
• Type: Noun
• Root: भुवन (प्रातिपदिक; √भू से)

• येमिरे: they became restrained/ordered; they settled into order
• येमिरे: (क्रिया) — कर्ता = भुवनानि
• Type: Verb
• Root: यम् (धातु)