Shloka 98

युद्धकाण्डे एकोनषष्टितमः सर्गः

Rāvaṇa’s Assault on Nīla and Lakṣmaṇa; Hanumān Bears Rāma

Devanagari script

जानामिवीर्यंतवराक्षसेन्द्रबलंप्रतापंचपराक्रमंच ।अवस्थितोऽहंशरचापपाणिरागच्छकिंमोघविकत्थनेन ।।6.59.98।।

Transliteration

jānāmi vīryaṃ tava rākṣasendra balaṃ pratāpaṃ ca parākramaṃ ca |

avasthito ’haṃ śaracāpapāṇir āgaccha kiṃ moghavikatthanena ||6.59.98||

Translation

«Conozco tu valor, oh señor de los Rākṣasas: tu fuerza, tu ardiente poder y tu arrojo. Aquí estoy, con arco y flechas en la mano; ven, ¿para qué sirve la vana fanfarronería?»

Word by Word

• जानामि: I know
• जानामि: Kriya (क्रिया/Verb)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन

• वीर्यम्: valor
• वीर्यम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: वीर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• तव: your
• तव: Sambandha (सम्बन्ध/Possessor)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी, एकवचन

• राक्षस-इन्द्र: O lord of rākṣasas
• राक्षस-इन्द्र: Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
• Type: Noun
• Root: राक्षस (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (राक्षसानाम् इन्द्रः), पुल्लिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• बलम्: strength
• बलम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: बल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्रतापम्: might
• प्रतापम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: प्रताप (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय/Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चय (conjunction)

• पराक्रमम्: prowess
• पराक्रमम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: पराक्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय/Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चय (conjunction)

• अवस्थितः: standing firm
• अवस्थितः: Karta (कर्ता/Subject complement)
• Type: Adjective
• Root: अवस्थित (कृदन्त, अव + स्था धातु)
• Form: भूतकृदन्त (past active participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अहम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• शर-चाप-पाणिः: with arrow and bow in hand
• शर-चाप-पाणिः: Karta (कर्ता/Subject complement)
• Type: Noun
• Root: शर (प्रातिपदिक) + चाप (प्रातिपदिक) + पाणि (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि-समास (शरचापौ पाणौ यस्य), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अहम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• आगच्छ: come
• आगच्छ: Kriya (क्रिया/Verb)
• Type: Verb
• Root: आ + गम् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन

• किम्: what (use)
• किम्: Prashna (प्रश्न/Interrogative)
• Type: Indeclinable
• Root: किम् (प्रातिपदिक)
• Form: प्रश्नार्थक/निपातवत् अव्यय (interrogative particle used adverbially)

• मोघ-विकत्थनेन: with futile boasting
• मोघ-विकत्थनेन: Karana (करण/Instrument)
• Type: Noun
• Root: मोघ (प्रातिपदिक) + विकत्थन (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (मोघं विकत्थनम्), नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

Context

"Your valour, heroism, strength and prowess are known to me. I stand firmly with bow and arrow come on. What is the use of bragging"

Characters & Entities

• Lakṣmaṇa
• Rāvaṇa
• bow (cāpa)
• arrows (śara)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma favors duty performed over self-advertisement. Lakṣmaṇa acknowledges the opponent’s power truthfully (Satya), yet rejects vain speech—right action, not bragging, is the measure of a warrior.

What is the narrative situation?

Lakṣmaṇa challenges Rāvaṇa to fight directly, stating he is prepared and that verbal boasting is pointless on the battlefield.

Which character virtue is emphasized?

Steadfast readiness and composed confidence—courage without arrogance.