HomeRamayanaYuddha KandaSarga 4Shloka 56
Previous Verse
Next Verse

Shloka 56

समुद्रतट-प्रयाणम् तथा वेलावन-निवेशः

March to the Seacoast and Encampment at the Shore

व्यूढानि कपिसैन्यानि प्रकाशन्तेऽधिकं प्रभो ।।6.4.55।।देवानामिव सैन्यानि सङ्ग्रामे तारकामये। एवमार्य ।समीक्ष्यैतान्प्रीतो भवितुमर्हसि ।।6.4.56।।

vyūḍhāni kapi-sainyāni prakāśante 'dhikaṃ prabho | devānām iva sainyāni saṅgrāme tārakāmaye | evam ārya samīkṣyaitān prīto bhavitum arhasi ||

Oh Rey, los ejércitos de los monos, dispuestos en formación, resplandecen en gran manera—como las huestes de los devas en la célebre batalla contra Tāraka. Al contemplar estas disposiciones, oh noble, debes alegrarte.

itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formवाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक-अव्यय
bhrātaram(his) brother
bhrātaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhrātṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
āśvāsyahaving reassured
āśvāsya:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootā√śvas (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive) ‘having reassured/comforted’
hṛṣṭaḥdelighted
hṛṣṭaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roothṛṣṭa (कृदन्त; √hṛṣ/हृष्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्यय
saumitriḥSaumitrī (Lakṣmaṇa)
saumitriḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsaumitri (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषनाम
abravītsaid/spoke
abravīt:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√brū (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/कालसूचक (then/now)
āvṛtyahaving covered
āvṛtya:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootā√vṛ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive) ‘having covered/surrounded’
mahīmthe earth/land
mahīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmahī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
kṛtsnāmentire
kṛtsnām:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṛtsna (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘mahīm’ विशेषणम्
jagāmawent/marched
jagāma:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√gam (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
mahatīgreat
mahatī:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘camūḥ’ विशेषणम्
camūḥarmy
camūḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootcamū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ṛkṣa-vānara-śardūlaiḥby tiger-like bears and monkeys
ṛkṣa-vānara-śardūlaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootṛkṣa (प्रातिपदिक) + vānara (प्रातिपदिक) + śardūla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (instrumental/तृतीया), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘ऋक्षाणां वानराणां च शर्दूलाः’ (tiger-like among bears and monkeys)
nakha-daṃṣṭra-āyudhaiḥwith nails-and-teeth as weapons
nakha-daṃṣṭra-āyudhaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootnakha (प्रातिपदिक) + daṃṣṭrā (प्रातिपदिक) + āyudha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः ‘नखाश्च दंष्ट्राश्च (एव) आयुधानि’
vṛtāsurrounded
vṛtā:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvṛta (कृदन्त; √vṛ/वृ)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्यय; ‘camūḥ’ विशेषणम्

O King This army of vanaras placed in order is like the forces of gods in their battle with Taraka (a rakshasa who was killed in a battle by Karthikeya) and shines very much. O king, reviewing these (arrangements of army) you ought to be pleased (said Lakshmana to Rama).

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
D
Devas

FAQs

Righteous action in war requires order, discipline, and morale; Lakṣmaṇa frames preparedness as a dharmic support for Rāma’s mission.

A repeated/duplicated transmission of Lakṣmaṇa’s encouragement to Rāma about the splendid formation of the Vānara army.

Encouraging truthfulness and steady confidence—Lakṣmaṇa reassures by pointing to concrete readiness rather than mere hope.