HomeRamayanaYuddha KandaSarga 4Shloka 39
Previous Verse
Next Verse

Shloka 39

समुद्रतट-प्रयाणम् तथा वेलावन-निवेशः

March to the Seacoast and Encampment at the Shore

रामस्य शासनं ज्ञात्वा भीमकोपस्य भीतवत् ।वर्जयन्नगराभ्याशां स्तथा जनपदानपि ।।।।सागरौघनिभं भीमं तद्वानरबलं महत् ।उत्ससर्प महाघोषं भीमघोषमिवार्णव: ।।।।

rāmasya śāsanaṃ jñātvā bhīmakopasya bhītavat | varjayan nagarābhyāśāṃs tathā janapadān api || sāgaraughanibhaṃ bhīmaṃ tad vānarabalaṃ mahat | utsasarpa mahāghoṣaṃ bhīmaghoṣam ivārṇavaḥ ||

Al conocer el mandato de Rāma—como si temieran su terrible ira—los grandes y temibles vānaras, vastos como el oleaje del océano, avanzaron evitando las cercanías de las ciudades y aun las aldeas, rugiendo con un clamor poderoso y pavoroso, semejante al bramido del mar.

तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
दाशरथेःof Daśaratha’s son (Rama)
दाशरथेः:
सम्बन्ध (Genitive in apposition)
TypeNoun
Rootदाशरथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; रामस्य विशेषण (son of Daśaratha)
पार्श्वेat the side
पार्श्वे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootपार्श्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन
शूराःheroes
शूराः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootशूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तेthose
ते:
कर्ता (Karta—apposition)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
कपिकुञ्जराःmighty monkeys
कपिकुञ्जराः:
कर्ता (Karta—apposition)
TypeNoun
Rootकपि + कुञ्जर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समास: कपयः कुञ्जराः इव (कर्मधारय—‘monkey-elephants’, i.e., mighty monkeys)
तूर्णम्swiftly
तूर्णम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial—manner)
TypeIndeclinable
Rootतूर्णम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: quickly)
आपुप्लुवुःleapt/rushed
आपुप्लुवुः:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootप्लु (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect, epic), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; उपसर्ग ‘आ’ (towards)
सर्वेall
सर्वे:
कर्ता (Karta—qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘शूराः’ इत्यस्य विशेषण
सदश्वाःgood horses
सदश्वाः:
उपमान (Upamāna/Standard)
TypeNoun
Rootसद् + अश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समास: सत् अश्वाः (कर्मधारय—‘good steeds’)
इवlike
इव:
उपमान (Comparator marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमानार्थक-अव्यय
चोदिताःurged/driven
चोदिताः:
कर्ता (Karta—qualifier)
TypeVerb
Rootचुद् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘शूराः’ इत्यस्य विशेषण

The dreadful vanara army expansive as the ocean went knowing about the fear of Rama's wrath. They went avoiding parts of cities and villages making frightening sounds like the great sound of the waves of the ocean.

R
Rāma
C
Cities (nagara)
O
Ocean (ārṇava)

FAQs

Dharma in warfare includes restraint: even a massive army must avoid harming or disturbing ordinary civic life; strength is governed by command and moral boundary (maryādā).

The vānaras march in a disciplined manner under Rāma’s directive, deliberately skirting populated areas while their host advances like a roaring sea.

Rāma’s righteous authority—his leadership compels order and protects non-combatants; the army’s obedience reflects self-control.