Previous Verse
Next Verse

Shloka 38

लङ्कादाहः — The Burning of Lanka

Catuḥpañcāśaḥ Sargaḥ

इत्येवमूचुर्बहवो विशिष्टा रक्षोगणास्तत्र समेत्य सर्वे।सप्राणिसङ्घां सगृहां सवृक्षां दग्धां पुरीं तां सहसा समीक्ष्य।।।।

ity evam ūcur bahavo viśiṣṭā rakṣo-gaṇās tatra sametya sarve |

sa-prāṇi-saṅghāṁ sa-gṛhāṁ sa-vṛkṣāṁ dagdhāṁ purīṁ tāṁ sahasā samīkṣya ||

Así hablaron muchos rākṣasas eminentes, reuniéndose todos allí. Al observar rápidamente esa ciudad —quemada junto con sus seres vivos, sus casas y sus árboles— conferenciaron alarmados.

इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, वाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक (quotative)
एवम्in this manner
एवम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (manner adverb)
ऊचुःsaid / spoke
ऊचुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
बहवःmany
बहवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
विशिष्टाःdistinguished
विशिष्टाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + शिष् (धातु)
Formकृदन्त, क्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (रक्षोगणाः)
रक्षः-गणाःtroops of demons
रक्षः-गणाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरक्षस् (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, स्थानवाचक
समेत्यhaving assembled
समेत्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + इ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
स-प्राणि-सङ्घाम्with its living beings
स-प्राणि-सङ्घाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय-उपपद) + प्राणि (प्रातिपदिक) + सङ्घ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (पुरीम्)
स-गृहाम्with its houses
स-गृहाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय-उपपद) + गृह (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (पुरीम्)
स-वृक्षाम्with its trees
स-वृक्षाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय-उपपद) + वृक्ष (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (पुरीम्)
दग्धाम्burnt
दग्धाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदह् (धातु)
Formकृदन्त, क्त, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (पुरीम्)
पुरीम्the city
पुरीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ताम्that
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
सहसाsuddenly
सहसा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formअव्यय, शीघ्रार्थक/आकस्मिक (suddenly/quickly)
समीक्ष्यhaving seen/observed
समीक्ष्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + ईक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया

All eminent demons having collected together, quickly surveyed the situation.Seeing the burnt city, with all its living creatures, houses and trees consigned to the flames, they spoke to one another.

L
Laṅkā (implied as the city)

FAQs

It highlights the societal cost of adharma: when rulers and communities support wrongdoing, suffering spreads indiscriminately across beings, homes, and nature.

Rākṣasa leaders gather and assess the devastation of the burning city, recognizing the scale of the disaster.

Hanumān’s effectiveness as a messenger-warrior is underscored indirectly: his single act forces the enemy into collective crisis management.